Ətraflı axtarış
Baxanların
4491
İnternetə qoyma tarixi: 2012/02/13
Sualın xülasəsi
Peyğəmbərin buyurduğu “qələm-kağız” hədisində “mənim yanımda mübahisə aparmaq rəva deyildir!” dedikdə məqsədi nə idi?
Sual
Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih) ömrünün son günlərində xəstəlik yatağında olarkən bəzi səhabələrin də iştirak etdiyi zaman qələm-kağız istədi ki, son vəsiyyətin yazsın. O yığıncaqda bəziləri dava-dalaş saldılar, bu da Peyğəmbərin narahat olub qəzəblənməsinə səbəb oldu. Həzrət buyurdu: “Mənim yanımda mübahisə etmək rəva deyildir!” Bu sözdə məqsədi nə idi?
Qısa cavab

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in buyurduğu “mənim üçün qələm-kağız gətirin” cümləsi sünnü və şiə kitablarında müxtəlif sənədlərlə nəql olunan məşhur hədisin bir hissəsidir. Rəyasət aşiqi olan bir dəstə adam Quranda وَمَا یَنْطِقُ عَنِ الْهَوَی “O, heç vaxt havayi-nəfs üzündən danışmır” deyə vəsf edilən Peyğəmbərin hüzurunda olan zaman onu “sayaqlamaq və yava danışmaq”la müttəhim etdilər. Bununla da Allah Peyğəmbərinə qarşı ən böyük təhqiri rəva gördülər. Bundan sonra həzrət buyurdu: “Mənim yanımdan qalxın (və uzaqlaşın), çünki mənim hüzurumda dava-dalaş və mübahisə rəva deyildir.” Bunu dedikdən sonra onları öz yanından qovdu.

Ətreaflı cavab

Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in bu cümləsi “qələm-kağız” adı ilə məşhur olan hədisin bir hissəsidir. Bu, müxtəlif sənədlərlə sünnü və şiə kitablarında qeyd olunmuşdur. Bu hadisəsini Buxari öz kitabında altı dəfə və Müslim üç dəfə öz kitabında nəql etmişdir. Burada həmin hədisin mətnini “Səhihi Buxari”dən müxtəlif sənədlərlə nəql edirik:

1 . حدثنا قَبِیصَةُ حدثنا بن عُیَیْنَةَ عن سُلَیْمَانَ الْأَحْوَلِ عن سَعِیدِ بن جُبَیْرٍ عن بن عَبَّاسٍ رضی الله عنهما أَنَّهُ قال یَوْمُ الْخَمِیسِ وما یَوْمُ الْخَمِیسِ ثُمَّ بَکَى حتى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ فقال اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم وَجَعُهُ یوم الْخَمِیسِ فقال ائْتُونِی بِکِتَابٍ أَکْتُبْ لَکُمْ کِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا ولا یَنْبَغِی عِنْدَ نَبِیٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا هَجَرَ رسول اللَّهِ صلى الله علیه وسلم قال دَعُونِی فَالَّذِی أنا فیه خَیْر مِمَّا تدعوننی إلیه

1. Qəbizət, İbni Üyeynədən, o da Süleyman Əhvəldən, o da Səid ibni Cübeyrdən, o da İbni Abbasdan (rəziyəllahu ənhuma) belə nəql edir: “Cümə axşamı, necə də pis bir gün idi o cümə axşamı!.. (Sonra o qədər ağladı ki, onun göz yaşları yeri islatdı.) Sonra dedi: Cümə axşamı Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və səlləm)-in ağrıları şiddətləndikdə buyurdu: “Mənim üçün bir kağız (və qələm) gətirin, sizin üçün elə bir kitab (vəsiyyət) yazım ki, məndən sonra heç vaxt yolunuzu azmayasınız.” Bu zaman dava-dalaşa və mübahisəyə başladılar, halbuki heç bir peyğəmbərin hüzurunda mübahisə, dava-dalaş rəva deyilir. Sonra dedilər: “Peyğəmbər (bu sözlə) sayaqlayır!” Həzrət buyurdu: “Məndən əl çəkin (məni boşlayın)! Mənim hazırkı vəziyyətim sizin dediyiniz şeylərdən daha yaxşıdır!” [1]

