جستجوی پیشرفته
بازدید
2949
آخرین بروزرسانی: 1399/02/22
خلاصه پرسش
خلاصه‌ای از زندگی‌نامه عبدالله بن یقطر را که در کربلا به شهادت رسید، بیان نمایید؟
پرسش
لطفا مختصری از زندگی‌نامه عبدالله بن یقطر را بیان نمایید.
پاسخ اجمالی

یکی از شهدای کربلا و از کسانی که در رکاب امام حسین(ع) به شهادت رسید،[1] عبدالله بن یقطر (بقطر[2])[3] بن ابی عقب اللیثی[4] است.

 بر اساس گزارش‌های فراوان از منابع کهن، وی برادر رضاعی سید الشهداء(ع) بود،[5] اما در ارتباط با این‌که چگونه این برادری به وجود آمد و ماجرای دایه امام حسین(ع) چه بود، با جست‌وجویی که داشتیم به گزارش معتبری در این زمینه دست نیافتیم. البته در برخی کتاب‌های متأخر با استدلال به این‌که بر اساس روایات، امام حسین(ع) جز از مادرش فاطمه‌ زهرا(س) و جز از سرانگشتان پیامبر اسلام(ص) [6] تغذیه نشده بود، این احتمال مطرح شده است که شاید مادر عبدالله بدون آن‌که به امام(ع) شیر دهد، تنها وظیفه نگه‌داری از حضرتشان (که هم سن فرزندش بود) را بر عهده داشت و از همین‌رو آن دو مانند دو برادر رضاعی بودند.[7] این احتمال اگرچه ممکن است قرین با واقعیت باشد، اما در منابع کهن - تا آن‌جا که ما جست‌وجو کردیم - بدان اشاره نشده است.

به هر حال، عبدالله بن یقطر در جریان حرکت امام حسین(ع) یکی از نامه‌رسانان حضرتشان بود،[8] و زمانی که امام(ع) به منطقه‌ی حاجر در «بطن الرمه» رسید، قیس بن مسهر صیداوی و یا به نقل دیگر، برادر رضاعی‌اش عبدالله بن یقطر را با پیامی به سوی مردم کوفه فرستاد و این زمانی بود که هنوز خبر شهادت مسلم به حضرتشان نرسیده بود؛[9] او در قادسیه به دست حصین بن نمیر دستگیر شد و وی را به نزد ابن زیاد بردند؛ ابن زیاد به او گفت: «به منبر برو و حسین و پـدرش را دشنام بده، آن‌گاه بیا تا درباره‌ات تصمیم بگیرم». عبداللّه به منبر رفت و عبیداللّه، یزید و پـدرانشان را دشنام داد و مردم را به یارى امام حسین(ع) فرا خواند. عبیداللّه دستور داد او را از بام قصر به زیر افکندند؛ استخوان‌هایش خرد شد.[10] هنوز نیمه‌جانى داشت که شخصى به نام عبدالملک بن عمیر و یا عمر ازدی سر ایشان را از تن جدا کرد.[11] امام حسین(ع) در منطقه «زُباله» (یکی از مناطق مسیر حرکت امام حسین به سوی عراق) بود که خبر شهادت عبداللّه بن یقطر به او رسید.[12] قبل از این هم در منطقه «زرود» خبر شهادت مسلم و هانى را دریافت کرده بود؛[13] لذا در این‌جا بود که حضرت نوشته‌اى را داد تا براى اصحابش بخوانند. بخشى از آن نوشته به این شرح است: بسم اللّه الرحمن الرحیم، خبر دلخراشى به من رسیده است، خبر شهادت مسلم بن عقیل، هانى بن عروه و عبداللّه بن یقطر! شیعیان ما دست از یارى ما کشیده‌اند و تنهایمان گذاشته‌اند؛ هرکس بخواهد بازگردد هیچ ایرادى بر او نیست».[14] در برخی از گزارش‌های تاریخی عبدالله اولین شهید در راه امام حسین(ع) معرفی شده است.[15]

در زیارت امام حسین(ع) در نیمه شعبان این‌گونه از وی تجلیل شده است: «السَّلَامُ‏ عَلَى‏ عَبْدِ اللَّهِ‏ بْنِ‏ یقْطُرَ رَضِیعِ‏ الْحُسَین‏».[16]

 

 


[1]. «شهدای قیام عاشورا»، 28614.

