Baxanların
5147
İnternetə qoyma tarixi: 2011/04/14
Sualın xülasəsi
Ələm və fələləm- in mənası nədir?
Sual
Əl- elm və fələləm nə deməkdir?
Qısa cavab

Əl- eləm və fələləm fiqh terminidir ki, müctəhidliyin şərtləri bəhsində işlənir. Və "alim və başqasından daha elmli" deməkdir.

Bildiyimiz kimi müctəhidin şəraitlərindən biri də onun ələm olmasıdır; yəni başqa alimlərdən daha elmli olmalıdır. (Bu cür müctəhiddən təqlid olunması lazımdır). Əgər bu müctəhidin müəyyən bir məsələdə fətvası olan müctəhiddən təqlid etməyə fətvası yoxdursa, onun müqəllidləri (o şəxslər ki, ondan təqlid edirlər) ondan elmi az olan və o məsələdə fətvası olan müctəhiddən təqlid etməyə ixtiyarları vardır. Amma əgər bu müctəhidin də bu məslədə fətvası yoxdursa, ikinci müctəhiddən elmi az olan müctəhid ki, bu məsələdə fətva vermişdir ondan təqlid edə bilərlər və ehtiyac olduğu zaman dördüncü müctəhid və...elmi aşağı olan müctəhidlərdən təqlid edə bilərlər. müctəhidlərin elmi baxımdan olan bu dərəcələrinə (yuxarı dərəcədən ən aşağı dərəcəsinə) termində eləm, fələləm deyilir. Bəs eləm, yəni o müctəhid ki, elmin ən yuxarı dərəcəsinə malikdir və fəl-ələm, yəni o müctəhiddir ki, ondan bir dərəcə aşağıdır və beləliklə...

Bu cavab qısa və kifayətləndiricidir. Amma bu məsələdə elmi və dəqiq cavab vardır ki, bəzi fəqihlər (alimlər) ona işarə etmişdirlər.

Biz burada nümunə olaraq onlardan birinə işarə edirik:

Eləmdən məqsəd fəqihdir ki, bir məsələnin sənəd və qanunlarını bilir, rəvayət və hədislərdən daha çox məlumatı var və başqa müctəhidlərlə müqayisədə rəvayətləri dərk etməkdə daha çox elmlidir. Nəticədə şəri hökümləri əldə etməkdə müctəhidlərin ən üstünü sayılır.

Ələm müctəhidin təyin olunması xibrə və istinbat əhli olmasıdır. Bu sözün aşıq mənası budur:

Ələm yəni şəriət hökümlərinin əldə edilməsində ən yaxşısı olsun. Ən yaxşısından məqsəd budur ki, şəri məsələnin təyin edilməsində öz vəzifəsinə əməl etsin nəinki, başqa fətvalara nisbət həqiqət və düzgünlüyə riayət etsin; çünki, bunun ələm olmasının nişanəsi olaraq nəzərdə tutmaq olmaz; çünki, düzgünlük və həqiqətə yaxın olmaq ehtiyatla davranmaqdan irəli gəlir və ehtiyata riayət etmək ağıllı insan olmağın nişanəsidir nəinki xibrə və ələm olmağın nişanəsi.

Bəs ictihad, hər bir məsələdə öz vəzifəsinə əməl etmək deyil; Ələm o şəxsdir ki, bunu tamam olaraq özündə mələkə etsin.

Bu kəlamlardan istifadə olan budur ki, istinbatda müvəffəq olmaq müctəhiddə bu üç sifətin olmasına bağlıdır:

1.     Müctəhid hər bir məsələnin qanun və sənədlərini başqalarından daha yaxşı bilməlidir.

2.     Məsələlərə aid olan xəbər və rəvayətlərə hamıdan çox məlumatı olmalıdır.

3.     Rəvayətləri dərk etməkdə hamıdan üstün olmalıdır.[1]



[1] - Sədr, Seyyid Rza, Əl- ictihad vətl- təqlid, səh 260- 261

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    106070 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80869 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58645 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41387 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31443 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    24226 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22500 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22273 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20829 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20417 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...