Ətraflı axtarış
Baxanların
4491
İnternetə qoyma tarixi: 2010/12/02
Sualın xülasəsi
Mələklərdən bir dəstəsiyalnız Allaha ibadət və təsbih etməkdədir, bunların bu əməlləri ixtiyarıdır ya yox?! Əgər mələklərin ixtiyarı yoxdursa, Allahın bu ibadətlərə ehtiyacı vardır?
Sual
Mələklərdən bir dəstəsiyalnız Allaha ibadət və təsbih etməkdədir, bunların bu əməlləri ixtiyarıdır ya yox?! Əgər mələklərin ixtiyarı yoxdursa, Allahın bu ibadətlərə ehtiyacı vardır?
Qısa cavab

Heç bir ibadətin istər ixtiyarı olsun istərsədə ixtiyarsız, Allah üçün heç bir xeyri yoxdur! Amma ixtiyari olan ibadət, insanın kamilləşməsinə və Allaha yaxınlaşmasına səbəb olur; amma ixtiyarsız ibadət başqa məxluqlar kimi, misal üçün mələklər ibadət üçün yaradılmışdır və onların ibadəti bundan qabağa gəlir ki, onlar Allah Taalanın o böyük əzəmətini və varlığını dərk edirlər.

Allahın bunları və yaxud ibadətlərinə heç bir ehtiyacı yoxdur.

Ətreaflı cavab

Mələklərin yaradılışı təbiətdən üstündür, onun varlığını isbat etmək üçün ilahi və vəhy mənbələrinə və yaxud iman əhli olan insanların onların köməklərindən istifadə etdiyi təcrübələrdən istifadə etmək olar.

Bu təbii yaradılış cismi olmadığı üçün onun keyfiyyətindən söz açmaq olmaz. Doğrudur ki, bu yaradılmış insan şəklində görsənən və bəşərdə onu insan olaraq görsün amma həqiqətdə o insan deyil, həzrət Məryəm (ə) ruhu gördüyü kimi,[1] və yaxud mləklərin İbrahim[2] ya Lut[3] (ə)- ın huzuruna qonaq kimi gəlməsi. Bütün bunlardan əlavə Cəbrail (ə) həzrət Məhəmməd (s)- ın yanına Dehyeye Kəlbi şəklində gəlməsi kimi.

Amma bunu bilirik ki, onların da öz vücudlarına nisbət dünyaya gəlmələri müxtəlif və məhduddur. Çünki onların bəzilərinin vəzifəsi dünyada və bəzilərinin isə axirətdə əzab etməkdir. Onlardan bəziləri insanların əməl dəftərlərini və bəziləri isə insanların qəzavət və Allahın qədərini yazır, bəziləri Allahın əmrlərini yerinə yetirir, bəziləri isə vəhyi nazil edir. Bəziləri ürəklərə ilham edir bəziləri isə möminlərin köməkçisi və qoruyucusudur.

Bəziləri, digərlərinə rəhbərlik edir və bir dəstəsi də onların göstərişlərini yerinə yetirir. Bəziləri ruzinin vəkili bəziləri isə yağışın və bəziləri isə can almağın vəkilidirlər. bu zaman onlardan bəziləri həmişə səcdədə və bir dəstəsi isə ruku halında başqa bir dəstəsi isə həmişə zikr və sitayiş halında başqa bir dəstəsi isə kəbənin ətrafında möminlərin məzarını təvaf və ziyarət etdirirlər.

Bəzi bir dəstə isə mömin və Əli (ə)- ın şiələrinin bağışlanması və şəfaəti üçün dua edir başqa dəstə isə kafir, münafiq və Əli (ə)- ın şiələrinin düşmənlərinə lənət edir. Bəs bunlardan hər bir dəstənin özünə məxsus vəzifəsi və ayrı- ayrılıqda məqamları vardır.

Bunu da qeyd etmək lazımdır ki, öz işlərində heç bir ixtiyarları yoxdur və hər bir işi, onlara əmr olunduqda əməl edirlər.

İbadət, Allah qarşısında aşkara bəndəlik etmək deməkdir. İnsan nə qədər Allahın əzəmət və böyüklüyünü dərk etsə, bəndəlik edir və bundan heç bir şey Allahın xeyrinə deyil və bunun da ilahi əzəmətinə heç bir ehtiyacı yoxdur. Bunlar insanın kamilliyini və bəndəliyini göstərir. Çünki bu ibadət onun daxili təmizliyini və nəfsinin kamilləşməsini və son dərəcə insaniyyət və bəndəliyinin mükəmməl olmasına səbəb olur. bəs bu həmd və sitayiş ki, bəndə Allah üçün edir, Allah üçün heç bir faydası yoxdur və bunu tərk etməklə də Allaha heç bir zərəri yoxdur. Beləliklə ibadəti tərk etməklə, bu bəndədir ki, özünü o uca məqamlardan məhrum edir.

Bəzi mələklər üçün də bu şübhələr olunmuşdur; çünki Allah Taala onlara elan etdi ki, mən yer üzündə xəlifə qərar vermək istəyirəm; dedilər: Biz səni təsbeh və ibadət edirik, nə üçün yer üzündə bir kəs ki, fəsad edib qan tökəcək insanı yaradırsan. Allah Taala isə xüsusi bir elmi həzrət Adəmin ixtiyarında qoydu və onlar bu elmdən aciz idilər və dedilər: Bizim sən öyrətdiyin elmdən başqa heç bir şey ixtiyarımızda yoxdur! Bəs öz acizliklərini etiraf edib, həzrət Adəmə (ə) səcdə etdilər!"[4] Bundan məlum olur ki, məcbur ibadət etməkdənsə elm və ixtiyari olaraq ibadət etməyin qiyməti və dəyəri daha üstündür, çünki birinin əsəri var amma o birisinin heç bir əsəri yoxdur. O gələcəkdı olan bir şeyi indi yaradır amma bu birisinin isə hazırda olan səmərəsi sabitdir ki, bundan yuxarı yolu yoxdur və müxalifət etdiyi zaman isə öz dərəcəsini əldən verəcəkdir!

