Ətraflı axtarış
Baxanların
4863
İnternetə qoyma tarixi: 2010/04/22
Sualın xülasəsi
Гуранын, “Вәһши һејванлар бир јерә топланаҹағы заман;” –ајәсинә әсасән Гијамәтдә һејванлар да дирилиб онлардан суал-ҹаваб олаҹагмы?
Sual
Гуранын, “Вәһши һејванлар бир јерә топланаҹағы заман;” –ајәсинә әсасән Гијамәтдә һејванлар да дирилиб онлардан суал-ҹаваб олаҹагмы?
Qısa cavab

Һәшр сөзү лүғәтдә вә диндә;

Һәшр сөзү лүғәтдә бир јерә топламаг, дини терминолоҝијада исә Аллаһ-тааланын әмри илә бүтүн мәхлугаты Гијамәтин ҝүнүндә онлардан сорғу-суал етмәкдән өтрү бир јерә топламаға дејилир.

Һејванларын Гијамәти;

Бу мөвзуда үмумијјәтлә ики нәзәријјә вар: 1. Һејванлардан өтрү Гијамәт јохдур. Һәр бир һејванын өлүмү онун һәшридир. Чүнки, һејванлар һәр һансы бир әмәлә мүкәлләф дејилләр. Һалбуки, сорғу-суаллар мүкәлләф шәхсләрә мәхсусдур; 2. Бу нәзәријјәнин мүгабилиндә бир дәстә алимләр мөтәгиддирләр ки, инсанлар кими һејванлардан да өтрү мәһшәр вар. Чүнки, бүтүн һејванларын өзүнә мәхсус шуру вар вә Гијамәтдә өз дәрк вә шурлары сәвијјәсиндә сорғу суал олунаҹаглар.

Һејванларын шуур вә елми;

Чохлу сајда ајә вә рәвајәтләрин һејванларын да шуур вә елмләринә дәлаләт етмәсиндән әлавә, мүасир елм вә тәҹрүбә дә бу иддианы тәсдигләјир. Бу һагда ајәләрдән, гарышгаларын һәзрәти Сүлејман пејғәмбәрин (әлејһиссалам) гошунундан гачмасы, гушларын Сүлејманын гошунунун һәрби әмәлијјатларында иштиракы, вә саир ... һејванларын мүәјјән сәвијјәдә шууруна дәлаләт едир. Һәмчинин, бәзи һејванларын мәгамындан бәһс едән рәвајәтләр, һејванларын шуур вә дәркинә дәлаләт едир. Әҝәр белә олмаса, һејванлара мәгам вә үстүнлүјүн верилмәсинин мәнасы олмазды. Имам Сәҹҹаддан (әлејһиссалам) бизә чатан рәвајәтләринн бириндә нәгл олунур: “Једди ил Әрәфат сәһрасында галан дәвә беһиш һејванларындандыр.” Елм вә тәҹрүбә дә ҝөстәрир ки, бүтүн һејванлар өзләринин зәрәр вә хејирләрини баша дүшүрләр. Дост вә дүшмәнләрини таныјырлар, тәһлүкәдән гачырлар, өз хејирләринә тәрәф ҝедирләр,тәлим гәбул едиб мүхтәлиф әмәлијјатлары јеринә јетирмәкдән өтрү һазыр олурлар. Бүтүн бунларын һамысы һејванларын хүсуси елм вә шуурунун гәризәдән дә үстүн олмасына дәлаләт едир. Беләликлә, елм вә шуурун инсан үчүн Гијамәтдә дирилмәсинә сәбәб олмасы һејванлар үчүн дә мејар ола биләр. Һејванларын да мәһшәрә ҝәлмәләрини гәбул едән алимләр бу ајәни дәлил кими ҝәтирирләр: “Вәһши һејванлар бир јерә топланаҹағы заман;” вә дејирләр ки, һејванларын бир јерә топланмасы јәни, Гијамәтдә топланмасы демәкдир. Бу сөз Гуранда олан диҝәр бир ајәјә гајыдыр: “Јeрдə ҝəзəн eлə бир һeјвaн, гaнaдлaры (ики гaнaды) илə учaн eлə бир гуш јoxдур ки, сизин кими үммəтлəр oлмaсын. (Oнлaр дa сизин кими бир зүмрəдир. Аллaһ oнлaрa дa рузи вeрмиш, əҹəллəрини əввəлҹəдəн мүəјјəнлəшдирмишдир. Oнлaр дa өз гaбилијјəтлəринə ҝөрə Аллaһын вəһдaнијјəтини мəдһ eдиб, шə’нинə тə’риф дeјирлəр). Биз Китaбдa (Гур’aндa) һeч бир шeји нəзəрдəн гaчыртмaдыг (əскилтмəдик). Сoнрa oнлaр (бүтүн ҹaнлылaр, бүтүн мəxлугaт) Рəббинин һүзурунa ҹəм eдилəҹəкдир.”[i]  Бу ајә, һејванлары инсанлара охшадыр. “сизин кими үммəтлəр”. Ајәнин сонунда олан, “Сoнрa oнлaр Рəббинин һүзурунa ҹəм eдилəҹəкдир” – ифадәси дәлаләт едир ки, һејванлар да инсанлар кими өлүр вә Гијамәтин ҝүнүндә тәзәдән инсанлар кими Аллһ-тааланын дәрҝаһында ҹәм олунаҹаглар. Бу мәна, ислам рәвајәтләриндә дә тәсдигләнмишдир. О ҹүмләдән әһли-сүннәт алимләринин васитәси илә Ислам Пејғәмбәриндән (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) нәгл олунур ки, Һәзрәт јухарыдакы гејд олунан ајәнин тәфсириндә бујурур: “Аллаһ-таала Гијамәтин ҝүнүндә бүтүн һејванлары дирилдәҹәк вә онларын биринин гисасыны диҝәриндән алаҹагдыр. Һәтта, бујнузсуз һејванын бујнузлу һејван тәрәфиндән вурулмасынын да гисасы алынаҹагдыр.”



