Ətraflı axtarış
Baxanların
3265
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/17
Sualın xülasəsi
Bir şəxsdən kəramətin aşkar olması, onun haqq olması mənasınadırmı?
Sual
Kəramət və qeyri- adi işlərin baş verməsi və aşkar olması, bu işləri göstərən şəxsin haqq olmasını lazım tuturmu?
Qısa cavab

İrfanda müzakirə olunan mövzulardan biri, kəramət və qeyri- adi işləri göstərmək məsələsidir.

İrfan və nəfsi saflaşdırma yolunda, kəramət, mükaşifə və qeyri- adi işlərin yaranması, bunlar insanı məğrur edib və onları çox mügüm sayan işlərdən deyillər. Bunlar, Allah Taalanı şuhudi tanımanın çox aşağı dərəcələri və ibtidai addımların nəticələrindəndir. Allaha bağlı və düz yolda olan ariflər, bu cür işlərə heç vaxt bağlanmırlar.

Bu yolda, belə bacarıqlar və qeyri- adi işləri görmək, haqq və batil arasında müştərək olduğuna görə, hər şəxsin Allah yanında yaxşı insanlardan olmasına və onun və məslək və yolunun haqq olmasına sübut deyil. Onu, o şəxsin Allah övliyalarından olmasına və Allah- Taala bilmərik. Əlbəttə, onların mövqe və məqamlarının olmamasına da, sübut deyil.

Ola bilsin, həqiqətən layiqli bəndələr olsun ki, Allah onların əli ilə bəzən qeyri- adi işlərin baş verməsini məsləhət bilsin. Ona görə də, kəramət və qeyri- adi işləri göstərən şəxs, düzgün tanınmalıdır.

 

Ətreaflı cavab

İrfanla tam qarışıq olan və onda işləri görmək məsələsidir. Allah övliyaları və böyük insanlardan çoxunu tanıyırıq ki, belə məqamlara sahib olublar. Onların bəzisi hətta yaşadıqları zaman kəramət və qeyri- adi işlərlə məşhur olub və camaatın onlara xüsusi hörmətləsi olubdur.

İslam irfanında, kəramətdən məqsəd budur ki, insan ruhi cəhətdən elə bir gücə sahibdir ki, ondan qeyri- adi işlər baş verir. Və varlıq aləmində onun əməlləri baş verə bilər.[1] Məsələn, təyyul- ərz (bir anda istədiyi yerdə ola bilmək) edə, xəstəyə şəfa verə ya zahiri köməklər olmadan bir şeyi bir yerdən digər bir yerə apara bilər. Əgər bu işlər Allahla əlaqənin göstəricisi və İlahi iznlə olsa, kəramət adlanır. Peyğəmbərlik və İmamət iddiasını isbat etmək üçün, Peyğəmbər, övliya və İmamlar (ə) vasitəsi ilə baş verən bu işin ən yuxarı dərəcəsi, möcüzə adlanır.[2]

İrfan və qeyri- adi işlərin aşkar olması və yerinə yetirilməsi münasibətdə əhəmiyyətli məsələ budur ki, əslində irfan və nəfsi saflaşdırmaq yolunda, kəramət və mükaşifənin yaranması və insanların daxilindən xəbərdar olmaq, insan onlarla qürurlanan işlər deyillər və o qədər mühüm işlər sayılmamalıdırlar. Bunlar, Allah- Taalanı şühudi tanımanın çox aşağı dərəcələri və ibtidai addımların nəticələrindəndir. Düz yolda olan və saf qəlbli ariflərin, bu işlərə heç vaxt qəgbi bağlılıqları olmur.

Allah- Taalanın özünün xəbərdar olduğu məsləhətə əsasən, bəzən bu işlərin bəzisini müəyyən şəxslərə verir və bəzən də bəzi məsləhətlərə görə, bir şəxsə bu verilmir. Necə ki, bəzi yerlərdə də, bəzi şəxslər kəramət sahibi olsalar da, amma bəzi məsləhətlərə əsasən, onu aşkar etmirlər.

Hər halda, bəziləri tərəfindən kəramətin zahir olması inkar edilə bilməyən həqiqi bir işdir. İnsanların bəzisi bəzi hallarda sahib olduqları ruhi güc vasitəsi ilə, bəzi məsələləri anlaya, bəzi şeyləri görə ya eşidə və ya digərlərinin onları anlamaq, görmək, eşitmək və yerinə yetirməkdə aciz olduqları işləri yerinə yetirə bilərlər.

