Dubawa
5401
Ranar Isar da Sako: 2012/06/20
Takaitacciyar Tambaya
Me ake nufi da hukunci da fatawa? Me ye bambancinsu?
SWALI
Me ake nufi da hukunci da fatawa? Me ye bambancinsu?
Amsa a Dunkule

Fatawa: Ita ce fitar da hukuncin wani lamari a addini ta hanyar koma wa madogarar shari’a da amfanuwa da garesu, ta hanyar da aka san ana fitar da hukuncin.

Hukunci: Shi ne abin da ake zartarwa ta hannun jagoran hukumar musulunci. Jagora zai iya amfana daga dokokin shari’a da tsarin musulunci da lura da zurfafa tunani tare da la’akari da sharudda game da wata mas’ala ta musamman domin ayyana matsayin al’umma ko wasu kungiyoyi, ko wasu jama’a daban.

A mahangar shari’a biyayya ga hukuncin ubangiji da fatawar malami wanda ya cika sharudda, kamar biyayya ga jagora mai jibintar lamarin musulmi wani abu ne na tilas. Sai dai akwai cewa fatawar malami ga malami ko mai koyi da shi wata aba ce da ta zama tilas su bi ta, yayin da game da hukunci ya zama dole ne ga kowa ya yi biyayya ga malami jagoran hukuma.

Amsa Dalla-dalla

Yayin da mujtahidi yake komawa zuwa ga madogarar shari’a (littattafan shari’a) domin tsamo hukuncin shari’a na ubangiji kan wata mas’ala ta hanyar amfani da hanyoyin da suke na musamman domin wannan aikin na fitar da hukuncin shari’a, bayan ya fitar da hukuncin sai ya sanya shi hannun masu koyi da shi, to wannan muna kiran shi da sunan “Fatawa”. Don haka ne zamu iya cewa: Fatawa ita ce fitar da hukuncin shari’a a wannan addini ta hanyar koma wa madogara wannan addinin ta hanyar amfani da wasu hanyoyin yin hakan na musamman[1].

A lokacin jagoran musulmi ya fitar da doka kan wata mas’ala  kan al’umma, ko wasu kungiyoyi, ko wasu jama’a, yana mai la’akari da dokokin shari’a da tsarin musulunci, da duba mai zurfi da kula da sharudda yanayin wannan mas’ala, to sai mu kira wannan da hukunci. Don haka zamu ga a hukunci ana la’akari da dokoki da al’adun da tunanin duniyar musulmi bisa yanayi da sharudda na musamma, kuma matukar wannan yanayin bai canja ba to wannan yana nan yadda yake gun jagora ko mataimakinsa.

A mahangar shari’a biyayya ga hukuncin ubangiji da fatawar malami wanda ya cika sharudda, kamar biyayya ga jagora mai jibintar lamarin musulmi wani abu ne na tilas. Sai dai akwai cewa fatawar malami ga malami ko mai koyi da shi wata aba ce da ta zama tilas su bi ta, yayin da game da hukunci ya zama dole ne ga kowa ya yi biyayya ga malami jagoran hukuma.

 

Don Karin Bayani:

1- Mahdi Hadawi Tehrani, Wilayat ba Diyanat, Cibiyar al’adu ta Khaniyye Khirad, Kum, Bugu na biyu, 1380.

 


[1] Imam Khomain (k.s) yana cewa da wannan hanyar “Ijtihadin Jawahiri” ko “Fikihun Al’ada” (Mahdi Hadawi Tehrani, Fikhu Hukumati ba Hukumate Fikh, game da Risalar wucewar shekara ta biyar da juyayin imam Khomain (k.s), shafi: 10 – 11, watan Khurdad 1373).

 

TARJAMA YA JAWABU KATIKA LUGHA NYENGINE
Mahanga
Tafadhali ingiza thamani
Imel : Yourname@YourDomane.ext
Tafadhali ingiza thamani

