اصطلاحات و مدخل ها

  • آن دائم
    110 اصطلاحات عرفانی

    یکی از (((حضرات خمس)))، حضرت الهیت است که در آن همه اشیا موجودند؛ اما وجود آنها در آن حضرت زمان‌مند نیست؛ بلکه حال و آنی دائم است. به عبارت دیگر، ازل و ابد در آن‌جا متحد می‌باشند. حال و آن دائم، را ...

  • ابن السبیل
    86 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «سبیل» به معنای راه است و «ابن السّبيل» اگرچه معنای اولیه‌اش «فرزند راه» است، اما آنچه در قرآن و روایات و دیگر منابع دینی به این اصطلاح اشاره شده است، مراد از آن، مسافری است که در راه مانده و نيازمند است؛ ...
  • اجماع
    35 اصطلاحات فقهی - اصولی
    اجماع در لغت از مادّه «جمع» به دو معنا آمده است: 1. اتفاق و انضمام چیزى به چیز دیگر. 2. عزم. اما اجماع در اصطلاح فقهی و اصولی؛ به معنای اتفاق نظر گروهی خاص است که این اتفاق نظر آنان در اثبات حکم شرعى ...
  • اجماع بسیط
    56 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک نگاه، اجماع به دو نوع «اجماع بسیط» و «اجماع مرکّب» تقسیم می‌شود. اتفاق‌نظر همه فقها در یک مسئله؛ «اجماع بسیط» است، چون اجماع آنان بر واجب نبودن دعا هنگام دیدن هلال ماه. در برابر چنین اجماعی، «اجماع ...
  • اجماع تحقیقی
    24 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک نگاه، اجماع به دو گروه «اجماع تحقیقی» و «اجماع تقدیری» تقسیم می‌شود. معنای «اجماع تحقیقی» آن است که اتفاق نظرعلما بدون هیچ‌گونه فرض و تقدیرى بالفعل محقق باشد. بیشتر اجماع‌ها از این نوع هستند.
  • اجماع تشرّفی
    22 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اجماع تشرّفی» در جایى است که فقیهى در زمان غیبت امام معصوم(ع) خدمت آن‌حضرت مشرّف شود و رأى و نظر ایشان را در مسئله‌اى بشنود، ولى با توجه به اینکه در زمان «غیبت کبرى»، ادعای ملاقات با امام زمان(عج) پذیرفتنی ...
  • اجماع تضمّنی
    23 اصطلاحات فقهی - اصولی
    رجوع کنید: «اجماع حسّی».
  • اجماع تعبدی
    27 اصطلاحات فقهی - اصولی
    یکی از تقسیم‌بندی های مرتبط با اجماع، تقسیم آن به «اجماع تعبّدی» و «اجماع مدرکی» است. «اجماع تعبدى» به اجماعى می‌گویند که براى مسئله مورد اتفاق نظر علما، مدرکى مانند عموم، اطلاق و ...وجود ندارد، بلکه ...
  • اجماع تقدیری
    28 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک نگاه، اجماع به دو گروه «اجماع تقدیری» و «اجماع تحقیقی» تقسیم می‌شود. معنای «اجماع تقدیری» آن است که اجماع علما در مسئله‌اى خاص به صورت بالفعل محقق نیست، ولى فقیهی مدعی می‌شود که در صورت تحقق فلان ...
  • اجماع تقیّه‌ای
    22 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اجماع تقیه‌اى»، به این معنا است که فقیه، حکم را از شخص امام معصوم(ع) و در زمان حضور بشنود، ولى به سبب تقیه و خوف نتواند حکم را به امام(ع) نسبت دهد و از همین رو به جای انتساب حکم به امام، ادعای اجماع ...
  • اجماع حدسی
    19 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک منظر، اجماع را می‌توان به «اجماع حدسی» و «اجماع حسی» تقسیم کرد. «اجماع حدسى» در مواردی است که نتوان با قطعیت گفت که امام معصوم(ع) در میان اجماع‌کنندگان است، اما با توجه به اینکه فقهای پیرو امام، ...
  • اجماع حسّی
    21 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک منظر، می‌توان اجماع را به «اجماع حسّی» و «اجماع حدسی» تقسیم کرد. «اجماع حسّی» زمانی به دست می‌آید که این اطمینان حاصل شود که امام معصوم(ع) در میان افراد اجماع‌کننده وجود دارد، ولى با این وجود، ...
