Baxanların
3629
İnternetə qoyma tarixi: 2011/11/24
Sualın xülasəsi
Bir-biri ilə müqayisədə bəzi günahlar digərlərindən bir neçə qat artıq cəzaya malikdir?
Sual
Dini mənbələrə və hədislərə əsasən günahların cəzasının (bir-biri ilə müqayisədə) xüsusi miqdarı vardırmı? Məsələn, zinanın günahı musiqiyə qulaq asmaqdan 34 dəfə artıqdır və sair?
Qısa cavab

Quran ayələrindən və Əhli-beyt (əleyhimus-salam) hədislərindən məlum olur ki, günahların dünya və axirətdəki cəzalarının müxtəlif mərtəbələri vardır. Quranda şirk günahı “zülmün ən böyük mərtəbəsi” ikimi qeyd olunur. Həmçinin bəzi günah işləri görən adamlara ilahi əzab vədəsi verilir ki, bu da həmin günahın nə qədər böyük və qəbahətli olduğunu göstərir.

Günahın dünyəvi cəzaları da müxtəlifdir. Bəzi günahlar üçün şallaq, bəziləri üçün edam, bəziləri üçün kəffarə, bəziləri üçün isə cərimə təyin olunmuşdur.

Ətreaflı cavab

Allah-taala insanın əbədi xoşbəxtliyi və səadəti üçün müxtəlif qayda-qanunlar, fərman və göstərişlər vermişdir. İnsan bu göstərişlərə əməl edəcəyi təqdirdə dünya və axirətdə səadətə çatar, müxalifət etdiyi surətdə isə özünü həqiqi səadətdən məhrum etmiş olur. Günah – Allahın göstərişləri qarşısında itaətsizlik etmək, bəndəlik və itaət hüdudlarından xaric olmaq və Onun əmr və fərmanlarını yerinə yetirməməkdir.[1] Günahlar malik olduqları dünya və axirət cəzaları ilə əlaqədar bir-biri ilə fərqlənir.

Günahların Quranda təsnifatı

Quran-kərim şirki (Allaha şərik qoşmağı) ən böyük günah kimi təqdim edərək buyurur: إِنَّ الشِّرْکَ لَظُلْمٌ عَظِیم “Həqiqətən şirk çox böyük bir zülmdür.”[2] Başqa bir ayədə buyurulur ki, Allah-taala günahları şirkə və şirkdən aşağı səviyyədə olmaqla iki qismə bölərək buyurur: “Allah, Ona şərik qoşmağı bağışlamır, lakin ondan aşağı səviyyəli günahları istədiyi şəxslər üçün bağışlayır.”[3]

Başqa bir yerdə buyurur: “Hər kəs böyük günahlardan və çirkin əməllərdən uzaqlaşsa – kiçik günahlardan başqa (belə ki, bəzən onlara mürtəkib olur), Allahın məğfirəti (bağışlaması) genişdir.”[4]

Başqa sözlə desək, Allah-taala fərman verir ki, “Əgər böyük günahları tərk etsəniz, Allah “ləməm”i – insanın bəzən mürtəkib olduğu kiçik günahları sizin üçün bağışlayır. Əlbəttə, bu şərtlə ki, kiçik günaha israr və onu təkrar etməsin.”[5]

Rəvayətlərdə günahların bölgüsü

Əhli-beyt (əleyhimus-salam)-ın rəvayətlərində də günahlar kəbirə (böyük) və səğirə (kiçik) olmaqla iki qismə bölünür. İmam Sadiq (əleyhis-salam) Quran ayələrindən istifadə etməklə aşağıdakı əməlləri kəbirə günah hesab edir:[6]

Allahın rəhmətindən naümid olmaq (“Yüsif” 78), Allahın məkrindən əmin-amanlıq hissi keçirmək (“Əraf” 99), valideynə qarşı ağ olmaq (“Məryəm” 32), mömin insanı qəsdən qətlə yetirmək (“Nisa” 93), pak və iffətli qadınlara töhmət vurmaq (“Nur” 23), yetim malını mənimsəmək (“Nisa” 10), cihaddan qaçmaq (“Ənfal” 16 ), sələmçilik (“Bəqərə” 277), zina etmək (“Furqan” 68-69), xəyanət etmək (Ali İmran” 161), vacib zəkatı verməmək (“Tövbə” 35), sehrlə məşğul olmaq (“Bəqərə” 102), günah üçün yalandan and içmək (“Ali İmran” 77), əhd-peymanı pozmaq (“Bəqərə” 27).[7]

