Ətraflı axtarış
Baxanların
3653
İnternetə qoyma tarixi: 2011/10/09
Sualın xülasəsi
Qarşı tərəfin razı olduğu halda imtahanlarda saxtakarlıq etməyin hökmü nədir?
Sual
Qarşı tərəfin razı olduğu halda imtahanlarda saxtakarlıq etməyin hökmü nədir?
Qısa cavab

Ümumiyyətlə fəqihlər arasında saxtakarlığın haram olması barəsində ixtilaf yoxdur. “Risaleyi danişçuyi” kitabında qeyd edilən imtahanda saxtakarlığın hökmünün nə olması sualına bütün Mərcələr cavabında icazə verilməməsi yönümündə olmuşdur. [1]

Bu kitabda əgər qarşı tərəfin razı olduğu halda saxtakarlıq edilərsə bunun hökmünün nə olduğu barəsində verilən suala cavab olaraq o qeyd edilmişdir ki, bütün mərcələr qarşı tərəfin razılığının bu işdə təsirli olmadığı hökmü yönümündədir. [2]

Yəni saxtakarlığın haramlılığı qarşı tərəfin razılığı ilə aradan getmir.

Bu məsələ ilə əlaqədar bəzi Mərcə təqlidlərin dəftərlərindən bir neçə sual cavabı ilə sizlərə təqdim edirik:

Sual: Əgər şagird və ya tələbə imtahanda saxta qiymət alıb, yüksək mərhələyə qalxarsa və bu üstünlükdən istifadə edərsə, bu üstünlükdən istifadə etməyin hökmü nədir?”

Həzrət Ayətullah Xamenei: Saxtakarlıq haramdır. Lakin əgər işə daxil ola üçün lazimi ixtisas və məharətə malikdirsə və digərlərinin işə daxil olmasına maneçilik yaratmazsa, işə daxil olmaq və məvacibin alınmasının eybi yoxdur.

Həzrət Ayətullah Lənkərani: İcazə verilmir. Şəri cəhətdən bu üstünlükdən istifadə edə bilməz.

Həzrət Ayətulla Bəhcət: Bu dərsin əvəzini verməlidir.

Həzrət Ayətulla Təbrizi: Saxtakarlıq əmli yalandır və caiz deyil. Əgər bir kəs bu işi edərsə və işin müdiri olarsa ki, səriştəçilik vacib deyilsə və digərləri kimi işləyərsə eybi yoxdur. Əgər bu iş sərişdə tələb edirsə və o şəxs bu bacarığa malik deyilsə, bu müdiriyyət caiz deyil.

Həzrət Ayətullah Safi Gülpayiqani: Bütün işlərdə saxtakarlıq caiz deyil.

Həzrət Ayətullah Məkarim Şirazi: Əgər dərsin bir neçə maddəsində saxtakarlıq edərsə, baxmayaraq ki, düzgün etməmişdir. Lakin diplom alınmışdır. Təhsilin davam etdirilməsi və bu sənədlə işə daxil olmağın eybi yoxdur.

Həzrət Ayətullah Sistani: Onun istifadəsinin eybi yoxdur. Baxmayaraq ki, onun işi ( saxtakarlıq) caiz deyil.[3]

Burada onu qeyd etmək lazımdır ki, bu məsələ (saxtakarlıq) bir neçə işiə ziddir:

1. Saxtakarlıq imtahan qanunlarına müxalifətçilikdir. Qanunlara müxalifətçilik etmək isə caiz deyil.

2. Yalana səbəb olur. Çünki şagird və ya tələbə imtahan kağızını öz adına təhvil verir. Lakin bu öz biliyini nəticəsi deyildir.

3. Təkcə qarşı tərəfin razılığı etibarlı deyil. O da həmçinin bu günahda şərik hesab olunur.

4. Digər şəxslərin haqqı tapdalanır.



[1] - Risaleyi danişçuyi, məsəleyi 539.

[2] - Həmin, sual 543.

[3] - Məsaile cədid əz didgahe uləma və məraceye təqlid, cild 3, səh 311.

