Ətraflı axtarış
Baxanların
3319
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/18
Sualın xülasəsi
"Əl- mulqən" və "Əl- mutlə" adları kamiliyyə sifətlərindədir yoxsa camaliyə?
Sual
"Əl- mulqən" və "Əl- mutlə" İlahi sifətlərin (camaliyyə və kamaliyyə) hansısındadır?
Qısa cavab

Kəlam elmindəki məşhur terminə əsasən, Allah üçün bir sifət isbat edən, Allahın bütün sübut sifətləri, həm Allahın lütfünə şamil olan sifətlər, həm onun qəzəbinə şamil olan və... hamısı camal sifətlər sayılırlar. Bu cəhətdən onların arasında heç bir fərq yoxdur. O cümlədən, sualda olan mulqən və mutlə sifətləri də.

Ətreaflı cavab

Kamal sifətlər bütün terminlərdə, məşhur nəzərə əsasən, o sifətlərdirlər ki, Allah sübuti formada onlara malikdir.[1] Kəlam alimləri bu sifətlərə, camal sifətləri də, deyirlər. Bunun qarşı tərəfində, məqsədləri səlbi sifətlər olan cəlal sifətlər qərarlaşır. Yəni, Allahın onlardan uzaq olduğu sifətlərdir.

Bu nəzərdən, Allah üçün bir sifət isbat edən, Allahın bütün sübuti sifətləri, həm Allahın lütfünə şamil olan sifətlər, həm onun qəzəbinə şamil olanlar və... hamısı camal sifətlər sayılırlar. Bu cəhətdən onların arasında heç bir fərq yoxdur. O cümlədən, sualda olan mulqən (təlqin edən) və mutlə (agah) və Allah üçün işlədilən hər bir sübuti sifətin də belə hökmü var. Çünki, bu sifətlərin hamısı, camal sifətləri sayılırlar. Cism olmama, mürəkkəb olmama və... kimi səlbi sifətlər, bu terminə əsasən, cəlal sifətləri sayılırlar. Amma digər bir termində (nəzəri irfan), Allahın sübuti və kamal sifətlərinin özü, iki dəstədir: Allahın əzəmətinə işarə edən və onun məxfi qalmasına səbəb olan ya məxluqata nemətin qadağan olan sifətlər. Mütəkəbbir, əziz, qəhhar və muntəqim kimi. Bəzi sifətlər də haqqın zahir olmasına və kəmallardan birinin və nemətlərdən birinin varlıqlara bağışlanmasına səbəb olurlar. Rəhim, rəzzaq, lətif və... kimi.

Birincisinə cəlal sifətlər, ikincisinə isə, camal sifətlər deyilir. Bu tərifə əsasən, cəlal sifətlərin yalnız səlbi (mənfi) cəhəti yoxdur, əksinə Allah üçün sübut cəhəti də varlarıdır.

Bu nəzərdən, bəzi yerlərdə Allahın sifətlərini müəyyənləşdirən, bəzi yerlərdə Allahın sifətlərini müəyyənləşdirmək və ayırmaq, çətindir. O cümlədən mülqən ya təlqin edən sifət, birinci mərhələdə, camal sifətdir. Çünki, Allah tərəfindən bir nemətin verilməsinə şamildir. Hərçənd bəzi yerlərdə, mulqən sifətin cəlal cəhəti də ola bilər. Mutlə ya agah sifəti də belədir.

 