Dünyadakı cəzaları ilə əlaqədar günahlar müxtəlif mərtəbələrə malikdir: bəzilərinin cəzası edamdır, o cümlədən qəsdən adam öldürmək, möhsinə zina və s. Bəzi günahların cəzası da şallaq zərbəsidir, o cümlədən qeyri-möhsinə zina, şərab içmək və s.[8] Bəzi günahların cəzası isə kəffarə və cərimədən ibarətdir, o cümlədən orucu pozmaq, əhdi-peymanı pozmaq, anda xilaf çıxmaq və s. Bunların kəffarəsi (cəriməsi) oruc tutmaq, yaxud fəqirlərə təam verməkdir.[9]

Amma zinanın musiqi ilə müqayisəsinə gəldikdə isə, deməliyik ki, musiqiyə nisbətən zinanın haramlığı daha çoxdur. Çünki Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-dən və belə nəql olunur: “Ğina (musiqi) zinanın nərdivanıdır.”

İmam Sadiq (əleyhis-salam) da buyurur: “Ğina olan ev fəsad və əxlaqsızlıqdan amanda olmaz.”[10]

Bu iki rəvayətdə ğinaya qulaq asmaq zina etməyin müqəddiməsi hesab olunmuşdur. Amma, biz zinanın musiqiyə (haram ğina) qulaq asmaqdan 34 dəfə artıq günah olmasını deyən mətləbə dair bir dəlil tapmadıq.

İslam mədəniyyətində günahların müxtəlif mərhələləri vardır. Amma diqqət yetirmək lazımdır ki, günah nə qədər kiçik olsa da, Allah-taalanın yüksək və müqəddəs məqamına qarşı edildiyi üçün böyük sayır. İmam Baqir (əleyhis-salam) buyurur: “Günahın kiçikliyinə yox, kimin müqabilində günaha cürət etdiyinə fikir ver.”[11]



[1] Əllamə Əsgəri, “İsmətul-ənbiya vər-rusul”, səh. 78

[2] “Loğman” surəsi, ayə: 13

[3] “Nisa”surəsi, ayə: 116

[4] “Nəcm” surəsi, ayə: 32

[5] عَنْ عَمَّارِ بْنِ مَرْوَانَ الْقَنْدِیِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سِنَانٍ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع قَالَ لَا صَغِیرَةَ مَعَ الْإِصْرَارِ وَ لَا کَبِیرَةَ مَعَ الِاسْتِغْفَارِ

[6] “Vəsailuş-şiə”, 15-ci cild, səh. 319, hədis 2

[7] “Qurani-kərimdən 105 mövzu”, Əkbər Dehqan, səh. 210-212

[8] İslam cəza qanunlarının 3-cü maddəsindən – “İslam cəza qanunlarının şərhi”, Mürtəzəvi, səh. 1

[9] “Tovzihul-məsaile mərace”, orucun hökmləri, əhdin hökmləri və s.

[10] “Suallar və cavablar”, səh. 22, “Musiqinin hökmləri”, səh. 32

[11] “Biharul-ənvar”, 77-ci cild, səh. 168; “Əhli-beyt (əleyhimus-salam) hədislərində 150 mövzu”, Əkbər Dehqan, səh. 247

