Ətraflı axtarış
Baxanların
10791
İnternetə qoyma tarixi: 2012/01/18
Sualın xülasəsi
İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsi nədən ibarətdir?
Sual
İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsi nədən ibarətdir?
Qısa cavab

İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsini başa düşmək üçün bir neçə məsələyə diqqət yetirmək zəruridir:

1. Quranda yüksək məqamlı insanların, böyük şəxsiyyətlərin və ilahi övliyaların dəyərli səciyyələrinin və fəzilətlərinin canlı saxlanmasına dair çoxlu təkidlər edilmişdir.

2. Böyük şəxsiyyətli şiə imamları Kərbəla hadisəsinin canlı saxlanması üçün müxtəlif yollarla çoxlu tövsiyələr etmiş, camaatı imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ziyarətinə və əzadarlıq mərasiminin keçirilməsinə təşviq etmişlər:

a) Əzadarlıq mərasimlərinin təşkilinə təşviq;

b) İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a ağlamaq və başqalarını ağlatmağa təşviq,

v) Şairlərin mərsiyə oxumağa və yazmağa dair təşviqi;

q) İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ziyarətinə təşviq.

3. Məhərrəm ayı qanın qılınca qələbə çalan, zalımlarla mübarizəyə ilham verən aydır və imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın dünya səviyyəli nidasının yayılmasında mühüm yol ifa edir.

4. Tarix boyu imam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlıq mərasimi müxtəlif xalqların və millətlərin arasında vəhdət yaranıb, uğur və müvəffəqiyyət qazanmasının mühüm amili olmuşdur. Dünyada milli-azadlıq inqilablarının çoxu rəşadət yaradan Kərbəla qiyamına diqqət yetirməklə başlamışdır. Onun bir nümunəsi Hindistanda ingilis istismarçılarının əleyhinə baş verən milli-azadlıq hərəkatıdır. Daha mühüm nümunəsi isə İranda islam inqilabının əzəmətli qələbəsidir. Sonuncu nümunəsi kimi də Livanın cənubunda hizbullahın təcavüzkar sionistlərə qələbəsini qeyd etmək olar. Deməli, imam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın çoxlu müsbət təsir və nəticələri vardır: izzət və başıucalıq, dini-islami mədəniyyətin əbədi qalması və s. bu məsələnin mühüm əhəmiyyət kəsb etməsini göstərir.

Ətreaflı cavab

İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlığın əhəmiyyət və fəlsəfəsini dərk etmək üçün bir neçə məsələyə diqqət yetirmək zəruridir:

1. Seçilmiş və görkəmli ilahi şəxsiyyətlərin yüksək səciyyəvi fəzilətlərinə diqqət.

Quranın bir çox ayələrində təkid olunan məsələlərdən biri də tarixdəki ilahi və görkəmli şəxsiyyətlərin xatirəsini daim canlı saxlamaq, onların həyatından ibrət almaqdır. “Məryəm” surəsində (ayə 41) buyurulur: “Bu kitabda İbrahimi də yad et, o, çox düzdanışan şəxs və Allahın peyğəmbəri idi.” Sonra onun büt və bütpərəstliklə ciddi və barışmaz mübarizəsi bəyan olunur.

Digər bir ayədə buyurulur: “Kitabda (Quranda) İdrisi yad et; o, çox düz danışan və (böyük) peyğəmbər idi, Biz onu yüksək məqama çatdırdıq.”[1] Bunun ardınca ilahi nemətlərdən bəhrələnən sair peyğəmbərlərin adı çəkilir.

Başqa bir ayədə isə buyurulur: “Bizim bəndəmiz Əyyubu xatırla, o zaman ki, Rəbbini çağırdı (və dedi:) “Pərvərdigara! Şeytan məni əzab-əziyyətə salmışdır.” (Ona dedik:) “Ayağını yerə vur, sənin üçün içmək və yuyunmaq üçün sərin su çıxar.” Ailəsini də ona bağışladıq və onun mislini ona əlavə etdik ki, Bizim tərəfimizdən bir rəhmət, düşüncə sahibləri üçün bir xatırlatma olsun.”[2]

Bu və digər ayələrdə böyük şəxsiyyətlərin həyatının şəxsi yönlərinə, ailə mühitinə və adi işlərinə diqqət yetirilməmişdir; əksinə onların qurucu proqramları, əxlaqi fəzilətləri və gözəl səlahiyyətləri irəli çəkilmişdir. Bu da onu göstərir ki, belə görkəmli və tarixi şəxsiyyətlərin xatirəsi əziz saxlanmalı, onların gözəl məram və bəyanları, əxlaqi səciyyəli diqqət mərkəzində olmalıdır. Buna görə də məsum imamlar (əleyhimus-salam) Kərbəla şəhidlərinin, xüsusilə şəhidlərin sərvəri imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ad və xatirəsinin həmişə canlı saxlanmasında müxtəlif üslublardan istifadə etmişlər.