[2]. ابو مخنف کوفی، لوط بن یحیی، وقعة الطف، محقق، مصحح، یوسفی غروی، محمد هادی‏، ص 163، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، 1417ق.

[3]. ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی، الاصابة فی تمییز الصحابة، تحقیق، عبد الموجود، عادل احمد، معوض، علی محمد، ج 5، ص 8، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1415ق.

[4]. قطب الدین راوندی، سعید بن عبد اللّٰه، الخرائج و الجرائح، ج 2، ص 550، قم، مؤسسه امام مهدی(عج) ، چاپ اول، 1409ق.

[5]. شیخ مفید، الاختصاص، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، محرمی زرندی، محمود، ص 83، قم، المؤتمر العالمی لالفیة الشیخ المفید، چاپ اول، 1413ق.

[6]. «سیر شدن امام حسین (ع) با مکیدن انگشت پیامبر (ص)»، 43009.

[7]. سماوی، شیخ محمد بن طاهر، ابصار العین فی أنصار الحسین(ع)‏، ص 93، قم، دانشگاه شهید محلاتی‏، چاپ اول، 1419ق.

[8]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، الابواب(رجال طوسی)، محقق، مصحح، قیومی اصفهانی، جواد، ص 103، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، 1427ق.

[9]. شیخ مفید، الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج 2، ص 70، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

[10]. برای اطلاع بیشتر رجوع شود به:  (اولین شهید در راه حرکت امام حسین(ع) به کوفه). 49137.

[11]. الابواب(رجال طوسی)، ص 103.

[12]. الارشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج‏2، ص 75، قم، کنگره شیخ مفید، چاپ اول، 1413ق.

[13]. خوارزمی‏، موفق بن احمد، مقتل الحسین(ع)، ج ‏1، ص 327، قم، انوار الهدی‏، چاپ دوم، 1423ق.

[14]. البلاذری، أنساب ‏الأشراف، تحقیق، سهیل زکار و ریاض زرکلى، ج ‏3، ص 169، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق، 1996م.

[15]. «اولین شهید در راه حرکت امام حسین(ع) به کوفه»، 49137.