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Əgər cənabət qüslu zamanı insandan hava çıxsa, qüslu sona çatdırmalıdır yoxsa, təzədən qüsl almalıdır?
    2844 Qüslün keyfiyyəti və əhkamı 2014/05/22
    Mərhum ayətulllah Xumeyni (rəh.) buyurur: Əgər qüsl arasında insandan kiçik hədəs baş verərsə[1], məslən bol edərsə, qüslu batil etməz.[2] Amma diqqət etmək lazımdır ki, bu qüsldan sonra dəstəmazın şərt olduğu əməlləri yerinə yetirmək istəyən şəxs dəstamaz almalıdır. Amma, ehtiyat budur ki, ...
  • Seçilmiş dörd qadının və onların atalarının adı nədir?
    6237 تاريخ بزرگان 2011/09/11
    Övliya və saleh insanların arasında elə qadınlar olub ki, bəşərin tarixi boyu, tövhid və İlahi hədəflər yolunda çoxlu fədakarlıq ediblər və onların adı həmişə bəşərin qara tarixində parlayır. Amma İslami rəvayət və mənbələrdə uca dərəcəli, şərəfli və üstün dörd qadının adı qadınların ən üstünü və behişt qadınlarının üstünü olaraq çəkilmiş ...
  • Nə üçün məsum imamlardan az bir miqdarda kitablar bizim əlimizə çatmışdır?
    5210 Hədis elmləri 2011/04/13
    Mümkündür illət bu olsun ki, məsum imamlar (ə) özləri, dəqiq olaraq və ətraflı şəkildə kitab təlif etməmişdirlər. bunun üçün də daha çox lazımlı olan, məqsədə çatmaq üçün ən çox şagird hazırlamağa çalışırdılar. Əlbəttə bu cür də demək olmaz ki, imamların heç bir təlifi olmamışdır, bəlkə rəvayət mənbələrində onlarla fərqli ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    12012 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...
  • Rəcət nədir? Hansı insanlara şamildir? Və nə vaxt baş verəcək?
    9215 Qədim kəlam 2011/02/14
    Rəcət imamiyyə şiəsinin etiqad bəslədiklərindən biridir. Rəcət ölümdən sonra və axirətdən qabaq dünyaya qayıtmaq mənasındadır. Rəcət imam Zaman (ə. c. ) zühur etdikdən bir az sonra və həzrətin şəhadəti və qiyamətin bərpa olmasından qabaq baş verəcək. Rəcət hamıya aid deyil. Rəcət yalnız xalis möminə və tam müşrikə aiddir.
  • Əxbarilər və üsulilər kimlərdirlər?
    6881 Tarix fəlsəfəsi 2012/04/18
    Əxbariyyə; Əxbariyyə, həmin hədis səhabələridirlər ki, şiə onları əxbari adlandırır. Bu dəstə ictihadı batil bilir və ancaq əxbardan (rəvayət, hədis) təbəiyyət edirlər (ancaq hədis və rəvayətə tabedirlər). Üsulilər: Əxbarilərin qarşılığında olan İslam fərihlərinin böyük bir dəstəsinə deyilir. Bunların etiqadı budur ki, Qurandan ətraflı (müfəssəl) dəlillərə ...
  • Quran vasitəsiylə necə olar ki, İmam Zamanı (ə) və onun zühurunu sabit edək)
    3209 Qədim kəlam 2011/10/15
    Əvvəlcə bunu bilmək lazımdır ki, Quran ümumi olaraq söz deyir və onun açıqlaması isə hədislər çərçivəsindədir. Bu nöqtəyə nəzər saldıqda Quran kərimin iki ayrı- ayrı dəstədə olan ayələrindən o həzrətin varlığını və zühur etməsini sabit etmək olar:
  • Şeytan nə vaxt və neçə dəfə fəryad və nalə çəkdi?
    3674 Qədim kəlam 2011/06/18
    Bu sualın cavabını verməmişdən əvvəl bu nöqtəyə diqqət etmək lazımdır ki, şeytan insanın and içmiş ən böyük düşməni və onun səadətə və Allahın razılığını əldə etməyin qarşısını almaq üçün həmişə insanın pusqusunda əyləşir. Bəs ilk mərhələdə bu varlıqla qarşı- qarşıya durmağın yollarını əldə etmək lazımdır. "Şeytan" lüğətdə "şər" ...
  • Məhrəmlərlə cinsi əlaqənin hökmü nədir?
    5415 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/20
    İnsanın ən mühüm və güclü qərizələrindən (instinkt) biri olan cinsi qərizə nəslin davam etmə səbəbi və Allah-taalanın insanlara verdiyi böyük nemətlərdən biridir. Bu qərizə insanın həddi-buluğa çatdığı zaman – yeniyetməlik çağlarında müxalif cinsə (oğlanın qıza və qızın da oğlana) meyli ilə ...
  • Bilmək istərdim ki, İslamda başqasının övladını övladlığa götürməkliydə məhdudiyyət varmı?
    3052 Qeyri məşru və ya Dettom uşaqları 2015/08/01
    Yetim uşaqları və ya valideynləri olan halda övladını saxlaya bilməyənlərin öz tam razılığı ilə övladlarını himayəyə verməkdə və onları himayəyə götürməkdə şəri cəhətdən, İslamda heç bir məhdudiyyət yoxdur. Amma, bəzi ölkələrdə uşaqların öz vəziyyətlərini ruhi cəhətdən nəzərə almaqla, onların bu yaşda kifayət qədər ixtiyar sahibi olmamaları və ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    104631 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79739 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57583 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40001 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30674 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22185 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    21924 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21815 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20277 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20033 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...