Amma, belə bacarıqlar və qeyri- adi işləri görmək haqq və batil arasında müştərək olduğuna görə, hər şəxsin Allah yanında yaxşı insanlardan olmasına və onun və məslək və yolunun haqq olmasına sübut deyil. Onu, o şəxsin Allah övliyalarından olmasına və Allah- Taala yanında xüsusi mövqeyə malik olmasına sübut gətirə bilmətik, çünki:

a). Belə bacarıqların hətta Allaha heç inamları olmayan insanlar üçün də baş verməsi mümkündür. Dinə, Allaha və qiyamətə heç bir inamları olmayan Hindistan murtazları (astet, tərki dünya) kimi. Amma çəkdikləri çətinliklərlə, onların bəzi məlumatlar əldə etmələrinə, bəzi şeyləri görmələrinə və digərlərinin edə bilmədiyi işləri görmələrinə səbəb olubdur. Bunun qarşı tərəfində, kəramət və bəzi qeyri- adio işlər, bəndəçilik, Allahın əmrlərinə əməl etməyin və şərii və düzgün tərki dünyalığın nəticəsidir ki, bu sahədə böyük şəxsiyyətlər də tanınıblar.

b). İrfan və Allaha yetişməkdə əsas və mümkün dirək, insanın Allahı məqsəd, huzuri və müşahidə mərifətidir. Bu elə bir şeydir ki, insanın özündən başqa, heç kəs onu dərk edə bilməz. Belə bir mərifətin insanda olub ya olmaması və əgər varsa hansı dərəcədədir, bizim elm və məlumat sahəmizdən xaric olan bir işdir.

Yalnız bu barədə gümanlar etmək olar.[3]

c). İrfanın həqiqəti olan Allah- Taalanı qəlbi və müşahidə şəklində tanımağın, irfani məsələələri zahir etmək və demək və ya qeyri- adi işlər görməyi lazım tutmur. Nə irfani məsələləri bilmək və demək və qeyri- adi işləri görmək, bir şəxsin irfanın həqiqətinə sahib olmasına sübutdur, nə də, irfani məsələləri və terminləri bilməmək və bir şəxsdən qeyri- adi işlərin zahir olmaması, onun Allahı hüzuri və müşahidə mərifətdən heç faydalanmamasına sübutdur.[4]

Ona görə də, özündən kəramət və qeyri- adi işlər göstərən şəxs, yaxşıca tanınmalıdır. Yəni, onun etiqad, məzhəb, məslək və rəftarının düz olub, və həyatının müqəddəs şəriətin əmrlərinə uyğun tənzimlənib ya şəriətin əksinə əməllər edən, batil əməllər edən və düzgün əqidəsinin olmaması araşdırılmalıdır. Çünki, kəramət və onun kimilərin aşkar olması, insanın onlara qəlbini bağlamalı işlər deyillər, əksinə belə işlərə qəlbi bağlamaq əslində bir növ şirkdir və bu yolda şeytanın tələblərindən sayılır. Allaha həqiqi bəndəlik budur ki, insan Allah- Taalanı, yalnız Allahdır deyə, bəndəlik etməlidir. Əgər Allah məsləhət bilsə, onlara belə işləri bağışlayar. Deməli Allahha kəramət və müşahidə niyyəti ilə bəndəlik edilməməlidir. əks halda, Quranın deməsi ilə, öz həvəsini öz məbudu qərar vermələrin, xarici mənalarından olacaq. " أَ فَرَأَيْتَ مَنِ اتَّخَذَ إِلهَهُ هَواهُ"[5] "Məbudunu öz həvayi- nəfsi qərar verən insanı görmədinmi? "

 


[1] - Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, İslam irfanının axtarışında, səh 294, İmam Xumeyni (rh) təlim və araşdırma müəssisəsinin nəşriyyatı, Qum, çap ikinci, 1387 hicri şəmsi.

[2] - Daha çox məlumat üçün, "Peyğəmbərlərin İlahi işlərində möcüzələrin mövqeyi" göstəriciləri, sual 11681 (sayt: 13467)- ci oxuyun.

[3] - İslam irfanının axtarışında, səh 317.

[4] - Həmin, səh 318.

[5] - Casiyə surəsi, ayə 23.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    107714 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    82138 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    59895 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    42967 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    32926 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    27216 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22958 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22933 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    21643 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20908 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...