Baxanların
3215
İnternetə qoyma tarixi: 2012/11/11
Sualın xülasəsi
Rəvayətlərdən birində İmam Hüseynin (ələyhissalam) qəbrinin ziyarəti haqqında var ki: "..Hər kəs İmam Hüseyni (ələyhissalam) haqqı əta olunan halda ziyarət etsə, sanki Allah-Taalanı ərşində ziyarət etmiş olur...." xahiş edirəm, bu hədisin mənası izah edin və hədisin nə qədər səhih və mötəbər olmasını aydınlaşdırın.
Sual
Rəvayətlərdən birində İmam Hüseynin (ələyhissalam) qəbrinin ziyarət olunması haqqında var ki: "..Hər kəs İmam Hüseyni (ələyhissalam) haqqı əta olunan halda ziyarət etsə, sanki Allh-Taalanı ərşində ziyarət etmiş olur...." xahiş edirəm bu hədisin mənası izah edin və hədisin nə qədər səhih və mötəbər olmasını aydınlaşdırın. Bir şeyi də qeyd edək ki, vəhhabilər şiələrin adını müsəlmanlar arasında xarab etməkdən ötrü bu hədisdən çox bərhələnirlər.
Qısa cavab
1.Bu hədisin bütün raviləri siqədir. Yəni, ən yüksək həddə mötəbərdir.
2.Hədsidə təşbeh və oxşatmaqdan məqsəd, məkan oxşatması deyil. Çünki, Allah-Taalanın məkanı yoxdur ki, ərş Allahın məkanı olsun və o məkana başqa bir məhəl oxşadılsın; bəlkə, ərş Allah mənsubdur və ziyarət məhəllidir; bəs, onun mənası Allahın ərşini ziyarət etmək anlamındadır.
3.Məsum İmamların (əleyhimussalam) və xüsusilə, İmam Hüseynin (ələyhissalam)  ziyarəti ilahi əmrlə olduğuna görə Allahın ziyarəti sayılır. Rəvayətdə qeyd olunmuş "sanki, Allahı ərşdə ziyarət edir" – ifadəsi, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) və digər İmamların (əleyhimussalam) ziyarəti bərəsində də işlədilib.
 
Ətreaflı cavab
Hədis kitablarında bu hədis belə nəql olunur: "Hər kəs, Onun haqqını tanıdığı halda, Aşura günü, İmam Hüseyn ibn Əlinin (ələyhissalam)  qəbrini ziyarət etsə, sanki, Allah-Taalanı ərşdə ziyarət etmişdir."[1]
Bu hədisin bütün raviləri mötəbər və onlardan hədis nəql etmək doğru və düzgündür.[2] Bəs, bu rəvayətin sənəd cəhətdən, heç bir müşkili yoxdur və mötəbərdir.
Əlbəttə, bəzi rəvayətlərdə "Aşura günü" – gəlməmiş mütləq ziyarət[3] gəlmişdir. Bunun da, əsl məsələ ilə heç bir zidiyyəti yoxdur. Çünki, bəzi rəvayətlərdə "Ərəfə günü" də gəlib.[4]  Bəzi rəvayətlərdə günün açıqlanması nümunələri kamil etməkdən ötrü qeyd olunur və nəticə alırıq ki, İmam Hüseynin (ələyhissalam)  qəbrinin hər hansı gün ziyarət olunması, çox böyük və əzəmətli  savabı vardır.
Hər halda, bütün rəvayətlərdə "sanki, Allah-Taalanı ərşdə ziyarət etmişdir" – ifadəsi qeyd edilmişdir. Başqa sözlə desək, hədisin bu qisməti dalbadal (mütəvatir) nəql olunmuş ifadələrdəndir.[5]
Rəvayətin mənası izahı:
1.Hədsidə təşbeh və oxşatmadan məqsəd, məkan oxşatması deyil. Çünki, Allah-Taalanın məkanı yoxdur ki, ərş Allahın məkanı olsun və o məkana başqa bir məhəl oxşadılsın; bəlkə, ərş Allah mənsubdur və ziyarət məhəllidir; çünki, mələklər də Allahın ərşinin ətrafında cəm olublar.[6] Ümumi olaraq, "Allahı ərşində ziyarət etmək" – ifadəsi "Allah evini ziyarət etdim" - deməkdir. Bəs, rəvayətin mənası Allahın ərşini ziyarət etməkdir.[7]
2.Başqa tərəfdən, dində işlənir ki, hər kəs İslam Peyğəmbərindən (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) itaət etsə, Allah-Taaladan itaət etmiş olur. Çünki, İslam Peyğəmbərindən (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) Allahın əmri ilə itaət olunur: "Peəmbərə itt edən kimsə, şübhəsiz ki, Allaha itt etmiş olur. Kim üz döndərsə (qoy döndərsin)! Biz ki səni onların üzərində gözətçi olaraq göndərməmişik."[8] Həmçinin, Allah-Taalanın əmri ilə, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) canişinləri,  məsum İmamlardan (əleyhimussalam) itaət etmək, lazım və vacibdir. Onlardan itaət əslində, Allahdan itaətdir.[9]
3.Başqa cəhətdən, Məsum İmamların (əleyhimussalam) və xüsusilə, İmam Hüseynin (ələyhissalam)  ziyarəti ilahi əmrlə olduğuna görə Allahın ziyarəti sayılır.  Rəvayətdə qeyd olunmuş "sanki, Allahı ərşdə ziyarət edir" – ifadəsi İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) və digər İmamların (əleyhimussalam) qəbrlərinin ziyarət olunması bərəsində də işlədilib. Məsələn, İmam Sadiqin (ələyhissalam)  əshabından biri nəql edir: O Həzrətin yanında olanda Ondan soruşdum: İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) qəbrinin ziyarətinin savab və mükafatı nədir? İmam Sadiq (ələyhissalam)  buyurur: "Belə insan elə haldadır ki, saniki Allahı ərşidə ziyaət edir."[10]
