Ətraflı axtarış
Baxanların
5410
İnternetə qoyma tarixi: 2011/10/03
Sualın xülasəsi
Peyğəmbər (s)- dən sonra xilafət və canişinlik məsələsində Şiənin nəzəri nədir?
Sual
Peyğəmbər (s)- dan sonra xilafət və canişinlik məsələsində şiənin nəzəri nədir, onlar Əli (ə)- mı Peyğəmbər (s) dən sonra bir başa xəlifə bilillər və başqa xəlifələri ki, Peyğəmbərin səhabələridirlər qəbul etmirlər?
Qısa cavab

Şiənin əqidəsi budur ki:

1.             Xilafət böyük Allah tərəfindən təyin olunası bir işdir və Peyğəmbər (s) dəfələrlə Allahın fərmanı ilə müsəlmanlar arasında həzrəti Əli (ə)- mı özündən sonra canişin elan edibdir.

2.             Peyğəmbərin canişinləri on iki nəfər olurlar " اثناعشر خلیفه" sözü iki firqə (şiə və sünni) kitablarında gəlibdir ki, onların birincisi Əli ibn Əbutalib (ə) və onların axırıncısı həzrəti Höccət ibnil həsəni Əsgəri (əc) dir.

3.             Həzrəti Əli (ə) baxmayaraq ki, Allah və Allahın Peyğəmbəri tərəfindən təyin olunmuşdu amma o zaman ki, müəyyən qüvvələr o həzrəti bu məqamdan uzaqlaşdırdılar. Buna baxmayaraq o həzrət İslamın və müsəlmanların məsləhətinə xatir özündən qabaqkı xəlifələrə hikmətli məsləhətlər verirdi və onları İslam düşmənləri qarşısında tək qoyurdu.

Ətreaflı cavab

Şiənin əqidəsi Peyğəmbərin canişinliyi və xəlifəliyi məsələsində budur ki:

1.             Peyğəmbərin xəlifəsi və imamı bir sıra vəzifələrə sahibdir. İslam Peyğəmbərinin vəfatından sonra İmamın ən mühüm vəzifəsi aşağıdakılardan ibarətdir: Quran məfhumlarının bəyanı, şəri hökmlərin izahı, cəmiyyəti hər cür azğınlıqdan saxlamaq, əqidə və dini sualları cavablandırmaq, cəmiyyətdə ədaləti bərpa etmək, düşmənlərin qarşısında İslam sərhədlərini qorumaq.

2.             Peyğəmbərin xəlifəsi və İmamı elmi və əxlaqi nəzərdən Allahın xüsusi inayət məqamında olmalıdır və qeybdən gələn tərbiyələrdən bəhrələnməlidir. Yəni Peyğəmbər kimi hər cür səhv və unutqanlıqdan suğortalı və hər cür günah və xətadan məsum olmalıdır.

Bu cəhətdən İmamı seçmək və təyin etmək Allah tərəfindən Peyğəmbər (s) və ya qabaqkı İmam vasitəsi ilə mümkündür.

3.             Peyğəmbər (s) özündən sonra İmam və rəhbəri tanıtdırıbdır. Yəni Əli ibn Əbitalibi (ə) özündən sonra xəlifə adı ilə müxtəlif yerlərdə tanıtdırmaqla öz ağır və məsuliyyətli vəzifəsinə əməl etmişdir. Bu cəhətdən həzrəti Əli (ə) həmişə özünü Peyğəmbərdən sonra qanuni xəlifə və İmam bilirdi. Və müxtəlif yerlərdə bu məsələni İslam cəmiyyətinə və özündən qabaqkı xəlifələrə çatdırırdı ki, xilafət böyük Allah tərəfindən təyin olunası bir işdir və Peyğəmbər vasitəsi ilə dəfələrlə elan olunubdur.

4.             Peyğəmbərin (s) canişinləri on iki nəfərdir " اثناعشر خلیفه" sözü iki firqə (şiə və sünnü) kitablarında gəlibdir ki, onların birincisi Əli ibn Əbutalib və onların sonuncusu həzrəti höccət ibnil- Həsəni Əsgəri (əc)- dir.

5.             Peyğəmbərin canişinlərinin və İmamlarının müqəddəs adları aşağıdakılardan ibarətdir:

1.             Əli ibn Əbu- Talib . Həsən ibni Əli. 3. Hüseyn ibni Əli. 4. Əli ibni Hüseyn. 5. Muhəmməd ibni Əli. 6. Cəfər ibni Muhəmməd. 7. Musa ibni Cəfər. 8. Əli ibni Musa. 9. Muhəmməd ibni Əli. 10. Əli ibni Muhəmməd. 11. həsən ibni Əli. 12. İmam Məhdi[1].

Nəticə budur ki: Peyğəmbərin xəlifəliyi və canişinliyi məsələsində şiənin etiqadı budur ki, Peyğəmbər (s) Allahın göstərişiylə həzrəti Əlini bu məqama təyin edibdir. Amma müəyyən qüvvələr o həzrəti bu məqamdan uzaqlaşdırmışlar. Bunlara baxmayaraq həzrətə ehtiyac olan zaman həzrət İslamın və müsəlmanların taleyinə qarşı laqeyd deyildi. İslamın və cəmiyyətin məxsusən məzlumların məsləhətin nəzərə alaraq öz köməyin edib nəzərini bildirirdi.[2]

6. Peyğəmbərin (s) səhabələri haqqında şiənin etiqadı budur ki, hər adamın şəxsiyyətin araşdırmaq üçün onun bütün rəftarları analiz olunmalıdır və o şəxsin adı və tutduğu pəst bu araşdırmaya mane olmalı deyil. Peyğəmbərin səhabəsi olmaq böyük fəxrdir amma bu onların məsum (günahsız) olmağına və yaxud onların etdikləri səflərdən göz yummağa səbəb ola bilməz. Necə ki, Qurani- kərim bəzi mühacir və ənsari aşkar səflərinə görə danlayıbdır . Gizli münafiqlər kimi ki, tanınmışdırlar.[3] Ya o kəslər ki, imanları zəif və qəlbləri xəstə olubdur.[4]



[1] - 187 göstərici sualından götürülmüşdür: Şiənin xüsusiyyətləri.

[2] - Sual 512, göstərici: İmam Əli (ə) və xəlifələrin başqa ölkələrə qoşun yeridmələri.

[3] - Tövbə surəsi, ayə 101.

[4] - Əhzab surəsi, ayə 11.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    113405 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86432 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65346 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    48827 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    37426 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35935 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24785 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24083 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23948 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21959 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...