2. حدثنا قُتَیْبَةُ حدثنا سُفْیَانُ عن سُلَیْمَانَ الْأَحْوَلِ عن سَعِیدِ بن جُبَیْرٍ قال قال بن عَبَّاسٍ یَوْمُ الْخَمِیسِ وما یَوْمُ الْخَمِیسِ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله علیه وسلم وَجَعُهُ فقال ائْتُونِی أَکْتُبْ لَکُمْ کِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا فَتَنَازَعُوا ولا یَنْبَغِی عِنْدَ نَبِیٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا ما شَأْنُهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ فَذَهَبُوا یَرُدُّونَ علیه فقال دَعُونِی فَالَّذِی أنا فیه خَیْرٌ مِمَّا تدعوننی إلیه

2. Qüteybə, Süfyandan, o da Süleyman Əhvəldən, o da Səid ibni Cübeyrdən nəql edir ki, İbni Abbas dedi: “Cümə axşamı, necə də pis bir gün idi o cümə axşamı!.. Cümə axşamı Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və səlləm)-in ağrıları şiddətləndikdə buyurdu: “Mənim üçün bir kağız (və qələm) gətirin, sizin üçün elə bir kitab (vəsiyyət) yazım ki, məndən sonra heç vaxt yolunuzu azmayasınız.” Bu zaman dava-dalaşa və mübahisəyə başladılar, halbuki heç bir peyğəmbərin hüzurunda mübahisə, dava-dalaş rəva deyilir. Sonra dedilər: “Ona nə olub?! Sayaqlayırmı?! Ondan soruşun!” Ona etiraz etməyə başladıqda həzrət buyurdu: “Məndən əl çəkin (məni boşlayın)! Mənim hazırkı vəziyyətim sizin dediyiniz şeylərdən daha yaxşıdır!” [2]

3. حدثنا إِبْرَاهِیمُ بن مُوسَى حدثنا هِشَامٌ عن مَعْمَرٍ وحدثنی عبد اللَّهِ بن مُحَمَّدٍ حدثنا عبد الرَّزَّاقِ أخبرنا مَعْمَرٌ عن الزُّهْرِیِّ عن عُبَیْدِ اللَّهِ بن عبد اللَّهِ عن بن عَبَّاسٍ رضی الله عنهما قال لَمَّا حُضِرَ رسول اللَّهِ صلى الله علیه وسلم و فی الْبَیْتِ رِجَالٌ فِیهِمْ عُمَرُ بن الْخَطَّابِ قال النبی صلى الله علیه وسلم هَلُمَّ أَکْتُبْ لَکُمْ کِتَابًا لَا تَضِلُّوا بَعْدَهُ فقال عُمَرُ إِنَّ النبی صلى الله علیه وسلم قد غَلَبَ علیه الْوَجَعُ وَعِنْدَکُمْ الْقُرْآنُ حَسْبُنَا کِتَابُ اللَّهِ فَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْبَیْتِ فَاخْتَصَمُوا منهم من یقول قَرِّبُوا یَکْتُبْ لَکُمْ النبی صلى الله علیه وسلم کِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ وَمِنْهُمْ من یقول ما قال عُمَرُ فلما أَکْثَرُوا اللَّغْوَ وَالِاخْتِلَافَ عِنْدَ النبی صلى الله علیه وسلم قال رسول اللَّهِ صلى الله علیه وسلم قُومُوا قال عُبَیْدُ اللَّهِ فَکَانَ بن عَبَّاسٍ یقول إِنَّ الرَّزِیَّةَ کُلَّ الرَّزِیَّةِ ما حَالَ بین رسول اللَّهِ صلى الله علیه وسلم وَبَیْنَ أَنْ یَکْتُبَ لهم ذلک الْکِتَابَ من اخْتِلَافِهِمْ وَلَغَطِهِمْ

