Ətraflı axtarış
Baxanların
3452
İnternetə qoyma tarixi: 2012/02/07
Sualın xülasəsi
Aya əxlaqla düşüncənin rabitəsi vardırmı?
Sual
Aya əxlaqla düşüncənin rabitəsi vardırmı?
Qısa cavab

Əxlaq başqa elmləri kimi iki hissəyə bölünür:

A: Əməli

B: Nəzəriyyə.

Əxlaqa aid qanun və məsələləri öyrənməyin bir başa düşüncəylə rabitəsi vardır; yəni hər nə qədər insanın düşüncə qüvvəsi yüksək olsa, daha çox o elmdən bəhrələnəcəkdir və hər nə qədər düşüncə və dərk etmə qüvvəsi zəif olsa o qədər də az elm öyrənəcəkdir. Amma əməl bölümündə əxlaq göstəriş və qanunlarına ki, hiss olunur sizin də sualınız bu barədədir, daha çox açıqlama tələb edir.

Əxlaqın tərifində deyirlər: Əxlaq "xulq" sözünü çəmi və xulq ibarətdi: "İnsan ruhunun qüvvəsi ki, işlərin asan və fikirləşib düşünmədən həyata keçirməsinə səbə olsun".

Bəs əxlaq bir mələkdir ki, insan vücuduna daxil olub səbəb olur ki, bəyənilməz işlər insan tərəfindən icra olunmuşdur.

Bəs hər bir xeyr iş ki, onun nəticəsi düşüncə və fikir vasitəsiylə xeyrlə nəticələnir, əxlaq fəziləti deyil, baxmayaraq ki, əxlaq ünvanı kimi adlandırılıb bəyənilir.

Əxlaqlı şəxs o şəxsdir ki, xeyir və gözəl işlər onun adəti olsun və heç bir illəti olmadan onu həyata keçirsin; çisal üçün: Əgər bir şəxs üzgüçüdürsə, düşünmədən suya girib üzməyə başlayır.

Amma üzməyi bilməyən şəxs ilk növbədə suyu və onun dərinliyini yoxladıqdan sonra, ehtiyatla suya girir. Əxlaq məsələləri də bu cürdür.

Əgər şəxs əxlaq məqamına adət etsə düşünmədən gözəl işləri həyata keçirəcəkdir, çünki o gözəl əxlaqı özündə mələkə etmişdir. Amma o şəxs ki, əvvəlcə fikirləşib sonra nəticə alır ki, iffətli olsun və ya ədalətlə bir işi həyata keçirsin, onda ədalət mələkə olmamış və əxlaq baxımından onu gözəl əxlaq sahibi adlandırmaq olmaz, baxmayaraq ki, əxlaqlı iş görmüşdür.[1]

Nəticə budur ki, düşüncə yalnız əxlaq elmini və qanunlarını öyrənməkdə rabitəsi vardır və bizə əxlaq maarifini öyrənməkdə kömək edir, amma əməl dairəsində lazım olan ən mühüm şey əxlaq göstərişlərinə əməl etməkdir.

Bu sualın ətraflı cavabı yoxdur.



[1] - Şeyx Tusi, Əl- adabud- diniyyə lil- xəzanətul məiniyyət, Abidi, Əhməd, səh 194 və 195. (əlavə olunmuşdur) Zair nəşriyyatı, birinci çap, Qum 1380.

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    120203 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    91474 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    71343 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    55173 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    52894 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    37818 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    26839 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    26528 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    26163 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    25246 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...