2. Böyük şiə imaları imam Hüseyn (əleyhis-salam)-a əzadarlıq keçirilməsi üçün çoxlu yollardan istifadə etmişlər. O cümlədən:

a) Əzadarlıq məclislərinin təşkil olunması

Məsum imamların imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın hərəkat və məramının canlı saxlanması ilə əlaqədar istifadə etdikləri yollardan biri də əzadarlıq məclisləri təşkil etmək, o həzrətə və Kərbəlanın ürəkyandıran müsibətlərinə ağlamaq, başqalarını ağlatmaq, münasib zamanlarda o hadisəni xatırlatmaqdır.

İmam Səccad (əleyhis-salam) öz imaməti dövründə daim Aşura faciəsində matəmli idi. Bu müsibətdə o qədər ağlamışdı ki, özünə “bəkkain”dən (həddindən çox ağlayanlardan) biri ləqəbini almışdı.[3]

Əlqəmə Həzrəmi nəql edir ki, imam Baqir (əleyhis-salam) hər il Aşura günündə öz evində İmam Hüseyn (əleyhis-salam) üçün matəm məclisi təşkil edir, öz cəddi üçün ağlayır və təqiyyə də etmirdi. Evində olan şəxslərə buyururdu: “Həzrət Hüseyn üçün əzadarlıq edin, onun müsibətində bir-birinizə başsağlığı verin!”[4]

İmam Sadiq (əleyhis-salam) Davud Riqqiyə buyurdu: “Mən hər vaxt sərin su içəndə imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ı yad edirəm.”[5]

İmam Riza (əleyhis-salam)-ın belə buyurduğu nəql olunur: Məhərrəm ayı daxil olanda bir kəs atamın (imam Kazim (əleyhis-salam)-ın) üzünün güldüyünü görməzdi. Qəm-qüssə və kədər bütün vücudunu bürüyürdü. Nəhayət onuncu gün – Aşura günü gəlib çatırdı. Bu gün atamın müsibət, qəm-qüssə və ağlamaq günü idi. Həzrət buyururdu: “Bu gün elə bir gündür ki, bu gündə imam Hüseyn (əleyhis-salam) şəhid olmuşdur.”[6]

Məsum imamlar təkcə özləri şəhidlərin ağasının matəmində ağlamırdı, camaatı da həmişə o həzrətə ağlamağa təşviq edirdilər. Bir rəvayətdə deyilir: “Hər kəs imam Hüseyn (əleyhis-salam) üçün ağlasa, yaxud (hətta) bir nəfəri ağlatsa, onun mükafatı behiştdir. Hər kəs özünü ağlamaq halına vursa da, mükafatı behiştdir.”[7]

b) Şairlərin mərsiyə yazmağa təşviq edilməsi

Bir çox şairlər Kərbəla müsibətini nəzmə çəkərək, müxtəlif yığıncaqlarda oxuyurdular. Bu şairlər həmişə məsum imamlar tərəfindən xüsusi ehtirama və mərhəmətə layıq görülürdülər. Onlardan Kumeyt Əsədi, Di`bil Xuzai, Seyid Himiyəri və s.ni qeyd etmək olar.

v) İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ziyarətinə təşviq

Böyük şəxsiyyətlərin xatirəsinin əziz saxlanması məqsədi ilə o qəhrəmanların qəbrini ziyarət etmək gözəl bir adət-ənənədir ki, qədim dövrlərdən etibarən müxtəlif dünya xalqları və ümmətləri arasında diqqət mərkəzində olmuşdur, hal-hazırda da belədir. Bunların arasında şəhidlərin sərvəri və ağası, azadlıqsevərlərin rəhbəri imam Hüseyn (əleyhis-salam) bir günəşə bənzəyir. Onun əzəməti çox yüksəkdir, adı və xatirəsi tam əzəmətlə yad edilməlidir. Hüseyn (əleyhis-salam)-ı Kərbəlada ziyarət etməyin fəziləti ilə əlaqədar pak və məsum imamların kəlamları həddindən artıq çoxdur. Ona görə də Allahın seçilmiş bəndələri hər bir münasib şəraitdə və fürsətdə camaatı şəhidlərin ağasının nurani qəbrini ziyarət etməyə təşviq edir və bu proqramın icrasını özlərinə vacib bilirdilər. Bu iş müsəlmanların o böyük hidayət imamına ruhən və mənən bağlılığına səbəb olmaqdan əlavə, bir növ zülm və zalımlarla, zorakılıq, haqsızlıqla ən yaxşı mübarizə üslubu da hesab olunur. O Həzrətin ziyarəti barəsində nəql olunan çoxlu hədislərdən birini qeyd etməklə kifayətlənirik:

İmam Sadiq (əleyhis-salam) buyurur: “Hər kəs qiyamət günü nur süfrəsinin başında oturmaq istəyirsə, imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın ziyarətinə getsin.”[8]

3. Qanın qılınca qələbə çaldığı məhərrəm ayının xüsusiyyətləri

Məhərrəm ayının gündüzləri və gecələri, saatları və saniyələri ilahi mərifət, insaniyyət, şərafət, izzət, azadlıqsevərlik dərslərindən ibarət olan çox böyük və dəyərli bir kitabdır. O, insana necə yaşamağı, necə ölməyi öyrədir. İmam Hüseyn (əleyhis-salam) incilərlə dolu olan bu kitabı “heyhat minnəz-zillət” (zilləti qəbul etmək bizdən çox-çox uzaqdır) deməklə bütün nəsillərə, zəmanələrə və qərinələrə dərs vermiş və buyurmuşdur: “Ey Adəm övladı, ey haqq tələb edənlər, ey ədalət axtaranlar! Qiyam edin və şeytani hökumətlərin, zorakıların və zalımların müqabilində təslim olmayın, onlara boyun əyməyin!...”

Bundan əlavə, imam Hüseyn (əleyhis-salam) ömrünün son anlarında təpədən-dırnağa silahlanmış minlərlə qaniçən cəlladın müqabilində “bir kömək edən varmı ki, bizə kömək etsin?!” cümləsi ilə sanki hər zamanda olursa olsun, bütün nəsillərdən və ayıq insanlardan kömək istəyirdi. O bir neçə dəqiqə öncə özünün ən əziz adamlarını və köməkçilərini biri digərindən sonra əldən vermiş, o əziz cavanı Əli Əkbərin tikə-tikə doğranan cənazəsini çəkə-çəkə xeyməyə gətirmişdi. Bir neçə dəqiqə öncə Bəni-Haşimin Qəməri, əziz qardaşı və vəfalı ələmdarı Həzrət Abbası qanına qəltan görmüşdü, onun heç bir köməkçisi yox idi və sağ qalacağına ümidi də yox idi. O həzrət bilirdi ki, tezliklə susuz ağızla cəddi Rəsulullahın görüşünə gedəcəkdir. Onda görəsən, nə üçün kömək istəyirdi?! Kimlərdən kömək istəyirdi?! O “həl min nasirin” (bir kömək edən varmı) sədasını ölümdən nicat tapmaq üçün ucaltmamışdı. O, gələcək nəsillərdən kömək istəyirdi ki, qurumaqda olan tövhid və yeganəpərəstlik ağacını unutmasınlar, onun və köməkçilərinin qanı ilə suvarılan bu ağacı həmişə qoruyub saxlasınlar ki, Aşura hərəkatı əbədiyyətə qədər canlı qalsın, Kərbəla şəhidlərinin rəşadətləri həmişəlik qalaraq islama zəmanət versin.

4. Əzadarlıq vəhdət amili və müvəffəqiyyət rəmzidir

Hər bir xalqın müvəffəqiyyət qazanması, qalıb davam etməsi üçün vəhdətə ehtiyacı vardır. Şübhəsiz, Əhli-beyt (əleyhimus-salam) ardıcıllarının arasındakı vəhdətin ən mühüm amillərindən biri də imam Hüseyn (əleyhis-salam)-a və onun vəfalı köməkçilərinə əzadarlıq mərasimi təşkil olunmasıdır. Bu mərasim son dərəcə az zəhmət və büdcə ilə milyonlarla insanı bir yerə cəm edə bilər. Bu amil insanların zülm və haqsızlıqdan xilas olmasına səbəb olur. Tarix boyu Kərbəla şəhidlərinə matəm və əzadarlıq böyük qiyamlara və inqilablara şərait yaratmışdır. O cümlədən Yezidin tərəfdarları ilə müharibəyə qalxaraq qiyam edən “təvvabin”in qiyamını qeyd etmək olar. Muxtar qiyam edərək Kərbəladakı cəlladların əksəriyyətini öz mənfur əməllərinin cəzasına çatdırmış və əməvi qüvvələrinə çox ağır zərbələr endirmişdi.