  • اجماع دخولی
    24 اصطلاحات فقهی - اصولی
    رجوع کنید: «اجماع حسّی».
  • اجماع ریاضتی
    20 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اجماع ریاضتی» زمانی رخ خواهد داد که فقیهی از راه ریاضت و رسیدن به مقام کشف و شهود، به حکمى دست یابد و نخواهد کسى از نحوه به دست آوردن حکم بدین کیفیت آگاه شود و از این رو ادعای اجماع بر حکم را نماید. با ...
  • اجماع سکوتی
    26 اصطلاحات فقهی - اصولی
    به فتوایى که توسط یک فقیه و یا گروهی از فقها صادر شده، سپس آن فتوا در میان فقهاى عصر منتشر شود، و بعد از گذشت مدتی قابل توجه، هیچ‌ کدام از فقهای دیگر با آن مخالفت نکنند، گفته می‌شود که در ارتباط با این ...
  • اجماع عملی
    21 اصطلاحات فقهی - اصولی
    اجماع از یک نگاه به «اجماع عملی» و «اجماع قولی» تقسیم می‌شود. اگر تمام مجتهدان در مقام عمل، به قاعده‌ای مانند «استصحاب» عمل کنند، حتی اگر برخی از آنان حجیت چنین قاعده‌ای را در نوشتارها و گفتارهای خود اعلام ...
  • اجماع قولی
    19 اصطلاحات فقهی - اصولی
    اجماع از یک نگاه به «اجماع قولی» و «اجماع عملی» تقسیم می‌شود. «اجماع قولی» زمانی رخ خواهد داد که تمام فقها به موضوعی معتقد باشند و این اعتقاد خود را در گفتار و یا نوشتار خود منعکس کرده باشند.
  • اجماع محصّل
    29 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع محصّل» و «اجماع منقول» تقسیم می‌شود. «اجماع محصّل» اجماعى است که فقیه، خودش از راه جستجو و بررسی آراى تمام فقها در تمام اعصار درمی‌یابد که تمام آنان در موضوعی خاص، اتفاق نظر ...
  • اجماع مدرکی
    22 اصطلاحات فقهی - اصولی
    یکی از تقسیم‌بندی های مرتبط با اجماع، تقسیم آن به «اجماع مدرکی» و «اجماع تعبّدی» است. «اجماع مدرکی» به مواردی گفته می‌شود که در موضوع اجماع، دلیل و یا اصلی وجود دارد که می‌دانیم و یا محتمل است که اجماع‌کنندگان ...
  • اجماع مرکّب
    26 اصطلاحات فقهی - اصولی
    از یک نگاه، اجماع به دو نوع «اجماع مرکّب» و «اجماع بسیط» تقسیم می‌شود. اگر گروهى از فقها به حرمت چیزى نظر داده و برخى نیز به کراهت آن معتقد باشند، از ترکیب این دو نظر می‌توان به این نتیجه رسید که آن ...
  • اجماع منقول
    25 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع منقول» و «اجماع محصل» تقسیم می‌شود. «اجماع منقول» اجماعى است که در آن، فقیه شخصاً به اجماع علما در یک مسئله پی نبرده است، بلکه فقیه دیگرى با بررسی و جستجو به چنین اجماعی دست ...
  • از تو حرکت از خدا برکت
    189 ضرب المثل‌ها
    این ضرب المثل ناظر به آن است که بدون تلاش و کوشش نباید از خداوند انتظار گشایش و برکت داشت، بلکه افراد باید به تلاش بپردازند و آنگاه پروردگار برکت خود را شامل حال آنان خواهد گرداند. توصیه به تلاش و کوشش ...
  • استغفار
    57 سرفصل‌های قرآنی
    «استغفار» از ریشه «غفر» در لغت به معنای «پوشش»، «محو» و «پاک» کردن است، اما در اصطلاح معارف دینی به معنای درخواست زبانی یا عملی آمرزش و قاضای پاک کردن گناهان از پیش‌گاه خداوند می‌باشد که در نهایت امید ...
  • اصحاب کهف
    32 سرفصل‌های قرآنی
    اصحاب کهف گروهى از جوانان با ايمان و موحد بودند كه در يک زندگى پر زرق و برق، در ميان انواع ناز و نعمت به سر می‌‏بردند، ولی براى حفظ عقيده و مبارزه با طاغوت عصر خويش به همه اينها پشت‌‏پا زدند، و با سگی ...
  • اطوار دل
    71 اصطلاحات عرفانی

    رجوع کنید: «اطوار سبعه».