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Həzrət Zəhranın (salamullahi ələyha) şəxsiyyətinin hansı cəhətləri var?
    4107 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi
    Həzrət Zəhranın (salamullahi ələyha) şəxsiyyətinin müxtəlif əzəmətli cəhətləri var ki, onu bütün genişliyi ilə yalnız, çox dərin təhqiqat, təfəkkür və araşdırmadan sonra ələ gətirmək olar. O Həzrətin mənəviyyat və ilahiyyat sahəsindəki elm, rəftar, əxlaq və siyasi mübarizələri araşdırmaqla hədəfimizə çata bilərik. Şiə və sünnü alimlərinin kitablarının təsdiqinə ...
  • İslam dini nöqteyi nəzərindən bir qatil və günahkar kafir iman gətirərsə onun keçmiş günahları bağışlanırmı?
    3292 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müqəddəs İslam dinində yeni müsəlman olmuş şəxslər üçün müəyyən qanunlar təyin olunmuşdur. O cümlədən, əgər kafir şəxs müsəlman olmazdan öncə bir sıra günahlara qatılarsa və Allah Taalanın haqqını aradan apararsa (namaz qılmaz, oruc tutmaz və sair. Bu kimi vacibləri tərk edərək günaha düşərsə). Allah tərəfindən onun günahı bağışlanır.
  • Ramazan hansı mənayadır və onun həqiqəti nədir?
    4731 Nəzəri irfan
    “Ramazan” lüğətdə şiddətli hərarətə, habelə günəşin hərarətinin çox olduğuna görə daşın qızıb hərarətli olmasına deyilir. Həm də deyilmişdir ki, “səhradan şəhərə qayıtmaq” mənasına olan “hərr” kökündən alınmışdır. Termində isə Ramazan qəməri tarixinin 9-cu ayı, islamda orucluq ayı və Quranın nazil olma ayıdır. İmam Səccad (əleyhis-salam) Ramazan ayının ...
  • Fəqih və kəlam alimlərinin panteism nəzəriyyəsi ilə müxalifət etmələrinin səbəbi nədir?
    4932 Nəzəri irfan
    1.       "Panteism" İrfanda ən əsaslı mənalardandır. İrfan məktəbində, məsələn İbn Ərəbi məktəbində, əsasların əsası sayılır. Bu əsasa istinadən, vücudun vahid və əzəli bir həqiqəti var. O Allahdan qeyrisi deyil. Ondan qeyrisində vücud həqiqi deyil. Gözə çarpan hər şey, əslində, ...
  • İslam peyğəmbəri Həzrət Məhəmməd (s)- in həyatını qısa olaraq bəyan edin.
    700 پیامبر اکرم ص
  • Məlun Yezidin göstərişi ilə ordu Kəbə Evini yandırdığı zaman nə üçün onlara əzab nazil olmadı?
    6602 تاريخ کلام
    Yezid (lənətullah əleyh) özünün qısa müddətli hakimiyyəti dövründə üç ağır cinayət törətmiş və çirkin əmələ batmışdı. Birincisi, imam Hüseyn (əleyhis-salam)-ı qətlə yetirmək, ikincisi “Hirrə” hadisəsində Mədinə əhalisini kütləvi qırmaq, üçüncüsü isə Kəbə Evini yandırmaq. Bu kimi zalım və mənfur adamların dünyada da ilahi əzaba düçar olduqlarını görürük. ...
  • Müqəddəs məkanlarda yatmağın kökmü nədir?
    2915 Nizamlar hüquq və əhkam
    İmamların ziyarətgahları və məzhəbi məkanlar bütün müsəlmanların hörmət göstərdikləri yerlər olmuşdur. Çünki bu məkanlara hörmət orada dəfn olunan İmam və böyüklərə hörmət əlamətidir. Buna görə bu məkanlarda onlara hörmətsizliyə səbəb olan bəzi hərəkətlərdən çəkinmək lazımdır. Lakin fiqhi və şəri cəhətdən belə məkanlarda, məscidlərdə və s yatmağın eybi yoxdur. Yəni ...
  • necə inanmaq olar o alimlər ki, nəsihət edib söz deyirlər özləri bu işlərə layiqdirlər?
    3539 Əməli əxlaq
    İslam göstərişlərinə əsasən bütün insanlara lazımdır ki, dini başa düşmək üçün əgər mümkündürsə özü elmi tədqiqat edib İlahi hökmləri əldə etməli və yaxud din alimlərinə müraciət etməlidirlər. Amma hər bir şəxs dini məsələlərdə fəqih olmağa qadir olmadığı üçün, din alimlərinə müraciət etməlidir. Məsum imamlar (ə) layiqli alimləri təyin ...
  • İmam Məhdi (əc) günah və səhvə yol vermir?
    3473 Qədim kəlam
    Bu şübhənin mənşəyi üç yerdən qaynaqlana bilər: Birincisi, imamlar arasında fərq qoymaq; ikinci, o həzrətin imaməti uşaqlıq dövründən başlaması; üçüncüsü isə o həzrətin uzun ömürlü olmasıdır. Əgər birinci bənd bu suala səbəb olmuşdur lazımdır deyək: Şiə nəzərində bütün on iki imam vahid nurdurlar və onların arasında heç ...
  • Künyənin mənası nədir? İslam Peyğəmbərinin (s) Əbul- Qasim künyəsi ilə çağırılması hansı münasibətədir?
    10526 تاريخ بزرگان
    Ərəbi lüğətdə "əb" (kişilərdə) və "ümm" (qadınlarda) ön şəkilçiləri ilə birlikdə işlənən adlar dəstəsinə "künyə" deyirlər. Ərəb qəbilələri arasında şəxslər üçün künyə formasında ad qoymaq ənənəsi o şəxs üçün hprmət və ehtiram nümunəsi (əlaməti) sayılır;[1] Məsələn: Əbul- Qasim, ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    114174 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    87083 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    66021 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    49634 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    38863 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    36279 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    25108 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24418 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    24084 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    22146 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...