Ətraflı axtarış
Baxanların
4426
İnternetə qoyma tarixi: 2010/03/10
Sualın xülasəsi
Nə üçün Allah təala Quranda « إنّ مع العسر يسراً » “İnnə məəl usri yusra” buyurmuş « إنّ بعد العسر يسراً » “İnnə bədəl usri yusra” yaxud “mə” sözünün yerinə “bəd” işlətməmişdir?
Sual
Nə üçün Allah təala Quranda « إنّ مع العسر يسراً » “İnnə məəl usri yusra” buyurmuş « إنّ بعد العسر يسراً » “İnnə bədəl usri yusra” yaxud “mə” sözünün yerinə “bəd” işlətməmişdir?
Qısa cavab

Bu ayədə bir növ çətinliklərə dözməklə asanlığa çatmaq arasında əlaqə və bağlılıq mövcuddur. Bu insanın çətinlikdən sonra təsadüfü şəkildə rahatlığa çatması demək deyildir. Buna görə çətinliklə (usr) asdanlığın (yusr) arasında bağlılığı əldə etmək üçün elə bir kəlməyə ehtiyacımız vardır ki, bu mənanı daşısın, bu da “mə” (sonra) sözüdür.

“Mə” (sonra) sözünün işlədilməsi barəsində müxtəlif təfsirlər irəli sürülmüşdür. Bunların bəziləri aşağıdakılardır:

A) Ayə “mə” sözü ilə başa salmaq istəyir ki, asanlıq fasiləsiz əziyyətə dözməklə, (çətinliyə dözmək baxımından) asanlıq tədricən əldə edilir.

B) “Mə” sözündən istifadə etməklə asanlıq çətinliyə yaxındır və bu müvəqqəti dünya keçidində təsəlliverici və qəlbi güclədirən səbəblər yaranmasını göstərmək istəyir.

Hər halda hər bir çətinlik asanlıqla qarışmışdır və bu iki şey həmişə bir yerdə olmuş və olacaqlar. “bəd” sözü bu mənanı ifadə etmir.

Ətreaflı cavab

Allah təala bu ayədə Öz Peyğəmbərinə (s) belə müraciət edir: “həqiqətən (bil), hər bir çətinlikdən sonra asanlıq gələr.”[1] Peyğəmbər o zaman Məkkədə çətinliklərlə üzləşmişdi. Bu Məkkədən sonra Mədinədə asanlığın olması vədənin Allah tərəfindən verilməsi mümkündür. Yaxud da dünyada olan bu çətinlikdən sonra cənnətdə asanlığın olması da ehtimal edilə bilər.

Əlbəttə ayənin geniş mənaya sahib olması bütün bunlara aid edilə bilər. Yəni, bu iki ayə təkcə  Peyğəmbərə və o zamana məxsus deyildir. Bu ayə ümumi şəkildə bütün ixlaslı və çalışqan möminlərə şamil edilir ki, hər bir çətinlikdən sonra asanlıq vardır. [2]

“Mə”- nin işlədilməsi barəsində müxtəlif təfsirlər edilmişdir. Bunların bəzilərini aşağıda qeyd edirik:

A) “Mə”- nin “bəd”- in yerinə işlədilməsi, çətinliklə asanlığın arasında olan bağlılığı bəyan etmək üçündür. [3]Yəni, çətinliklərə dözməklə asanlığa çatmaq arasında əlaqə və bağlılıq mövcuddur. Bu insanın çətinlikdən sonra təsadüfü şəkildə asanlığa çatması demək deyildir. Buna görə çətinliklə (usr) asdanlığın (yusr) arasında bağlılığı əldə etmək üçün elə bir kəlməyə ehtiyacımız vardır ki, bu mənanı daşısın, bu da “mə” (sonra) sözüdür.

