Ətraflı axtarış
Baxanların
6546
İnternetə qoyma tarixi: 2010/05/19
Sualın xülasəsi
Hal hazırda behişt və cəhənnəm var?
Sual
Hal hazırda behişt və cəhənnəm var?
Qısa cavab

Ayə və rəvayətlərdən belə çıxır ki, vəd edilmiş behişt və cəhənnəm hal hazırda mövcuddur. Axirətdə isə tam şəkildə öz əksini tapacaq. İnsan öz əbədi yerində əməlləri, inancları və əxlaqı səviyyəsində sövq veriləcək. Lakin behişt və cəhənnəm üçün digər növlərdə təsvir olunub. Məsələn: dünyada müşahidə ilə, insanın bərzəxdəki yeri ona təcəlla olunaraq, göstərilir. Bu da onun ləzzət və ya əzab almasına səbəb olur. Əlbəttə əməllərin, inancların və əxlaqın insan axirətində necə təsir qoyacağı barədə fikir ayrılığı var və müxtəlif təfsirlər mövcuddur. Ümumiyyətlə belə formaya salmaq olar:

A) Həzrəti Adəm və Həvvanın daxil olduğu behiştdir ki yer üzünə hübut edib.

b) Əməllərin behişt və cəhənnəmi ki, insanı əhatəyə alıb.

v) Bərzəxdəki behişt və cəhənnəm ki, vəd edilmiş behişt və cəhənnəmdən bir nümunədir, lakin onların özü deyil. İnsanın behişt ə ya cəhənnəmə getməsinin qəti olması özünün ixtiyarında və onun əmməllərinə bağlıdır.

Ətreaflı cavab

Behişt və cəhənnəmə insanın əbədi yeri kimi qiyamətdən sonra inanc qeybə iman etmə yerlərindən biridir. Bunlar nəqlə yəni ayə və rəvayətlərə müraciət etdikdən sonra tam formada anlana bilər. Ağıl yolu ilə isə bunlar tam şəkildə araşdırılıb, aşkar oluna bilməz. Əlbəttə bu növ məsələlər o qədər də çox və ya qaranlıq deyillər ki, insanın inancına xələl gətirsinlər.

O cümlə məsələlərdən biri də budur ki, behişt ə cəhənnəm hal hazırda mövcuddurlarmı? Əgər varlarsa, haradadırlar? İndi necədirlər? Boş yerdirlər ki, insanlar oranı doldurub təkmilləşdirəcəklər yoxsa, ümumilikdə yaradılıb və insanlar orada ancaq axirətdə daxil ola biləcəklər və yaxut behişt ə cəhənnəm axirətdə yaradılacaq? Və...

Yuxarıda kı sualları araşdırmaq üçün iki məsələni diqqətlə nəzərdən keçirtmək lazımdır?

İnsanın əməllərinin onun axirətinə təsirinin keyfiyyəti,

Behişt və cəhənnəmin növləri və onların barəsində müxtəlif baxiş və nəzəriyyələr.

İnsanın əməllərinin onun axirətinə təsirinin keyfiyyəti barədə nəzəriyyələr:

Axirətdəki savab və günahlar müqavilə şəkilində dünyada insanın fikirlərinin, niyyətlərinin və əməllərinin şəkilində təsir göstərir. Şəri təzirlər, həddlər və ya intizamio qayda pozğunluqları kimidir. Yəni dünyadakı əməllər ilə axirətdəki hadisələr arasında həqiqi əlaqə yoxdur.

Axirətdəki savab və cəzalar enerjinin maddəyə dönmə növündəndir. Yəni insanın dünyada yaxşı və pis işlər üçün sərf etdiyi enerjilər, axirətdə maddəyə çevirilərək, insanın nemətli ya əzablı yerdə olması ilənəticələnəcək.

İnsanın halətləri, fikirləri və əməlləri zahir və batinə malikdirlər. Dünyada insan növü üçün ancaq onun zahiri və xarici görünüşü aydındır. Əksəriyyət onun batinindən xəbərsizdirlər. Ölümdən sonra onların batinləri bərzəxdə və kamil formada qiyamətdə aşkar olacaq. Həmin batinlər şəxsin nemət və ya əzabda olmasına gətirib çıxardacaq.

İnsanın halətləri, fikirləri və əməlləri insanın bədəni və ruhundan xaric olduğu kimi, onun batini və ya sirətinə də təsir göstərirlər. Və onu formalaşdırırlar. Baxmayaraq ki, insanın özü öz batini sirətindən və bu təsir qoyma prossesindən qafildir. Dünyada sifətlər insan kimidirlər. Axirətdə isə batinlər aşkar olacaq və insan özü özünə dünyada bağışladığı xasiyyətlərlə zühur edəcək. Bu batinin aşkar olması səadət və ya əzab məsələsi ilə nəticələnəcək.

