รายชื่อของเซาะฮาบะฮฺของท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) จำนวน 2-3 คน หนึ่งในนั้นคือ “เซาบาน”, แต่ชื่อว่า เซาบาน ได้ถูกอธิบายคุณสมบัติต่อ ด้วยคำว่า “เมาลา[1] เราะซูล” ซึ่งเขาเป็นเพียงคนเดียวที่ได้รับนานนี้[2]

ด้วยเหตุนี้เอง เซาบาน จึงเป็นหนึ่งในสหายของท่านศาสดา แต่มีข้อมูลเพียงเล็กน้อยเกี่ยวกับเขา, อย่างน้อยที่สุดสามารถกล่าวได้ว่าเขาเป็นผู้มีความรักต่อท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) และครอบครัวของท่านเป็นอย่างยิ่ง

อย่างไรก็ตามในหนังสือ ริญาลของ เชคฏูซีย กล่าวว่า เซาบาน ซึ่งมีชื่อเล่นว่า อะบาอัลดิลลาฮฺ เป็นเซาะฮาบะฮฺคนหนึ่งของท่านศาสดา (ซ็อล ฯ)[3] และตามคำกล่าวของ อัสเกาะลานียฺ ในหนังสือ “อัลอะซอบะฮฺ” กล่าวว่า เซาบานคือ สหายที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งของท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ซึ่งตอนแรกท่านศาสดา ได้ซื้อเขา หลังจากนั้นได้ปล่อยเขาเป็นไท, แต่เซาบานได้อาสาอยู่รับใช้ท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ด้วยเจตนารมณ์ของตนเอง จนกระทั่งสิ้นอายุขัยของท่าน[4]

มีคำกล่าวว่า ในตำราฮะดีซที่เชื่อถือได้ของเรา เช่น หนังสือกุตุบอัรบะอะฮฺ, มิได้บันทึกรายงานของเขาไว้เลย, แต่ในหนังสือฮะดีซเล่มอื่น ได้มีการบันทึกรายงานของเขาไว้จำนวนเล็กน้อย เช่น รายงานจากเขาที่บันทึกเอาไว้ในหนังสือเหล่านั้นคือ ความจงรักภักดีที่เขามีต่อท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) และอะฮฺลุลบัยตฺ (อ.) ของท่าน, รายงานซึ่งท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ได้ถามถึงความรักของเซาบานที่มีต่อท่าน และครอบครัว ซึ่ง เซาบาน กล่าวว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺว่า ถ้าหากเรือนร่างของฉันถูกสับออกเป็นชิ้นๆ, หรือร่างกายของฉันถูกหั่นออกเป็นชิ้นส่วน, หรือโยนฉันเข้าไปในไฟเพื่อเผาทั้งเป็น และ ...สำหรับฉันแล้ว การกระทำเหล่านี้ง่ายดายเสียยิ่งกว่า การไม่มีความบริสุทธิ์ใจต่อท่านและครอบครัวของท่าน แม้มีน้ำหนักเท่าเพียงผงธุลีก็ตาม[5]

เฏาะบัรซียฺ กล่าวไว้ในตัฟซีรมัจญมะอุลบะยาน ตอนอธิบายโองการที่ว่า

«وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفيقاً»،[6]

มีคำกล่าวว่า โองการข้างต้นได้ถูกประทานลงมาแก่ เซาบาน คนรับใช้ของท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) เนื่องจากวันหนึ่งเขาได้เข้าไปรับใช้ท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ขณะที่เขาไม่สบาย, ท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) ถามเขาว่าเป็นอะไรหรือ? เขาตอบว่า : ไม่เป็นอะไรหรอก แต่ฉันครุ่นคิดว่า ถ้าหากพรุ่งนี้เป็นวันกิยามะฮฺ, และถ้าฉันถูกนำตัวไปสู่นรก, แล้วฉันคงจะไม่ได้พบท่านอีอย่างแน่นอน, แต่ถ้าฉันได้ถูกนำตัวเข้าสวรรค์, ก็คงจะมีฐานันดรอันต่ำต้อยกว่าท่านอย่างมากมาย ก็คงไม่มีโอกาสได้มาเยี่ยมท่านอีกเช่นกัน เรื่องนี้เองที่ทำให้ฉันไม่สบายใจและเป็นกังวลอย่างยิ่ง ในเวลานั้นเอง โองการได้ถูกประทานลงมา ท่านศาสดา (ซ็อล ฯ) จึงได้กล่าวแก่เขาว่า : ขอสาบานต่ออัลลอฮฺ ไม่มีความศรัทธาของมุอฺมินคนใดจะสมบูรณ์ได้ จนกว่าเขาจะรักเรามากกว่าตัวเอง มากกว่าบิดามารดา ภรรยา บุตรของเขาและประชาชนทั้งหมด[7]

ด้วยเหตุนี้เอง จากเนื้อหาที่อธิบายผ่านมา,สามารถกล่าวได้ว่า เซาบาน คือหนึ่งในผู้จงรักภักดีกับท่านศาสดาและครอบครัวของท่านมากที่สุดคนหนึ่ง

ฉะนั้น ทราบแล้วว่าความหมายของคำว่า “เมาลา” ซึ่งเป็นคุณลักษณะหนึ่งของ เซาบาน (เซาบานเมาลาเราะซูล) สามารถกล่าวได้ว่า หมายถึงความอิสรภาพ หรือผู้ได้รับอิสรภาพแล้วของเราะซูล, หรืออาจหมายถึง บ่าวของเราะซูล, แต่เนื่องจาก เซาบาน ได้รับอิสรภาพจากท่านเราะซูล (ซ็อล ฯ) ตั้งแต่แรกแล้ว ความหมายแรกจึงเหมาะสมกับบุคลิกของเขามากกว่า

สุดท้าย ขอกล่าวว่า เซาบาน ไม่ได้มีรายงานมากมายบันทึกไว้ในตำราของชีอะฮฺ, ด้วยเหตุนี้เอง จึงไม่ค่อยได้พบเจอทัศนะของอะฮฺลุลบัยตฺ (อ.) ที่แสดงเกี่ยวกับเขาและรายงานของเขา