Başqa sözlə, mə” sözü asanlıq fasiləsiz əziyyətə dözməklə, (çətinliyə dözmək baxımından) asanlıq tədricən əldə edilməsini başa salmaq istəyir. [4] Hər halda “mə” birliklik nişanəsidir[5] və onların bir- birlərindən ayrılmalarının mümkünsüzlüyünü bəyan edir.

B) “Mə” sözündən istifadə etməklə asanlıq çətinliyə yaxındır və bu müvəqqəti dünya keçidində təsəlliverici və qəlbi güclədirən səbəblər yaranmasını göstərmək istəyir. [6]

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, əllamə Təba təbai bu inancda olmuşdur ki, “mə = ba” sözündə məqsəd, onların eyni zamanda baş verməsi deyil, çətinliyin ardınca asanlığın olmasıdır.[7]

Hər halda hər bir çətinlik asanlıqla qarışmışdır və bu iki şey həmişə bir yerdə olmuş və olacaqlar.[8] “bəd” sözü bu mənanı ifadə etmir.

 


[1] - İnşirah surəsi, ayə 5 və 6.

[2] - Məkarim Şirazi, təfsire nümunə, cild 27, səh 127. darul kitabul islamiyyə, Tehran çapı, birinci çap, 1374.

[3] - Taliqani, seyid Mahmud, pərtuye əz Quran, cild 4, səh 157, səhami nəşriyyat şirkəti, Tehran, 1362.

[4] - Qureşi, seyid Əliəkbər, təfsire əhsənul hədis, cild 12, səh 274, besət təşkilatı, Tehran. 1377.

[5] - Təfsire Nümunə, cild 27, səh 127 və 128.

[6] - Təbərisi, Fəzl bn Həsən, təfsirun cəvameil came, cild 4, səh 504, Tehran unveristeti və Qum elmi hövzəsinin müdiriyyəti, Tehran, birinci çap, 1377. İbn Cəzi Ğərnati, Muhəmməd bin Əhməd, kitabut təshili liulumit töənzil, cild 2, səh 493, darul Ərqəm bin əbil Ərqəm şirkəti, birinci çap, 1416.

[7] - Təba təbai, Muhımməd Hüseyn, təfsiri əl- mizan, Musəvi Həmədani, seyid Muhəmməd baqir, cild 20, səh 534, İslam nəşriyyatı ofisi, Qum, beşinci çap, 1374.