İlkin iki nəzəriyyə Quran və hədislərin zahiri ilə uyğun deyil. Axirətdəki əzab və səadətin məsələsini araşdıra bilməz. Sonrakı iki nəzəriyyə Quran[1] və hədislərin zahiri ilə uyğun olmalarına baxmayaraq, lakin bərzəx və qiyamətin təkcə bəzi hallarını açıqlama imkanlarına malikdirlər. Onların hamısını açıqlama imkanları yoxdur.

2) Behişt və cəhənnəmin növləri və onların barəsində müxtəlif baxiş və nəzəriyyələr:

A) Allahın verdiyi vədə və əzablar behişt və cəhənnəmlər yalnız tərbiyət cəhətdən mühümdür. Həqiqətdə behişt və cəhənnəmin almasına zərurət yoxdur. Cəmiyyət behişt tamahı ilə zə cəhənnəm qorxusu ilə pisliklərdən uzaqlaşıb və yaxşılıqlara tərəf gedirlərsə, Allahın məqsədi yəni insanın islahı prossesi hasilolur. Elə bi kifayətdir.

B) Behişt təbəqəsiz tövhid cəmiyyətidir. Cəhənnəm isə sərmayədarlıq sistemidir. Bunlardan başqa bir şey deyil. Deməli behişt sevərlər fəhlə sistemini yaratmalıdırlar ki, bu dünyada behiştə çatsınlar.

C) Behişt bu dünyanın başqa kürələrindədir. Teknologiya və astoronomiyanın inkişafı və təkamülü ilə oranı da ələ keçirəcəyik. Və yer cəhənnəmindən azad olacağıq.

Q) Behişt yəni fəzilətli sifətlərə sifətlənmək və cəhənnəm yəni pislikərə bulaşmaq. Nəticədə behişiti sevən və cəhənnəmdən uzaqlaşmaq istəyən şəxs pisliklərdən uzaqlaşmalı və yaxşılıqlara bəzənməlidir.

Bu dörd təfsir də matriyalistlərin tərəfindən verilən araşdırmadır. Quran və hədislərin zahiri ilə uzlaşmayıb və peyğəmbərlərin göndərilməsi və kitabların gəlməsi və qeybə iman və s məsələlərlə ziddiyyət təşkil edir. Qəbul olunmur. Çünki Quran ayələrində sifətləndirilən behişt və cəhənnəm insan ölümündən sonra və qiyamətdə göstəriləcək. İnsanın həmişəlik mənzilgahı olacaq. Dünyadada keçici və fani şəkildə yox.

D) Həzrəti Adəmin və Həvvanın yaradldıqdan sonra daxil olduğu behişt ki bir müddətdən sonra oradan çıxdılar və yerə gəldilər, o behişt bu dünyadan bir mərhələ sayılır. Cünki əgər bu cür olmasaydı Adəm (ə) oradan çıxmazdı. Həmçinin insan əməlləri onun tapılmasında və keyfiyyətində heç bir dəxaləti olmayıb.

L) Bərzəxdəki behişt və ya cəhənnəm İnsan əməllərinin batini əməllərinin təcəllası: İnsan əməllərinin batini əməllərinin təcəllası və bəzxi insanların sirəti məna və qəlb əhli üçün ölümdən qabaq sırf möminlər və kafirlər üçün ölümdən sonra aydən olur. Batinlərini görmək onların qiyamətə qədər səadət və ya əzablanmasına səbəb olur.

Bu behişt və cəhənnəm çünki qiyamətdən qabaqdır, dünya və onun mərtəbələrindən bir kimi sayılır və dünyada olan insanlara işrafları var. Bəzən də yuxu aləmində gözə görükürlər. Bu nəzər üçüncü və dördüncü nəzərlər ilə təfsir oluna bilər.[2]

M) Axirətdə ki behişt və cəhənnəm: Ayə və hədislərdən belə nəticə almaq olar ki, Bu behişt və cəhənnəm hazırda mövcüddür. Çünki onun bir qismi meracda Peyğəmbərin müşahidəsi olubdur.[3] Bu formada ki, hər dünyaya gələn uşaq üçün iki yer biri behiştdə və digəri isə cəhənnəmdə açılır. Əgər saleh əməllər və imanla dünyadan gedərsə, behişt yerinə gedəcək və əgər bu cür olmazsa, cəhənnəm yerinə gedəcək. Lakin onun behişitin müxtəlif mərhələlərində qərar tapması və ya cəhənnəmin mərtəbələrində olmasə və ləzzətlətdən və əzablardan bəhrələnməsi insanının bu dünyadakı əməllərinə bağlıdır.