  • اطوار سبعه
    71 اصطلاحات عرفانی

    «اطوار» جمع «طَوْر» به ‌معنای حالت‌ و کیفیت‌ است که در اصطلاح عرفانی به جلوه‌ها و مظاهر دل گفته می‌شود و از این رو به «اطوار دل» نیز مشهور است.

    این اصطلاح برگرفته از آیه 14 سوره نوح است.

  • اعیان ثابته
    51 اصطلاحات عرفانی
    «اعیان ثابته» همان صور ماهیات و کثرات تفصیلی است که در «تعیّن ثانی»، معلوم حق قرار می‌گیرند. به بیان دیگر؛ صور علمی حق در «تعیّن ثانی» را که به نحو معلومات تفصیلی‌ بوده و در واقع چیزی جز همان ماهیات نیستند، ...
  • اقاله
    24 اصطلاحات فقهی - اصولی
    «اقاله» به معنای درخواست فسخ معامله از جانب یکی از طرفین و پذیرش آن توسط طرف مقابل می‌باشد. در روایات توصیه شده که در حدّ امکان، درخواست طرف مقابل برای فسخ معامله را بپذیریم، گرچه او هیچ راه قانونی برای ...
  • الخیر فی ما وقع
    115 ضرب المثل‌ها

    معنا و مفهوم این ضرب المثل آن است که هر اتفاقی که برای انسان رخ داده و یا می‌دهد، خیر او در همان نهفته است و به عبارت دیگر «هرچه پیش آید، خوش آید». گرچه این عبارت، نوعی تفأل به خیر است و از این دیدگاه ...

  • الضرورات تبیح المحظورات
    84 اصطلاحات فقهی - اصولی

    ر.ک: «قاعده اضطرار».

  • اللهوف علی قتلی الطفوف
    171 کتاب‌ها

    کتاب «اللهوف علی قتلی الطفوف» یا (آه‌هاى سوزان بر کشتگان بیابان) اثری از سید بن طاووس معروف به «ابن طاووس»(664 ق) می‌باشد که از مقاتل معتبر و قابل استناد به شمار آمده و پیرامون شرح قیام امام حسین(ع) ...

  • امتثال
    80 اصطلاحات فقهی - اصولی
    معنای لغوی «امتثال» پیروی  است و در فقه و اصول به «موافقت عملى با شارع که با قصد قربت انجام شده» امتثال می‌گویند. در دانش اصول فقه، چهار نوع از «امتثال» مورد بررسی قرار گرفته است: «امتثال علمى تفصیلى». ...
  • امر ارشادی
    121 اصطلاحات فقهی - اصولی
    اوامر ارشادى به توصیه‌هایی از جانب شارع گفته مى‌شود که جنبه تشریع و قانون‌گذاری نداشته، بلکه تنها نوعی آگاهی دادن به مکلّف می‌باشد. به عنوان نمونه اگر توصیه‌ای وجود داشته باشد که «هنگام فلان بیماری، فلان ...
  • امر مولوی
    112 اصطلاحات فقهی - اصولی
    اوامر مولوی، به آن دسته از فرمانهای الاهی گفته می‌شود که به عنوان یک دستور شرعی صادرشده باشد و در آن «بعث حقیقی» وجود داشته باشد؛ مانند امر به نماز و روزه که عمل به آنها دارای پاداش بوده و اگر فرمانی از ...
  • انس بن حارث
    20 شخصیت‌ها
    انس بن حارث از تیره «بنى کاهل» از قبله «بنى اسد» بود که از اصحاب پیامبر(ص) به شمار آمده و به همراه حضرتشان در جنگ‌های بدر و حنین شرکت داشت. گزارش شده که او روایتی از پیامبر اسلام(ص) در مورد امام حسین(ع) ...

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    896545 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559095 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    458474 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    421771 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399187 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372305 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    353804 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    335394 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321278 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313491 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...