[8] - Təfsire nümunə, cild 27, səh 127 və 128.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Kimlər cənnətə daxil olacaq?
    6276 Qədim kəlam
    Bir çox Quan ayələrində tədqiqat aparıldığı zaman, bu nəticəni əldə etmək olur ki, cənnət Allahın insanlara verdiyi bir vədədir. Cənnət o insanlara nəsib olur ki, "müttəqi" "mömin" Allahın və onun rəsulunun göstərişlərini tamamlaya yerinə yetirsin. Bu cür insan səadətə çatmış və xoşbəxt insandır. Allahın və həzrət rəsul əkrəmin ...
  • Aya bu məzmunda rəvayət vardır ki, "həzrət Əli (ə) öz xilafəti dövründə öz qırmancını götürüb küçə və bazarda hərəkət edirdi və cinayətkarları cəzalandırırdı, düzgündürmü?
    7270 Hüdud, Qisas və diyat
    Ayətullah Məkarim Şirazinin dəftərxanası: Bu məzmunda rəvayət gəlmişdir ki, yalnız səhər vaxtlarına məxsusdur ki, həzrət Kufədə idi və bazarlara nəzarət edirdi amma özüylə qırmanc olması bunun üçün idi ki, camaat tövsiyələrə diqqətli olsunlar. Həzrət Ayətullah Safi Gülpayqaninin dəftərxanası:
  • Şiə nəyə görə inhirafa düçar olubdur?
    3672 Qədim kəlam
    Bu məsələ aydın olmaq üçün, bir neçə məsələyə diqqət etmək lazımdır: Əgər "şiə"- dən məqsədiniz, bəzi şiələrin etdikləri səhvləridirsə, belə səhvləri şiə məzhəbinə nisbət vermək, insafsızlıqdır. Çünki: İslamın öz- özlüyündə eyb və nöqsan yoxudur, mövcud nöqsanlar, bizim müsəlmançılığımızdandır. ...
  • Uşaqları xətm mərasimlərinə və qəbristanlığa aparmaq məkruhdur?
    2506 Əməli əxlaq
    Uşaqları dini məclislərdə və mərasimlərdə iştirak etdirmək. Uşaqları birlikdə məscidə və ya muhərrəm ayında əzadarlıq mərasimlərinə aparmaq, uşaqların digər dini mərasimlərdə o cümlədən fitir bayramı namazında və dini bayramlarda iştirak etməsi onların dini hisslərinin yetişdirilməsi üçün çox faydalıdır. Amma yeni yetmələri xətm mərasimlərinə və qəbristanlığa aparmaq haqqında rəvayətlərdə və ...
  • Ayaqqabı geyməyin qaydaları nədir?
    4299 Əməli əxlaq
    İslam dini səmavi dinlərin sonuncusu, ən kamili və hər tərəflisidir. Onun təlimləri hər bir zamanda və məkanda insanın fərdi və ictimai yönlərinin hamısına nəzər yetirir, onun bütün ehtiyaclarına qənaətbəxş cavab verir. İslam dinində ayaqqabı geymək barəsində də müəyyən qayda-qanunlar təyin edilmişdir. O cümlədən: Ayaqqabını qəşəng və səliqəli ...
  • Hansı əməllər insanın gözəlliyinə və nuraniliyinə səbəb olur?
    3271 Əməli əxlaq
    İslam nəzərindən gözəllik iki hissəyə bölünür: zahiri gözəllik və batini gözəllik. Mötəbər və mütəvatir rəvayətlər nəzərindən insanın batini gözəlliyinə səbəb olan amillərdən bəziləri ibarətdir səbr və dözüm, vüqar və aramlıq, vərə və təqva və... dan. Habelə insanın üzünün gözəlliyi və nuraniliyi üçün bir çox səbəblər sadalanıbdır onlardan bəzilərinə işarə edirik: ...
  • Otaqda bir qızla tənha (tək) qalmağın iradı varmı?
    3599 Əməli əxlaq
    Dini təlimlərdə insanın günahdan hifz olunması üçün qadağan olunan yerlərdən biri naməhrəm ilə xəlvət etməkdir (tənha qalmaqdır).İblisin həzrət Musaya (ə) vəsiyətində oxuyuruq: Ey Musa! Biganə (yad) qızla xəlvət etmə; çünki, hər kim belə edə mənim dostlarım deyil, mən özüm ona köməkçi olaram.
  • Ayət namazının qəzasını qılmaq üçün qüsl etmək lazımdır?
    2781 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əksər mərcəi təqlidlər müstəhəbbi qüsllərdən birini, ay və günəş tutulduğu vaxtda ayət namazını bilə bilə qılmayan şəxsin qüslü bilirlər. Və bu o surətdədir ki, ay və günəş bütünlüklə tutulmuş olsun.[1] Amma bu arada bəzi mərcəi təqlidlər o cümlədən Ayətullah uzma Sistani, Onun ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    34441 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Əgər xəstəliyinə görə bir nəfərin ayağının baş barmağı kəsilsə, imam cammat dura bilərmmi?
    1795 İmamın şərtləri
    Bədən üzvünün bu qədər naqis olması imam camaatın namazda durmasına xələl gətirmir amma, əgər əlin biləkdən kəsilməsi və ya əl-ayağın fələc olmasının imam camaat olmaqda xələli var. Bununla belə bəzi fəqihlər[1] belə bir şəxsin imam camaatı tərk etməsini ehtiyata yaxın bilirlər. Əlavələr: Təqlid olunan ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    111929 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    85272 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    64128 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    47345 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35002 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    34441 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24359 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23678 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    23484 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21705 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...