3. İbrahim ibni Musa, Hişamdan, o da Mə’mərdən, o da Əbdullah ibni Məhəmməddən, o da Əbdur-Rəzzaqdan, o da Mə’mərdən, o da Zuhəridən, o da Übeydullah ibni Əbdullahdan, o da İbni Abbasdan (rəziyəllahu ənhuma) nəql edir ki, Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və səlləm) dünyadan köçmək ərəfəsində olarkən bir dəstə adam o həzrətin evində idi və onun ətrafını tutmuşdu, o cümlədən Ömər ibni Xəttab da o həzrətin evində idi. Həzrət buyurdu: “Gəlin sizin üçün elə bir şey (vəsiyyət) yazım ki, onun bərəkəti ilə heç vaxt məndən sonra yolunuzu azmayasınız” Ömər dedi: “Həqiqətən ağrılar Peyğəmbərə qələbə çalmışdır (nəuzu billah, sayaqlayır)! Allahın Kitabı bizim əlimizdədir və Allahın Kitabı bizə kifayətdir (vəsiyyətə ehtiyac yoxdur)!” Orada olanların arasında səs-küy, dava-dalaş və ixtilaf yarandı. Bəziləri dedilər: “Gətirin həzrət yazsın və heç vaxt yolunuzu azmayasınız.” Bəziləri də Ömərin sözünü təsdiqlədilər. Həzrətin hüzurunda ixtilaf, əbəs sözlər və səs-küy çoxalanda həzrət buyurdu: “Mənim yanımdan qalxın (və çölə çıxın)!” Übeydullah dedi: “İbni Abbas bu hadisədən sonra həmişə deyərdi: “Bütün müsibət o idi ki, Peyğəmbərin istədiyi şeyləri yazmağa qoymadılar, ta ki, o həzrətdən sonra ixtilafa düşməsinlər və yollarını azmasınlar...” [3]

Bəzi müsəlmanların o həzrətin hüzurunda və ona qarşı nəinki itaətsizlik, üstəlik son dərəcə hörmətsizlik sayılan bu hərəkəti ilə Peyğəmbər üçün çox narahatçılıq yarandı. O həzrət də özündən münasib əksül-əməl (reaksiya) göstərməli idi. Yuxarıdakı rəvayətlərə uyğun olaraq o həzrətin iki cür əksül-əməli qeyd olunur:

1. “Mənim yanımdan qalxın (uzaqlaşın), çünki mənim yanımda mübahisə aparmaq rəva deyildir” [4]

Bu rəvayət onların təhqiramiz sözlərindən və yersiz ixtilaflarından Peyğəmbərin nə qədər narahat olduğunu aydınlaşdırır.

2. Mübahisələr qızışıb şiddətlənən zaman o həzrətə qarşı çox çirkin və nalayiq sözlər dedilər. Həzrət buyurdu: “Məni öz halıma boşlayın! Çünki mənim olduğum bu vəziyyət məni dəvət etdiyiniz şeylərdən çox yaxşıdır.” [5]

Hər iki halda Peyğəmbərin sözünün mənası tamamilə aşkardır. Çünki o həzrət ümmətinin hər bir sahədəki vəzifəsini bəyan etmiş, o cümlədən özündən sonrakı imam və canişin barəsində dəfələrlə xatırladaraq Əli (əleyhis-salam)-ı təqdim etmişdir. Hal-hazırda da bir dəstə adamın o həzrətin hüzurunda rəyasət uğrunda mübarizə apararaq nübüvvətin əsli ilə əlaqədar münaqişə yaradacaqlarını görürdü. Halbuki, Quran o həzrətin barəsində “O, heç vaxt havayi-nəfs üzündən danışmır” deyə buyurduğu bir şəxsi yava danışmaq və sayaqlamaqla müttəhim edirdilər. Belə böyük şəxsiyyətli insanın müqəddəs nübüvvətinə qarşı yönəldilən bu təhqirə görə onların sözünə dözmədi və onları öz yanından qovdu.