İmam Sadiq (ə) dan mötəbər hədisdə gəlibdir ki, Allah taala heç kəsi yaratmayıb məgər həm behiştdə və həm cəhənnəmdə onun üçün bir yer hazırlayıb, Elə ki behişt əhli behiştdə və cəhənnəm əhli cəhənnəmdə yerləşdi, münadi nida edəcək: Ey behişt əhli gəlin cəhənnəmdəki yerlərinizə baxın və onlar da baxacaq onların cəhənnəmdə ki yerlərini onlara göstərəcəklər. Deyəcəklər bi o yerdir ki, sizin üçün hazırlanmışdı. Əgər günah etsəydiniz burada olacaqdınız. ,Onlar çox şadlanacaqlar. Sonra Cəhənnəm əhlinə səslənəcək ki, behiştəki sizin üçün hazırlanmış yerinizə baxın, əgər saleh əməllər və Allahdan itaət etsəydiniz orada olacaqdınız, onlar çox heyfislənəcəklər və ona görə də əgər ölüm olsaydı narahatlıqdan öləcəkdilər. Bu məsələ bu ayənin təfsiridir ki, Allah taala behişt əhlinin barəsində buyurur: Onlar behişti irs aparacaqlar və orada əbədi və həmişəlik olacaqlar.[4] [5]

Buna əsasən qiyamətdəki behişt və cəhənnəm insanın əbədi mənzili olacaq. Onlar hal hazırda da mövcuddurlar. İnsanın halları, niyyətləri və əməlləri nəticəsində təkmil olurlar. Onların keyfiyyəti formalaşır. Qiyamətə qədər bərpa olacaq. Heç kəs onlara girməyib və ancaq Peyğəmbər üçün meracda görünüb.

Deməli:

A) Həzrəti Adəm və Həvvanın behişti

B) Ölümdən qabaq kı behişt və cəhənnəmlər yuxuda və ya oyaqlıqda görünürlər və ya ölümdən sonra bərzəxdə və ya müşahidə edilirlər. Hamısı həqiqi behişt və cəhənnəmdən bir nümunə və misaldır onların özü deyil.

İstifadə olunmuş ədəbiyyat:

1- Məadşünaslıq, hüseyni tehrani cild 1 və 2

2- Mənazilül axirət, Mühəddüs Qumi, səh 170- 181

3- Məadşünaslıq, əli şirvani

4- Əbədi dünyaya tərəf, Qurbani

5- İmam Xumeyni baxışından məad, Rəhimpur

6- Ölümdən sonrakı həyat, Təbatəbayi

7- İslami araşdırmalar, Təbatəbayi, səh 354-382



[1] - Nisa, 10; tövbə, 34- 35

[2] - Məadşünaslıq, Hüseyni Tehrani cild 2, səh 157-192

[3] - Öncə ki, səh 292-320 İsra surəsinin 1 ci ayəsinin təfsirləri

[4] - Bəharul Ənvar, cild 8, səh 125- 287; Şeyx Abbas Quminin Mənazilul Axirət kitabının 129- 130 cu səhifələrindən nəql ilə