[1] - Şəhid Mütəhhərinin əsərlər toplusu, cild 2, səh 92- 93.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Bəqərə surəsinin 233- cü ayəsiylə Əhqaf surəsinin 15- ci ayəsi arasında olan ixtilaf necə həll olur?
    5740 رضاع
    Əgər iki il süd vermək müddəti deməkdən məqsəd, vacib hökm olsa, bu irad qarşıya çıxır ki, doqquz ay hamiləlik və 24 ay süd verməkliy cəmi 33 ay edir nə 30 ay ki, Quranın sözüdür. Bu miqdar süd vermək zamanı vacib deyil, bəlkə o analar üçündür ki, süd ...
  • Nə üçün şiələr Peyğəmbərlə müqayisədə imamlara daha artıq məhəbbət bəsləyirlər?
    5650 دانش، مقام و توانایی های معصومان
    Şiələr imamlara Peyğəmbəri-əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-dən artıq əhəmiyyət vermirlər, əksinə onların Peyğəmbərə məhəbbəti o həzrətin həyatı ilə bağlı olan bütün şeylərə və sahələrə şamildir. Şiələrin imamlara xüsusi diqqət yetirməsi Peyğəmbərin dəvətini qəbul etməkdən və o həzrətin əmrinə itaət etməkdən başqa bir deyildir və bu məsələ çoxlu ...
  • Мәсум Имамларын (ә) вилајәтинә дәлил нәдир?
    5596 Qədim kəlam
    Мәсум Имамларын (ә) вилајәтини дөрд дәлиллә сүбута јетирмәк олар: Китаб, сүннә (ганун), әгл вә иҹма.Сөзләринә мүраҹиәт етмәдән шиә алимәләринин бу бәһсдә иҹма рәји о гәдәр ајдындыр ки һәтта диҝәр мәзһәбләрин дә алимләринин бу иҹмада һеч ...
  • İsmətin mənasını açıqlayın, və məsum imamlardan (ə) başqa insanlarda ismətə malik ola bilərmi?
    4275 Qədim kəlam
    Etiqad elmi baxımından, ismət məqamına yiyələnən hər bir şəxsə "məsum" deyilir. Məsum o insandır ki, Allahın lütf və mərhəməti sayəsində hər bir günah və çirkinlikdən amanda qalaraq o çirkinliklərdən çəkinir. Kiçik səhvlərdən belə uzaq olub, günah və xətalardan üz çevirir. Hər zaman səy edir ki, o xəta və səhvlərdən amanda ...
  • İmamın məsum olması niyə zəruridir və imamın məsum olması necə məlum olur?
    4312 Qədim kəlam
    Şiə əhli- sünnənin əksinə olaraq, bu dikirdədir ki, imam bütün işlərdə (vəhy məsələsindən başqa) Peyğəmbərlə eyni və ona uyğun olmalıdır. Buna əsasən, Peyğəmbərlə eyni və uyğun olmalıdır. Buna əsasən, Peyğəmbər kimi səhv və günahdan məsum olmalıdır. Necə ki, islam Peyğəmbəri (s) və digər ilahi Peyğəmbərlər belə olublar. Amma əhli- ...
  • Nə üçün "Əhli- beyt" deyəndə bir neçə nəfər nəzərdə tutulur?
    5565 Qədim kəlam
    "Əhli- beyt" deyəndə, peyğəmbər (s) ailəsindən əsas beş nəfər; həzrət peyğəmbər (s), Əli (ə), Fatimə (s) imam Həsən (ə) və Hüseyn (ə) nəzərdə tutulur. Bununla da əsas səbəbi şiə və sünni hədisçiləri tərəfindən nəql olunmuş çox sayda olan hədisıərdir. Həmçinin bu hədis, əhli sünnənin yetmiş və şiənin yetmişdən çox ...
  • Quran necə kitabdır?
    3708 Təfsir
    Qurani-Kərimsonilahixəbərolaraq, Allah-TaalatərəfindənMəhəmmədibnƏbdullahınvasitəsiiləinsanlarıhaqq
  • Qadın öz pulu ilə həccə getmək istəyir, amma əri icazə vermir və getməyə qoymur?
    2654 Cürbəcür
    Vacib həcc səfərində, qadın üçün ərinin icazəsi şərt sayılmır və qadın öz həcc vəzifəsini yerinə yetirməlidir, baxmayaraq ki, əri həcc səfərinə getməyə razı deyil, lakin sual olunan şəraitdə qadın, qadın müstəhəb həcc səfərinə getməyə haqqı yoxdur. Əlavələr: Müctəhidlərin bu suala nisbət cavabları bundan ibarətdir:[1]
  • Namaz nədir? Nə üçün cavanlar namazdan uzaqlaşırlar?
    8069 Əməli əxlaq
    Namaz hər bir salikin son tərəqqisidir ki, vasitəsiz öz Allahıyla söhbət edir. Allah taalanın Qurani kərimdə buyurduğu kimi: Namaz qılınki, məni yad edəsiniz unutmayasınız və mən namaz vasitəsiylə sizin yadınızda olam. Əgər Alahı yad etmək namaz vasitəsiylə olsa, insanın ...
  • İnsanlarda təfavüt və ixtilafların fəlsəfəsi, o cümlədən çirkinlik və gözəlik, hidayət və zəlalət və s. nədir?
    6484 Qədim kəlam
    Ədalətin müxtəlif mənaları vardır, o cümlədən: mürəkkəb hissələrdən təşkil olunmuş bir məcmuənin hissələrinin tənzimli, müvazinətli olması, ayrı-ayrı insanların hüququna riayət etmək, haqq sahibinin haqqını özünə vermək, vücud ifazə (əta) eləməkdə ləyaqəti riayət etmək, bərabərlik, hər növ ayrı-seçkiliyin inkar edilməsi. Amma suala münasib olan məna bərabərlik və hər ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    114457 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    87351 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    66241 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    49928 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    39394 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36366 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25164 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24496 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24130 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22197 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...