[16]. ابن طاووس، علی بن موسی، اقبال الاعمال، گردآورنده، آخوندی، محمد، ج 2، ص 714، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1367ش.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا پناهنده‌شدن و حقوقی که از این راه بدست می‌آید حرام است؟
    2983 گوناگون
    اگر پناهنده‌‌شدن به شیوه‌ای باشد که موجب تضعیف دین و یا تقویت کفر نگردد اشکالی نداشته و طبیعتاً حقوق مرتبط نیز حلال خواهد بود. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (مد ظله العالی):
  • احادیث مربوط به حرمت رقص را با سند ذکر نمایید.
    34983 رقص
    قبل از پاسخ‌گویی به سؤال، توجه به یک مقدمه‌ی مهم ضروری است، و آن این‌که مجرد وجود یک روایت در کتاب‌های روایی باعث استدلال به آن نمی‌شود؛ استدلال به روایت در حیطه‌ی وظایف فقها است و استنباط احکام شرعی در تخصص آنها است؛ زیرا استفاده از روایت و ...
  • آیا غذای امام علی(ع) همیشه نان و نمک و خرما بود و آیا حضرتشان با این نوع از تغذیه، توان لازم برای جنگیدن را داشتند؟!
    14017 رفتار امام علی ع
    امام علی(ع) اگرچه با لباس خشن و غذاهاى غیر لذیذ زندگى کرد، اما این‌گونه نبود که همیشه و در طول عمر خویش فقط نان و نمک و خرما خورده باشد، بلکه آن‌گونه که از سخنان آن‌حضرت بر می‌آید، این شرایط بیشتر به زمان زمام‌داری و حکومتشان باز می‌گردد. ...
  • امام باقر(ع) آیه 30 سوره ملک را چگونه تفسیر فرموده‌اند؟
    15623 خصوصیات و مناقب
    همان‌گونه که می‌دانید بسیاری از آیات قرآن علاوه بر تفسیر ظاهری، دارای تفسیر باطنی نیز هستند. در تفسیر ظاهری این آیه، پیامبر اسلام(ص) مأمور است تا با مشرکان و بت‌‏پرستان احتجاج کند، با این بیان که چنانچه آب‌هاى شیرین سرزمین مکه و نواحى آن در زمین فرو رود، ...
  • عوامل توکل برخدا کدامند؟
    11704 توکل
    یکی از مفاهیم عام در اخلاق اسلامی که ناظر به صفتی نفسانی و بیانگر رابطه ای خاص میان انسان و خداوند است ، مفهوم « توکل » است . توکل ، منزلی از منازل سالکین الی الله و مقامی از مقامات موحدین است و از ...
  • آیا اجاره کردن سند خانه برای اخذ وام، صحیح است؟
    844 اجاره و رهن
    اگر ارائه سند خانه‌ی شخصی دیگر، جهت گرفتن وام، خلاف مقررات نباشد، این کار اشکالی ندارد. البته برخی مراجع می‌گویند، در فرض سؤال، پرداخت اجرت در قالب عقد اجاره صحیح نیست،[1] بلکه اجرت می‌تواند در مقابل زحمتی مثل رفت و آمدهای صورت ...
  • عبارات «قبل» و «من قبل» در قرآن کریم، چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟
    1039 لغت شناسی
    در عبارت‌هایی؛ مانند «مِن قبل» یا «مِن تحت»، با قرائنی نظیر «فعل موجود در جمله» و «آنچه این ظرف و جار و مجرور، متعلق به آن می‌شود»، گاه در آیاتی مانند «قالُوا هذَا الَّذِی رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ»[1]،[2] و ...
  • آیا یک مترجم می‌تواند کار ترجمه را به مترجمی دیگر واگذار کند؟
    2238 گوناگون
    اگر شرط نشده باشد، که ترجمه را خودِ مترجم اول انجام دهد، این کار اشکالی ندارد و او می‌تواند با قراردادی جدید (مانند جعاله یا اجاره) مترجم دیگری را به این کار بگمارد.البته برخی از فقها[1] در این باره می‌گویند، در اجاره‌ی اشخاص برای کاری ...
  • آیا در قبرستان می توان مسجد ساخت؟
    6605 احکام مساجد و مکانهای مقدس
    دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مد ظله العالی): اگر قبرستان مذکور زمین وقفى و ملک خصوصى کسى نبوده و همچنین از مکان‌هاى عمومى و مورد نیاز و استفاده اهالى در مناسبت‌ها نیز نباشد و ساخت مسجد هم در آن موجب هتک یا نبش قبرهاى مسلمانان نشود، اشکال ...
  • چرا براى سلامتى امام زمان(ع) دعا می‌‏کنیم؟
    7286 وظیفۀ شیعیان در زمان غیبت
    دعا کردن براى سلامتى امام زمان (عج) از جمله دستورات شرعى است که داراى حکمت است و لو این که علّت آن را ندانیم. از جمله حکمت‏ها موارد زیر را می‌‏توان ذکر نمود: 1. دعا براى سلامتى آن وجود عزیز، عاملى است براى ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922707 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611207 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545117 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450439 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434368 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    385845 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383463 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372240 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337469 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325177 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...