Bəzi nəzər sahiblərinin fikrinə görə dünya inqilablarının əksəriyyəti Kərbəladakı rəşadət yaradan qiyamdan nəşət tapır. Onun bir nümunəsini Hindistandakı milli-azadlıq hərəkatında görmək olar ki, bu inqilabla ingilis istismarçılarının qanlı caynaqlarından xilas oldular. Bu inqilabın rəhbəri Qandi deyir: “Mən Hindistan xalqı üçün təzə bir şey gətirməmişəm; bunu yalnız Kərbəla qəhrəmanının həyat tarixi barəsində mütaliə və tədqiqatlarından nəticə almış və Hindistan xalqına ərməğan gətirmişəm. Əgər Hindistan xalqını xilas etmək istəyiriksə, gərək Hüseyn ibni Əli (əleyhis-salam)-ın keçdiyi yolu keçək.”[9]

Aşura və Kərbəla hadisəsinin digər əzəmətli nümunəsi imam Xomeyninin (rəhmətullahi əleyh) rəhbərliyi ilə İranda baş vermən İslam inqilabıdır ki, bütün dünyanı lərzəyə gətirmişdir. Onun sonuncu nümunəsi isə Livanda imam Hüseyn (əleyhis-salam) məktəbinə bağlı olan hizbullah müqavimət hərəkatıdır. Onlar başdan-ayağa silahlı olan sionist İsrail rejiminin əleyhinə müqavimət göstərdilər. Düşmənlər hizbullahın fədakarlıq, rəşadət və iman qüdrəti qarşısında heyrətdə donub qaldılar və rüsvayçı məğlubiyyətlə geri oturdular.

Ümidvarıq ki, biz də imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın müqəddəs məramına həqiqi mənada məhəbbət bəsləyənlərdən, o böyük şəxsiyyətin həqiqi ardıcıllarından olmaqla onun xüsusi mərhəmətinə layıq görək.



[1] “Məryəm” surəsi, ayə: 56-57

[2] “Sad” surəsi, ayə: 41-43

[3] “Vəsailuş-şiə”, 2-ci cild, səh. 922

[4] “Vəsailuş-şiə”, 10-cu cild, səh. 398

[5] “Əmali”, Şeyx Səduq, səh. 142

[6] “Məfatihul-cinan”, Şeyx Abbas Qummi, “Məhərrəm ayının əməlləri” bölməsi

[7] “Biharul-ənvar”, 24-cü cild, səh. 284

[8] “Kamiluz-ziyarət”, səh. 135

مَنْ سَرَّهُ اَنْ یَکُونَ عَلَی مَوَائِدِ النُّورِ یَوْمَ الْقِیَامَةِ، فَلْیَکُنْ مِنْ زُوَّارِ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ عَلَیْهِمَا السَّلَامُ

[9] “İmam Hüseyn (əleyhis-salam)-ın həyatına bir baxış”, Məhəmməd Məhəmmədi İştihardi, səh. 109

