Ətraflı axtarış
Baxanların
5890
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/09
Sualın xülasəsi
Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in nəzərindən başqalarına hədiyyə verməyin qayda-qanunları hansılardır?
Sual
Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in nəzərindən başqalarına hədiyyə verməyin qayda-qanunları hansılardır?
Qısa cavab

Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in əməli rəftar və davranışlarından biri başqalarına hədiyyə vermək və başqaları da hədiyyə verdikdə onu qəbul etmək idi. Amma o həzrətdən nəql olunan rəvayətlərə əsasən, bu iş insanın özü və başqaları üçün əzab-əziyyətə, məşəqqətə səbəb olmamalıdır. Çünki bu işdə əsas məqsəd ülfət və ünsiyyət yaratmaqdır. Əgər onun qayda-qanunlarına və şərtlərinə əməl olunmasa, münasib və xoşa gələn nəticələr verməyəcəkdir.

Ətreaflı cavab

Din təlimlərində təkid olunan məsələlərdən biri də başqalarına hədiyyə verməkdir. Əlbəttə, xatırlatmaq lazımdır ki, dini mənbələrdə hədiyyə maddi hədiyyələrdən daha geniş məna kəsb edərək mənəvi hədiyyələrə də şamil olur. Bu barədə Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-dən çoxlu rəvayətlər nəql olunmuşdur ki, burada bəzilərini qeyd edirik:

1. “İnsanın müsəlman qardaşlarına qarşı alicənablıq və şərafətinin əlamətlərindən biri budur ki, onun hədiyyəsini qəbul etsin, malik olduğu şeylərdən də ona hədiyyə versin, amma özünü ona görə məşəqqətə salmasın.” Sonra buyurur: “Mən bu barədə özlərini məşəqqətə salanları sevmirəm.”[1]

Bu rəvayətdə Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyə almağı və verməyi müsəlman insanın şərafət əlaməti hesab edir. İşarə olunan incə məsələ budur ki, hədiyyə gərək əzab-əziyyət və məşəqqətlə yanaşı olmasın, hədiyyəni seçəndə insanın maddi imkanları nəzərə alınsın. Bundan qeyri hallarda təkəllüf (özünü yersiz zəhmətə salmaq) sayılır ki, hədiyyədə nəzərdə tutulan məqsədlə fərqlidir.

2. İmam Baqir (əleyhis-salam) buyurur: “Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyəni qəbul edirdi, lakin sədəqəni almaqdan çəkinirdi. Həm də buyururdu: “Bir-birinizə hədiyyə verin, çünki hədiyyə dilxorluğu və narazılığı, qədim kin-küdurətləri və düşmənçilikləri aradan aparır.”[2]

3. İmam Riza (əleyhis-salam) atasının və əziz babalarının dilindən belə nəql edir: “Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) hədiyyəni sevirdi və ürəyincə idi. Amma onu tələb etmir və onun əvəzini çıxmaq üçün (müəyyən) işlər görürdü.”[3]

4. Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: “Hədiyyə üç cürdür: biri başqa hədiyyənin müqabilində olan, ikincisi barışıq üçün olan, üçüncüsü isə Allahın razılığı üçün olan hədiyyədir.”[4]

5. O həzrət yenə buyurur: “Əgər məni inək və ya qoyun xaşı yeməyə qonaq etsələr, əlbəttə, qəbul edərəm. Əgər mənə inək və ya qoyun xaşı hədiyyə göndərsələr, əlbəttə, qəbul edərəm.”[5]

O həzrət inək və ya qoyun xaşını sadəcə nümunə ünvanı ilə qeyd etmişdir. Əsas məqsədi budur ki, hətta az dəyərli şey də hədiyyə etsələr, qəbul edərəm.

6. Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: “Hədiyyə qablarını qaytarmağa tələsin, çünki (qarşı tərəf hədiyyə verməkdən peşman olmasın və) yenə də sizə hədiyyə gətirsin.”[6]

7. İmam Riza (əleyhis-salam) ata-babalarından Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in belə buyurduğunu nəql edir: “Hədiyyə necə gözəl şeydir! Çünki o, hacətlərin açarıdır.”[7]

Hədiyyə barəsindəki rəvayətlərdən nəticə almaq olar ki, bu əməl böyük əhəmiyyət daşısa da və Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) ona tövsiyə etsə də, onun şərtlərinə, qayda-qanunlara və xüsusiyyətlərə əhəmiyyət vermək zəruridir. Çünki hədiyyənin əsas hədəfi mehr-məhəbbət, səfa-səmimiyyət icad etmək, kin-küdurəti və düşmənçiliyi aradan aparmaqdır.

 


[1] Təbərsi, Əli ibni Həsən, “Mişkatul-ənvar”, səh. 219, “Heydəriyyə” kitabxanası, Nəcəfi-Əşrəf, 1385-ci qəməri il

[2] Yenə orada

[3] Yenə orada

[4] Kuleyni, Məhəmməd ibni Yəqub, “Əl-kafi”, 5-ci cild, səh. 141, hədis 1, “Darul-kutubil-islamiyyə”, Tehran, 1365-ci şəmsi il

[5] Səduq, Məhəmməd ibni Əli, “Mən la yəhzuruhul-fəqih”, 3-cü cild, səh. 299, “Camieyi müdərrisin” nəşriyyatı, Qum, 1413-cü qəməri il

[6] Yenə orada, səh. 300

[7] Səduq, Məhəmməd ibni Əli, “Uyunu əxbarir-Riza (əleyhis-salam)”, 2-ci cild, səh. 74, hədis 342, “Cəhan” nəşriyyatı, 1387-ci qəməri il

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163378 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156587 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118213 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110692 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101739 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91908 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53728 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46923 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44275 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43603 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...