[i] Әнам сурәси, 28-ҹи ајә.

Ətreaflı cavab

Һәшр сөзү лүғәтдә, бир јерә топламаг мәнасындадыр. Гуранда охујуруг: “О бизим үчүн асан олан һәшрдир.”[1]  Ајәдә һәшр сөзү һәмән мәнада, бир јерә топланаҹаг мәнасында, ишләниб. Амма, шәриәт термининдә һәшр сөзү Аллаһ-тааланын әмри илә бүтүн мәхлугаты Гијамәтин ҝүнүндә онлардан сорғу-суал етмәкдән өтрү бир јерә топламағына дејилир. Гуранда охујуруг: “Аллaһдaн гoрxун вə Oнун јaнындa (һүзурундa) тoплaнaҹaғынызы билин!” [2]  Вуһуш сөзү “вәһш” сөзүнүн ҹәми олуб ев һејванларынын мүгабилиндә гәрар тутан вәһши һејванлара дејилир.[3] Инсанларла үнсијјәти олмајан һејванлар вәһши һејванлар адланыр.[4]

 

Һејванларын Гијамәти;

Бу мөвзу тәфсирчиләрлә кәламчылар арасында ихтилафлы мәсәләләрдәндир. Бәзиләри мөтәгидирләр ки, сорғу-суал мүкәлләф фәрдләрә аиддир, һејванлар мүкәлләф (шәри ҹәһәтдән бир вәзифәләри) олмадығына ҝөрә онлар үчүн Гијамәт јохдур. Һәр бир һејванын өлүмү онун һәшридир. Инсан вә ҹинләр исә Гијамәтдә тәзәдән дириләр вә сорғу-суал олунарлар. Бу дәстәнин мүгабилиндә әксәр алимләр мөтәгиддирләр ки, бүтүн һејванларын да өзләринә ҝөрә мүәјјән дәрк вә шууру вар, Гијамәтдә тәзәдән мәһшур олуб, өз сәвијјәләриндә сорғу-суал олунаҹаглар.