[5] - Möminun, ayə 10- 11

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Yuxu ilə huşdan geymə vəziyyətində ruhun fəaliyyətlərinin fərqi nədir?
    10127 İslam fəlsəfəsi 2011/11/24
    Ruhun ayıqlıqda bədənlə əlaqəsi və idarəsi onun yuxudakı əlaqə və idarəsi ilə tamamilə fərqlidir. Buna görə də islam təlimlərində yuxu bir növ “ölümün qardaşı” hesab olunmuşdur.Təcrübi elmlərin yuxu zamanı ruhun bədənlə əlaqəsinin necəliyi barədə agahlığı olmasa da, yuxu zamanı baş verən fiziki dəyişikliklərə ...
  • Əhli- beytin hədəf və rolu nədir?
    8391 Qədim kəlam 2011/06/28
    Peyğəmbər (s)- in Əhli- brytinin fəziləti (ki, həmin beş ali- əbadır, yəni həzrət Məhəmməd (s), Əli, Fatimə, Həsən və Hüseyn (ə) ) Şiə və sünnidən olan çoxlu rəvayətlərdə nəql olunmuşdur. Peyğəmbər (s)- in bu şəxslərin məqam və mövqeyinə təkid etməsinin səbəbi, qohumluq əlaqələrinə görə olmamışdır. Əksinə onların fikir, düşüncə, əməl, ...
  • Sehrə baxmaq və onun barəsində kitab oxumaq haramdırmı?
    8390 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/05
    İslamda sehr əməli, öyrənməsi, öyrətməsi və onu yerinə yetirməyə görə pul almaq qadağan və haramdır. Amma əgər onu başqasının sehrini batil rtmək üçün öyrənsə haram deyil. Deməli sehrbazların işinə baxmaq və onların etdiklərinə filmdə tamaşa etmək və sehr və cadigərlik barəsində kitab və jurnal oxumaq, əgər öyrənmək üçün olmasa, iradı ...
  • Мөҹүзәни неҹә тәриф вә исбат етмәк олар?
    7991 Quran elmləri 2010/07/18
       Мөҹүзә гејри ади бир әмәл олуб, мүбаризә илә јанашыдыр вә диҝәр тәрәфдән, мөҹүзә ҝөстәрән тәрәфидән иддиа да олмалыдыр. Гејри-ади иш тәбиәт ганунуна мүвафиг олмадан баш верир.   Мөҹүзәнин гејри-ади бир әмәл олмасы сәбәбијјәт ганунунун ...
  • Dünya sevgisindən yaxa qurtarmağın yolu nədir?
    5973 Əməli əxlaq 2011/11/06
    Dünya "ədna", "dənaə" və "dənaət" maddəsindən alınıb ən alçaq, ən puç (axirət aləmi ilə müqayisədə) və ya "dunuv" maddəsindən olub ən yaxın (axirətlə müqayisədə) mənasındadır.Quran və hədislərin bəyanı ilə desək dünya iki qisimdir: məzəmmət edilən və mədh edilən dünya. Məsumların (ə) kəlamlarında dünyadan söz gedəndə, onun hiyləsindən söhbət açılanda ...
  • Heyz məsələsində Qüreyş nəslindən olan qadınların hökmləri ilə digər qadınların hökmləri nə üçün fərqlidir?
    6416 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2011/06/18
    Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур. ...
  • Ümumiyyətlə mələklər İmamların nurundan yaranıblar və aya onların vəzifəsi İmam Hüseynə ağlamaqdır?
    6951 Qədim kəlam 2011/12/25
    1.             Mələklərin nurdan xəlq olması hədislərdə nəql olunub və şiə və əhli sünnə mənbələrində şəkk olunmayan bir hökmdür. Bəzi şiə rəvayətlərində mövcudatın məxsusən mələklərin Peyğəmbərin (s), İmamların (ə) nuru və başqa nurlardan xəlq olunmasına işarə olunubdur. Həmçinin əhli sünnə mənbələri arasında rəvayətlər vardır ki, birinci xəlifənin və... Peyğəmbərin ...
  • İslam dininin sülh və barışıq və ya döyüş və narahatlıq dini olmasını açıqlayın.
    12718 Təzə kəlam 2011/06/21
    İslam dini barışıq, sülh və əmin- amanlıq dini olmasını təsdiq edərək buyurur: "Ey iman gətirənlər! Hamınız sülhə və barışığa tərəf gəlin. Şeytanın addımlarından uzaq olun. Oizin açıq aşkar düşməninizdir".Amma bunu da diqqət yetirmək lazımdır ki, bəziləri şeytanın yolunu gedərək özü zülm etməklə bərabər başqalarını da bu yola ...
  • Nə üçün qədr gecəsində bədənə zəfəran sürtmək qadağan edilmişdir?
    8052 Əməli əxlaq 2011/04/16
    1). Zəfəranın üç əsas xüsusiyyəti vardır: Yemək ədviyası, dərman və gözəllik kimi istifadə olunması. 2). Zəfəranı bədənə sürtmək haram deyildir. Amma bu hədisə əsasən qədr gecəsi bədənə çox zəfəran sürtmək mələklərin ona salam verməməsinə səbəb olur. bunun əsas səbəbi bu ola bilər ki, bədənə çox zəfəran sürtmək, onun iyinin ...
  • шиә етигадында виләјәти-фәгиһин һансы мәгамы вар?
    5761 Təzə kəlam 2009/11/10
    Шиә әгидәсинә ҝөрә гејбәт әсриндә вилајәти-фәгиһ мәсум Имамларын (ә) вилајәтинин давамыдыр. Онларын вилајәти, мәсум Имамларын (ә) вилајәтинин Пејғәмбәрин (с) вилајәтинин давамы олдуғу кимидир. ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163372 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156557 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118210 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110675 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101683 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91901 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53726 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46894 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44265 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43595 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...