Bu barədə əlavə məlumat almaq üçün aşağıdakı suallara müraciət edin:

a) Görünüş: “Peyğəmbərin vəsiyyətinin yazılmasına maneçilik”, sual 19154 (sayt 18542)

b) Görünüş: “Şiə və Peyğəmbərdən sonrakı canişin və xilafət”, sual 17123 (sayt 16841)

v) Görünüş: “Kağız-qələm hədisi barəsində”, sual 10163 (sayt 10177)



[1] “Səhihi Buxari”, 3-cü cild, səh. 1111, nömrə 2888, Müəllif: Məhəmməd ibni İsmail Əbu Əbdillah Buxari Co`fi, (256-cı hicri ilində vəfat edib), “Darun-nəşr”, “Daru İbni Kəsir”, Yəmamə, Beyrut, 1407-ci il (1987), ikinci çap, Müstəfa Dibul-bəğanın tədqiqi

[2] “Səhihi Buxari”, 4-cü cild, səh. 1612, nömrə 4168

[3] “Səhihi Buxari”, 5-ci cild, səh. 2146, nömrə 5345, “Qovlul-məriz: qumu ənni” bölməsi

[4] “Səhihi Buxari”, 5-ci cild, səh. 2146, nömrə 5245, “Qovlul-mərizi: Qummu ənni” babı

[5] “Səhihi Buxari”, 4-cü cild, səh. 1612, nömrə 4168, 3-cü cild, səh. 1111, nömrə 2888, müəllif: Məhəmməd ibni İsmail Əbu Əbdillah Buxari Co’fi (256-cı ildə vəfat edib), “Darun-nəşr”, “Daru İbni Kəsir”, Yəmamə, Beyrut, 1407-ci (1987) il ikinci çap, Mustəfa Dibul-bəğanın tədqiqi