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quslun fəlsəfəsi nədir?
    8452 Əhkam və hüquq fəlsəfəsi 2012/04/17
    Cənabət quslunun səbəbi, nəfsin onun çirkinliklərindən təmizlənməsi və bədəni çirkinliklərdən pak etməkdir. Çünki, cənabət bədənin hamısından xaric olur. Ona görə də, insana bədənin hər yerini paklamaq vacibdir. Alimlərin insanın bədənində apardıqları araşdırmalara əsasən, bədənin bütün fəaliyyətlərini idarə edən iki qism köklü əsəb sistemi var. bəzən bədəndə bəzi ...
  • İslamda faizsiz borc verməyin və borc almağın qaydaları nədir?
    9541 Əməli əxlaq 2012/03/14
    Dini təlimlərimizdə mömin qardaşlara borc verməyin xüsusi qayda-qanunların və şərtləri vardır ki, onların bəzilərini qeyd edirik: 1. Borc vermək ixlsala yanaşı olsun; 2. Tam razılıq üzündən və ürəkdən verilmiş olsun; 3. Borc halal maldan verilsin; 4. Borc verilən zaman ...
  • Airobika idman növünün hökmü nədir?
    6128 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/18
    Həzrət Ayətullah uzma Xameneinin dəftrəi: Ümumiyyətlə ləhvi musiqi yaxud da günah məclislərinin musiqisinə uyğun yaxud da şəhvəti təhrik edən yaxud da haram işlə olarsa və ya fəsad olarsa, caiz deyil. Həzrət Ayətullah uzma Sistaninin dəftəri: Əgər musiqi ləhvo ləb məclislərinin musiqisi ...
  • Bir Avropalı üçün İslam və şiəni olduğu kimi tanıtdırın.
    6507 Qədim kəlam 2011/05/15
    İslam lüğətdə təslim olmaq və boyun əymək deməkdir. Bunun üçün də İslam dinini, İslam adlandırmışdırlar ki, onun bütün göstərişləri aləmlərin Rəbbi olan Allahın qarşısında təslim olmaqdır ki, insan yeganə Allahdan başqasına itaət etməsin və yalnız o Allahın əmrlərini yerinə yetirsin. Həqiqətdə İslam dini bütün keçmiş ...
  • Şiənin etiqadı var ki, bütün məxluqatın hesabı, şiə İmamlarının əlində olacaq?
    5429 Qədim kəlam 2012/09/01
    Əgər bir kəsin etiqadı ola ki, bir dəstə müstəqil şəkildə və Allahın icazəsi olmadan, məxluqatın hesabına yetişə bilər və onlar üçün mükafat və cəza təyin edə bilər. Aydındır ki, bu etiqad dini təlimatlarla uyğun deyil. Bundan əlavə Allahın faili tohidiylə də ziddiyyəti vardır, amma əgər bir kəsin ...
  • Nə üçün hələ də xanım Zəhranın (s) qəbri gizlin qalmışdır? Amma imam Əlinin (ə) qəbri sonralarda olsa aşkarlandı?
    10667 Qədim kəlam 2011/03/06
    İlk növbədə bunu diqqət yetirməliyik ki, imam Əlinin (ə) və xanım Zəhranın (s) qəbrlərinin gizli qalmaq səbəbləri eyni deyildir. İmam Əlinin (ə) qəbrinin uzun illər gizli qalmaq səbəbi bu idi ki, cahil və ağılsız düşmənlər o həzrətin qəbrinə ehtiramsızlıq edə bilərdilər. amma uzun illər keçdikcə nəzərdə tutulan ...
  • Quran-Kərimdə və rəvayətlərdə acizlər haqqında nümunələr varmı? Bu nümunələrin qeyd olunmasının dəlili nədir?
    4873 Təfsir 2015/05/25
    Quran ayələrindən müstəzəf kəlməsi öz oxşar kəlmələri ilə istifadə olunub və əksər yerlərdə "zəiflənmişlər və ya aciz mənasındadır. Bu sözün özünün çoxlu mənaları vardır. O cümlədən, əqidədə acizlik, maddi acizlik, cismi acizlik, əqli acizlik və s.. Acizliyin başqa mənası acizlik halına gətirilmişdir. Yəni, bu cür insanlar əslində ...
  • Aya məsum olmayan Müctəhiddən itaət etməyə dəlalət dən ayə və rəvayətə işarə edə bilərsinizmi?
    5957 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qurani- kərim buyurur: Və yaxşı deyildir müsəlmanlar hamısı (cihad üçün) hərəkət etsinlər. Bəs nə üçün o dəstələrdən bir hissəsi köçmürlər ki, (bir hissəsi qalsın və) dində məlumat əldə etsinlər və öz qövmlərini ki, onlara doğru qayıtdılar, qorxutsunlar ki, onlar (İlahi əzabdan) qorxsunlar.[1] Quran, bu ayədə ...
  • İslam hökumətində mədəni quruluşların yeri nədir?
    5249 Nizamlar (Qurluşlar) 2012/06/13
    Cəmiyyətdə mövcud olan təşəkküllər və icmaları hökumətlə vətəndaşlar arasındadırlar, mədəni quruluşlar deyildir. Kənd və şəhər birləşdirilmişləri sinf birləşmələri, idman kulubları, yerli cəmiyyətlər və peşəkar biliklər (tərbiyəçilər birliyi kimi)... və mədəni təşkilatlardan sayılırlar. Xalq hakimiyyətinin əsas üstünlüklərindən biri bu cür quruluşlarda mədəni təşkilatların olmasıdır. cəmiyyətdə olan bütün ...
  • Peyğəmbərin besəti və meracı bir gündə (rəcəbin 27-də) baş vermişdirmi?
    8282 تاريخ بزرگان 2012/04/10
    Cavabı bəyan etmək üçün Peyğəmbərin besəti və meracı ilə əlaqədar məsələni təfsir kitablarından araşdırırıq. 1. Besətin tarixi ilə əlaqədar müsəlman alimləri arasında iki nəzəriyyə vardır: Birincisi şiələrin nəzəriyyəsidir. Onlar rəcəb ayının 27-ci gününü Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in besət günü hesab edirlər. İkinci nəzər isə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163155 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155814 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118014 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110179 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    100100 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91644 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53593 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46121 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44029 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43269 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...