Süleyman ibn Həfz Mərvəzi İmam Musa Kazimdən (ələyhissalam)  nəql edir ki, O Həzrət buyurur: "Hər kim, övladım Əlinin qəbrini ziyarət etsə, sanki, Allah dərgahında yetmiş qəbul olunmuş Həcc əməlini yerinə yetirmişdir.... Hər kəs, o qəbri ziyarət etsə, sanki Allahı ərşdə ziyarət edir...."[11]
 

[1]  «عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيِّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ يَزِيدَ عَنِ ابْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ زَيْدٍ الشَّحَّامِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ: مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ (ع) يَوْمَ عَاشُورَاءَ عَارِفاً بِحَقِّهِ كَانَ كَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِي عَرْشِهِ»
"Məhəmməd ibn Əbdullahdan, ibn Cəfər ibn Humeyri, o da atasından, o da Yaqub ibn Yəzinddən, o da İbi Əbi Umeyrdən, o da Zeydiş-Şəham, o da Əbi Əbdullah (əleyhissalam), buyurur: "Hər kəs, Aşura günü, haqqını tanıyan və ona arif olan halda, Hüseyn ibn Əlinin (ələyhissalam)  qəbrini ziyarət etsə, elə bil Allahı ərşində ziyarət edib." (Müstədrəkül-vəsail, c.10; səh.292; hədis.3; Biharul-Ənvar, c.98; səh.105, hədis 11;  Misibahul-Müctehid, səh.771
[2] Tərixül-füqəha vər-ruvat (Əl-Müntəxəb), Əl-Vəsail, c.30; səh.407, 476, 512, 456, 472; Tərixül-füqəha vər-ruvat (Əl-Müntəxəb) Rovzatül-Müttəqin. C.14; səh.131; Musuətul-təbəqətul-füqəha, c.2; 226-227; Ricalun-Nəcaşi, səh.154
[3] «مُحَمَّدٌ الْحِمْيَرِيُّ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ شَمُّونٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ بَشِيرٍ الدَّهَّانِ قَال: ...مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ كَانَ كَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِي عَرْشِهِ»
Məsələn, Məhəmməd ibn Humeyri, atasından, ibni Şəmmundan, Məhəmməd ibn Sinandan, o da Bəşirid-Dəhandan nəql edir ki, İmam Buyurdu: "....Hər kəs, haqqını tanıyan halda, İmam Hüseyn ibn Əlinin (ələyhissalam)  qəbrini ziyarət etsə, elə bil ki, Allahı ərşdə ziyarət edib." (Biharul-Ənvar, c.98; səh.77; hədis 31; səh.76, hədis 29; Müstədrəkül-vəsail, c.10; səh.185; hədis.11)
[4] Kamiluz=Ziyarət, səh.172
[5] Daha çox məlumat almaqdan ötrü " Sözlü, mənəvi və icmali Təvatür (dalbadal)  hədisinin meyarı" sual 2412 (sayt: 2529) mütaliə edin.
[6] Ğafir surəsi 7; Zümər surəsi 75; Təkvir surəsi 20; Haqqə surəsi 69
[7]  Şeyx Səduq, Uyunu-Əxbar-Rza, c.2; səh.260; Nəşr Cahan, Tehran, çap əvvəl, 1378 h.qəməri; Fətal Nişaburi, Rovzatul-Vaizin və bəsirətəl-mütəzzimin, c.1; səh.234-235; İntişarat Rəzi nəşriyyatı, Qum, birinci çap; həmçinin daha çox məlumat üçün "Allah və ərşdə qərar tutması" mövzusuna baxın, sual 4987 (sayt: 5441)
[8] Nisa surəsi 80;           «مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفيظاً».
[9]  Daha çox məlumat üçün bu sualların cavabına baxın: 321 (sayt: 2707); 17720 (sayt: 1478);
[10]  İbn Quluviyyə Qummi, Kamiluz-ziyarat; səh.15; hədis 20; İntişarat Mürtəzəviyyə, Nəcəf, birinci çap, 1356 h.qəməri
[11] Şeyx Səduq, Əmali, səh.120; hədis 6; Nəşr ələmi nəşriyyatı, Beyrut, beşinci çap, 1400 h.qəməri
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105939 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80778 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58566 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41297 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31361 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    23997 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22471 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22245 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20788 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20393 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...