MPANGILIO WA KIMAUDHUI

Tambayoyi Masu Fadowa

  • Me ake nufi da hadisi rafa’i
    8190 مبانی فقهی و اصولی 2012/07/26
    An rawaito hadisi rafa’i daga manzo (s.a.w) da kamanni biyu, daya ya kunshi shari’a da wajabcinta ko daukakar lamarinta kan mutum kamar na aikin da ke kan kowane baligi cikin mutane, na addinin musulunci, a daya bangaren kuma hadisi rafa’I, girman nauyin shari’a wato takalifin hukunce hukuncen ...
  • Yaya za a azabtar da mutanen da suka kirkiro wani abu mai amfani ga dan'adam alhalin ga hidimar da suka yi?
    5832 Sabon Kalam 2012/07/24
    Zamu iya kasa mutanen da suka riki musulunci zuwa jama'a gida biyu ne: 1- Jama'ar da ake kira jahili mai takaitawa ko kafiri mai takaitawa, ana nufin su ne wadanda kalmar gaskiya da sakon gasiya na sama na adinin musulunci ya je musu, suka san ...
  • a kan matan aljanna {hurul'in} shin mata zasu samu hurul'in ka yi bayani?
    8170 زن 2012/07/24
    Daya daga cikin ni'imomin ubangiji a ranar lahira ga wadanda suka yi imani da kyakyawan aiki shi ne sakamako da aljanna da ni'imomin ta. Ba bambanci wuri shiga aljanna tsakanin mace da namiji daga cikin ladar da sakamakon da ubangiji zai ba ‘yan aljanna akwai {hurul'in} wanda ...
  • Me ya sa Kur\'ani ya fifita yahudawa kan sauran mutane?
    845 یهود 2017/05/21
    Allah madaukaki ya yi magana kan jikokin Annabi Yakub yana mai cewa {yaa bani isra’ila ....... inni fadhdhaltukum alal aalamin} {ya ku ‘ya’yan Yakub ....... hakika ni ne na fifita ku a kan sauran mutane}. Tabbas wannan ayar ba ta magana kan yahudawan zamanin Manzo (s.a.w) da ...
  • ina aka samo asalin madogarar gabatuwar jagorancin malami
    3875 پیشینه تاریخی ولایت فقیه 2012/07/24
    Mas'alar jagorancin malami a matsayin shugaban al'umma a musulunci wani hakki ne da aka sanya shi ga wanda ya kai matakin ijtihadi. Wasu suna ganin lamari ne sabo a cikin fikirar musulunci, sai dai jagorancin malami a matsayin wani umarni na mai shari'a mai tsarki a lokacin ...
  • Menene hukuncin miji da mata wadanda suke kallon fim din blue fim a tare?
    360 Miscellaneous questions 2018/11/04
    an tambayi daftrorin marja’ai masu alfarma kan tambayar da ka yi kuma ga amsar da suka turo. Ofishin mai girma Ayatullah sayyid Ali Khamna’i (Allah ya tsawaita rayuwarsa): Kalllon finafinai masu tada sha’awa na sa mutun ya karkata zuwa tafarkin shedan na son zuciya kuma yana raunana ...
  • wadanne hanyoyi da sharuda ne zasu ba mu cikakkiyar damar amfana da dabi’a ta hanya mafi dacewa?
    4522 دنیا و زینتهای آن 2012/07/25
    Bisa la’akari da sadanin ra’ayi da bambancin makarantu masu tsara wa mutum hanya mai fuska daya -wato karkata ga bangaren jin dadin duniya zalla da watsi da makomar mutum, Ko kuma watsi da ni’imomin Allah da dukafa ga tarbiyar ruhi shi kadai- shi ya sa addinin musulunci ya ...
  • mene ne bambanci tsakanin Dabi’u da Ilimin Dabi’a?
    8288 Halayen Nazari 2012/07/25
    dabi’u a luga jam’I ne na ‘’kulk’’ dabi’a/hali/al’ada. Gamammiyar ma’ana saboda kasancewarta al’ada ko hali mai kyau ko mummuna. Amma ‘’Akhlak’’ dabi’u a cikin istilahi ma’anarsa malaman akhlak sun ambaci ma’anoni masu yawa. Bai yiwuwa a gwama tsakaninsu yanda ya dace. Amma sai dai musulmi ...
  • Macece alakar dake tsakanin imamanci da tauhidi? a cikin hadisin silsila ta zinare?
    8079 ولایت، برترین عبادت 2012/07/25
    Daga cikin abin da za a iya fahimta daga wanan ruwayar shi ne cewa, isa ga matsayin tauhidi, yana isar da mutum zuwa ga mukami na kariya da masuniyya, kuma isa ga wanan mukamin bazai yiwuba, idan ba a ketaro ta hanyar wilayah ba, madubin da ta ...
  • Shin zan iya samun dama game da yin wani aikin na biyu bayan wanda nake yi
    3573 دنیا و زینتهای آن 2012/07/25
    Shari’a ba ta hana mutum yai koyi ko ya kware kan wata sana‘ar ba bayan wacce yake yi ko ya iya ko yin aiki sama da yadda ya saba abin kawai da shari’a ta hana kuma take kara tsoratarwa a kansa shi ne son duniya da nace ...

Mafi Dubawa