İmam Əli (ə) mələkləri bu cür vəsf edir: "Mələkləri yaratdın göylərdə onlara yer verdin, onlar üçün yorğunluq, qəflət və günah yoxdur. Nların sənə qarşı olan elmi və qorxusu bütün yaradılmışlardan üstün və bundan əlavə bütün hər kəsdən sənə daha yaxın və göstərişlərinə əməl edəndirlər. ğılları səhv etməz bədənləri yorulmazdır. Sülb və bətnlərdə gizlənməz və onları qoxulamış sudan (nütfədən) yaratmayıbsan. Onları xüsusi olaraq yaradıb göylərində onlara yer vermisən. Öz yanında kəramət verib vəhyini onlara əmanət etmisən. Bunlardan qoruyub, günahlardan pak etdin. Qüdrət verməsəydin, qüdrətləri olmazdı və əgər sabit etməsəydin sabit olmazdılar, rəhmətin olmasaydı itaət etməzdilər sən olmasaydın onlar da olmazdı. Bütün bu məqam itaətləri ki, sənin yanında vardır, səndən və əmrindən qafil deyildirlər.

Əgər öz həqiqətindən olan şeyləri onlardan gizlədib onlara bəyan etməmisənsə, əməlləri özləri üçün kiçik və xəcalətli olurlar. Çünki sənə layiqli ibadət etmədiklərini bilirlər. Sənə ibadət etmək odur ki, xaliq öz bəndələrini imtahana çəkir."[5]

İmam Əli (ə)- ın bu ibarətlərinə əgər diqqət etsək: 1. İbadətin sirri 2. Bu etirazın sirri 3. Etiraf və səcdənin də sirrini bilərik. Bunların bu ibadəti şuhudi elimlərindən qabağa gəlir. Qorxuları isə Allahın əzəmətini dərk etməkdən qabağa gəlir. Əlbəttə ki, onların elmi varlıqlarıyla münasib olaraq məhduddur. İbadətləri də onların öz həqiqətləriylə münasib və məhdudiyyətə malikdir.

Həzrəti Adəmin xəlq olduğu zaman etdikləri etirafları da onların elmləri məhdudiyyəti daxilində idi.

Bu iş onlar üçün açıqlandığı zaman sakit olaraq öz acizliklərini həzrət Adəmin yaradılışı qarşısında hiss etdilər. Buna görə də öz elmlərinin naqisliyini və olmamazlığını gördükdə (Allahın əmriylə) həzrət Adəmə (s) səcdə etdilər.

Bir sözlə mələklərin ibadətinin ixtiyari olması, o cür ki insanların ibadəti haqqında bəyan olunmuşdur və şəriətdə ona əməl etməsi lazımdır, bir deyildir. Çünki bu ibadət onların ilahi məqam və kamil olmasına səbəb olur. bəs bu ibadətləri tərk etdiklərində o ilahi məqamı itirirlər.

Bəs bu nəticəyə çatırıq ki, onların ibadəti onların Allah- Taalaya olan elm və ya Allahın əzəməti qarşısında özlərini aciz və qüdrətsiz bildiklərindən qaynaqlanmışdır. Baxmayaraq ki, bu xasiyyət insanın fitrətində də vardır. Amma bütün bu ibadətlər, yəni mələklərin ibadətinin məcbur olması Allah üçün heç bir xeyri yoxdur və Allah Taala öz qüdrətiylə yaradılışda olan hikmətinə sahibdir.

Mənbələr:

1). Qurani kərim ,Fatir surəsi, 1, Saffat surəsi, 164, Təkbir surəsi, ayə 21, Səcdə surəsi, ayə 5- 12, Ənam surəsi, ayə 62, Nəhl surəsi, ayə 2- 102, Bəqərə surəsi, ayə 97, Əbəsə surəsi, ayə 16, Məaricsurəsi, ayə 4, Hicr surəsi, ayə 21, Həcc surəsi, ayə 22, Naziat surəsi, ayə 5, Təhrim surəsi, ayə 6, zariyat surəsi, ayə 4, Mömin surəsi, ayə 7, Nəcm surəsi, ayə 26, Ənbiya surəsi, ayə 28- 1-3, Bəqərə surəsi, ayə 30- 33- 161- 248, Ali- imran surəsi, ayə 39- 124- 125, Tərhim surəsi, ayə 4, Məryəm surəsi, ayə 7- 16- 19, Zumər surəsi, ayə 73, Müddə surəsi, ayə 30, Zuxruf surəsi, ayə 77

2). Təba təbai, Məhəmməd Hüseyn, Əl- mizan, dəftər intişarate camee müdərrisin, Qum, səh 5- 13

3). Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, Məarifi Quran 1- 3 dər rahe həqq çap. 1368. Qum, səh 283- 295



[1] - Məryəm surəsi, ayə 16- 19

[2] - Hud surəsi, ayə 69- 77

[3] - Hud surəsi, ayə 81

[4] - Bəqərə surəsi, ayə 30- 33

[5] - Bax: Əl- mizan, cild 17 səh 8- 10

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    120296 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    91547 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    71409 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    55249 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    53116 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    37837 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    26846 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    26599 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    26189 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    25265 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...