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Дини плүрализм нәзәријјәси вә динин мүхтәлиф тәфсирләрини изаһ един вә фәргләрини ачыглајын?
    5500 Təzə kəlam
     1; Плүрализм мүхтәлиф саһаләрдә, о ҹүмләдән, дин вә әхлаг фәлсәфәсиндә, һүгуг вә сијаси вә саир ... саһәләрдә чохлуға тәрәф мејл мәнасында олуб, мүхтәлиф истифадәләри вар вә үмуми мәнада олараг тәк мејллилик вә ја мүнһәсирлијин гаршысында чох мејллилијин рәсми танынмасы демәкдир. Дини плүрализмин ...
  • İnsanın öz həyat yoldaşı, övladları və sair insanlarla yaxşı rəftarda olması onların tərəfindən sui-istifadəyə səbəb olmur?
    3276 خوش رفتاری
    Əvvəla, müqəddəs islam dini bütün insanlarla, o cümlədən həyat yoldaşı, övlad, şagird və s. gözəl əxlaq və rəftarın tərəfdarıdır. Buna görə də Quran ayələrində və məsumların (əleyhimus-salam) rəvayətlərində gözəl əxlaqa və bəyənilən rəftara çoxlu tövsiyələr edilmişdir. İkincisi: Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın göstərişlərinə diqqət yetirməklə insani rəftarın əsli ...
  • Birincisi: Behişt əhlinin hamısı cavanlardırlar? kincisi: Peyğəmbərlər və İmamların arasında, niyə yalnız imam Həsən (ə) və İmam Hüseyn (ə) behişt əhlinin seyidləri və sərvərləridirlər?
    3983 Qədim kəlam
    Həsən və Hüseyn (ə) Peyğəmbərin (s) bu iki nəvəsi behişt əhlinin hamısının ağası və sərvəridirlər. Behiştdə hamı cavanlıq yaşlarında olsalar da, amma onların seyidliyi cavanlıqda şəhid olub və ya dünyadan gedənlərin hamısından daha çox özünü göstərəcək. Bunların hamısı da digər Peyğəmbərlər və İmamların behişt əhlinə olan sərvərliyi ilə ziddiyyətdə olmayacaqdır. ...
  • Əhli-Beytə (əleyhimus salam)sədəqənin haram olmasının fəlsəfəsi nədir? Bu haqda hədis varmı?
    2722 Zəkat və sədəqələr
    Quran və hədis təliməlirində sədəqənin özünəməxsus mərtəbələri vardır. Sədəqə o mövzulardandır ki, İslam dini ona çox böyük əhəmiyyət vermiş və müxtəlif münasibətlərdə və müxtəlif bəhanələrlə sədəqə verməyi sifariş etmiş, əhəmiyyətini açıqlamışlar. Amma, hədsilərdə İslam Peyğəmbərinə (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) və Onun pak Əhli-Beytinə (əleyhimus salam)sədəqənin ...
  • Quranla kifayətlənib və rəvayətləri aradan aparmaqla müsəlmanlar arasında olan ixtilaf birliyə çeviriləcəkmi?
    3588 Hədis elmləri
    Quranla kifayətlənib sünnə və rəvayətləri silməkməsələsitarixi cəhətdən təqribən İslamın əvvələrinə qayədərş Çünkiəhli sünnə və şiənin mənbələrinə əsasən, Peyğəmbər (s)ın bərəkətli ömrünün sonlarında, O həzrət ümmətin ondan sonra hidayət olub, yolunu azmaması üçün qələm, mürəkkəb və kağız istəyən zaman, təəssüflə ikinci xəlifə Ömər bin Xəttab bu işə qarşı çıxıb və deyir: ...
  • necə inanmaq olar o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər özləri bu işlərə layiqdirlər?
    3372 Əməli əxlaq
    İslam göstərişlərinə əsasən bütün insanlara lazımdır ki, dini başa düşmək üçün əgər mümkündürsə özü elmi tədqiqat edib İlahi hökmləri əldə etməli və yaxud din alimlərinə müraciət etməlidirlər. Amma hər bir şəxs dini məsələlərdə fəqih olmağa qadir olmadığı üçün, din alimlərinə müraciət etməlidir. Məsum imamlar (ə) layiqli alimləri təyin ...
  • Allah təalanın məkrinin mənası nədir?
    3843 Təfsir
    Ərəb lüğətində “məkr” kimisə məqsədindən yayındırmaqdır. (istər məqsədi pis yaxud yaxşı olsun). Bu mənaya əsasən məkr hər yerdə pis deyil. Bu mənanın Allaha aid edilməsi ziyanverici planların məhv edilməsi mənasındadır. Bu fasidlər barəsində işlədildikdə isə islah proqramlarının önünü kəsmək mənasında işlədilir. Bu ayənin məqsədi “Məsihin” ...
  • Hurul- eyn barəsində və onların qadınlara da məxsus olması barədə açıqlama verin?
    6469 Təfsir
    Allaha iman və yaxşı işlər qarşısında İlahi nemətlərdən biri də cənnət və onun nemətləridir. Behiştə daxil olmaq üçün kişiylə qadın arasında heç bir fərq yoxdur. Allahın behiştdə verdiyi nemətlərdə biri də (Hurul- eyn)- dir ki, Quran və bir çox rəvayətlər ona işarə etmişdir. Buna görə də bir çox təfsir ...
  • Qəbiristanlıqda məscid tikmək olarmı?
    2810 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ayətullah əl-uzma Xameneinin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: Əgər sözügedən qəbiristanlıq vəqf ərazisi və bir kəsin xüsusi mülkü deyilsə, habelə müxtəlif əlamətdar hadisələrdə əhalinin istifadə etdiyi və ehtiyac duyduğu ümumi məkanlardan olmasa, eləcə də orada məscid tikmək müsəlmanların qəbirlərinə qarşı hörmətsizliyə və ya qəbirlərin açılmasına səbəb olmasa, ...
  • Ələm və fələləm- in mənası nədir?
    5448 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əl- eləm və fələləm fiqh terminidir ki, müctəhidliyin şərtləri bəhsində işlənir. Və "alim və başqasından daha elmli" deməkdir. Bildiyimiz kimi müctəhidin şəraitlərindən biri də onun ələm olmasıdır; yəni başqa alimlərdən daha elmli olmalıdır. (Bu cür müctəhiddən təqlid olunması lazımdır). Əgər bu müctəhidin müəyyən bir məsələdə fətvası olan müctəhiddən təqlid ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    109895 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    83584 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    61747 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    45144 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    34293 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    30867 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    23613 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23332 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    22715 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21336 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...