Һејванларын шуур вә елми;

Чохлу сајда ајә вә рәвајәтләрин һејванларын да шуур вә елмләринә дәлаләт етмәсиндән әлавә, мүасир елм вә тәҹрүбә дә бу иддианы тәсдигләјир. Бу һагда ајәләрдән, гарышгаларын һәзрәти Сүлејман пејғәмбәрин (әлејһиссалам) гошунундан гачмасы,[5] Һудһудун Јәмәнин “сәба” мәнтәгәсиндән Сүлејман пејғәмбәрә (әлејһиссалам) һәјаҹанлы хәбәрләр ҝәтирмәси әһвалаты,[6] гушларын Сүлејман пејғәмбәрин (әлејһиссалам) гошунунун һәрби әмәлијјатларында иштиракы,[7] гушларын бир-бири илә данышмасы вә һәзрәти Сүлејман пејғәмбәрин (әлејһиссалам) буну баша дүшүб, Аллаһ-тааланын гушларын дилинин она өјрәтмәси илә ифтихар етмәси[8] вә саир һамысы һејванларын гәризә һиссиндән әлавә, мүәјјән дәрәҹәдә дәрк вә шуурунун олмасына дәлаләт едир. Јахуд, Гуранда охујуруг: “Елə бир шeј јoxдур ки, Аллaһa тə’риф дeјиб Oнa шүкүр eтмəсин, лaкин сиз oнлaрын (диллəрини билмəдијиниз үчүн) тəгдисини aнлaмaзсыныз.”[9] Әлламә Тәбабәтаинин нәзәринә ҝөрә бу ајә, бүтүн мөвҹудатларын елм вә данышыг үзүндән Аллаһ-таалаја һәмд вә сәна етмәсинә ән јахшы дәлилдир. Чүнки, әҝәр бу варлыгларын јалныз вүҹудларынын олмасынын Аллаһ-тааланын гүдрәтинә ишарә сајылсајды, онда бизим онларын дилләрини анламамағымыз мәсәләсини бәјан етмәјин мәнасы олмазды.[10] Һәмчинин, бәзи һејванларын мәгамына дәлаләт едән рәвајәтләр, һејванларын шуур вә дәркинә дәлаләт едир. Әҝәр белә олмаса, һејванлара мәгам вә үстүнлүјүн верилмәсинин мәнасы олмазды. Бәзи рәвајәтләрдә үч дәфә Мәккәјә ҝедән дәвәнин беһишт әһли олмасы бәјан олунур.[11] Рәвајәтләрин бириндә Имам Сәҹҹаддан (әлејһиссалам) нәгл олунур ки, бујурур: “Једди ил Әрәфат сәһрасында галан дәвә беһиш һејванларындандыр.”[12] Елм вә тәҹрүбә дә ҝөстәрир ки, бүтүн һејванлар өзләринин зәрәр вә хејирләрини баша дүшүрләр. Дост вә дүшмәнләрини таныјырлар, тәһлүкәдән гачырлар, өз хејирләринә тәрәф ҝедирләр, тәлим гәбул едиб, мүхтәлиф әмәлијјатлары јеринә јетирмәкдән өтрү һазыр олурлар.

Һејванларын һәшринин инсанын гијамәтинә охшары:

Ајә вә рәвајәтләрдән мәлум олур ки, һејванларын да инсан кими ашағы мәртәбәдә дә олса, өзүнәмәхсус шуур вә дәрк етмә габилијјәти вардыр. Она ҝөрә дә Гијамәтин мејары дәрк вә шуур олдуғуна ҝөрә һејванлар да инсанлар кими Аллаһа тәрәф гајыдаҹаглар. Онларын да һәшри вә гајыдыш јерләри Аллаһ-таалаја тәрәфдир. Бу мөвзуда ән чох дәлил кими истифадә едилән ајә һәмин һәшр ајәсидир ки, охујуруг:” “Вәһши һејванлар бир јерә топланаҹағы заман;”[13] Ајәнин мәнасында дејилир ки, һәшрдән мәгсәд Гијамәтдә һејванларын бир јерә топланмасыдыр. Бахмајараг ки, бәзиләри бу ајәни Гијамәтин мүгәддимәси вә дүнјанын фани олмасынын башланғыҹы кими гәләмә верирләр.[14]  Амма тәфсирчиләрин әксәријјәти бу ајәни әсас ҝәтирәрәк, ““Јeрдə ҝəзəн eлə бир һeјвaн, гaнaдлaры (ики гaнaды) илə учaн eлə бир гуш јoxдур ки, сизин кими үммəтлəр oлмaсын. (Oнлaр дa сизин кими бир зүмрəдир. Аллaһ oнлaрa дa рузи вeрмиш, əҹəллəрини əввəлҹəдəн мүəјјəнлəшдирмишдир. Oнлaр дa өз гaбилијјəтлəринə ҝөрə Аллaһын вəһдaнијјəтини мəдһ eдиб, шə’нинə тə’риф дeјирлəр). Биз Китaбдa (Гур’aндa) һeч бир шeји нəзəрдəн гaчыртмaдыг (əскилтмəдик). Сoнрa oнлaр (бүтүн ҹaнлылaр, бүтүн мəxлугaт) Рəббинин һүзурунa ҹəм eдилəҹəкдир.”[15]Гијамәтдә һејванларын да топлашаҹағыны гәбул едирләр. Бахмајараг ки, бу ајәнин дә мәнасында бәзиләри мөтәгиддирләр ки, ајәдә мәгсәд “һејванларын да инсанлар кими хилгәти вар вә бу јарадылыш Аллаһ-тааланын әзәмәт, гүдрәт, елм вә һикмәтинә бир нишанәдир” –кими мәна едирләр.[16] Бәзиләри мөтәгиддирләр ки, мәгсәд будур ки, һејванларын да инсанлар кими гида, өртүк, јуху, ајыглыг, мүнасиб һәјат тәрзи вә саир шејләрә еһтијаҹлары вар вә онларын да һәјат тәрзинин мүнасиб олмасындан өтрү мүәјјән тәдбирләр ҝөрүлүб.[17] Амма әксәријјәт мөтәгиддирләр ки, ајәнин сонунда гејд олунан “Сoнрa oнлaр (бүтүн ҹaнлылaр, бүтүн мəxлугaт) Рəббинин һүзурунa ҹəм eдилəҹəкдир.” – ифадәсиндән мәлум олур ки, һејванлар да инсанлар кими дүнјадан ҝедир вә өләндән сонра Гијамәтдә тәзәдән дириләҹәк вә Аллаһ-таалаја тәрәф мәһшур олаҹаглар.[18] Ислами рәвајәтләрдә һәмин мәна тәсдиг олунмушдур. О ҹүмләдән Әбузәр нәгл едир: “Биз Ислам Пејғәмбәринин (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) һүзурунда идик. Ҝөзүмүзүн өнүндә ики кечи бир-бири илә бујнузлашырды. Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) бујурду: Һеч билирсиниз ки, бунлар нәјә ҝөрә бир-биринилә бујнузулашырлыр? Һазыр оланлар дедиләр: Хејр! Һәзәрәт бујурду: Амма, Аллаһ-таала билир нәјә ҝөрә бујнузлашырлар вә тезликлә онларын арасында һөкм верәҹәк.”[19]

Әһли-сүннәт алимләри тәрәфиндән рәвајәтләрдә Ислам Пејғәмбәриндән (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) ајәнин тәфсири һаггында белә нәгл олунур ки, бујурур:[20] “Аллаһ-таала Гијамәтин ҝүнүндә бүтүн һејванлары дирилдәҹәк вә онларын биринин гисасыны диҝәриндән алаҹагдыр. Һәтта, бујнузсуз һејванын бујнузлу һејван тәрәфиндән вурулмасынын да гисасы алынаҹагдыр.”[21]


[1] Гаф сурәси, 44-ҹү ајә.

[2] Бәгәрә сурәси, 203-ҹү ајә.

[3] Гамус Гуран, 7-ҹи ҹилд, сәһ-189.

[4] Мүфрәдат Рағиб, вәһш сөзү.

[5] Нәһл сурәси, 18-ҹи ајә.

[6] Нәһл сурәси, 21-ҹи ајә.

[7]Нәһл сурәси, 17-ҹи ајә 

[8]Нәһл сурәси, 16-ҹы ајә 

[9] Исра сурәси, 44-ҹи ајә.

[10] Әлламә Тәбатәбаи, Мәһәммәд Һүсејн, тәфсир Әл-Мизан, тәрҹүмә Мусәви Һәмәдани, 2-ҹи ҹилд, 17-ҹи иҹилд, сәһ-609; бунјад едми вә фикри Тәбатәбаи, 1363. шәмси или.

[11] Әл-Уруси әл-Һөвәјзи, Тәфсир Нурус-Сәгәлејн, 1-ҹи ҹилд, сәһ-715, 68-ҹи һәдис, Мүәссисеји мәтбуати Исмалијјијан, 1373 шәмси или.

[12] Әл-Уруси әл-Һөвәјзи, Тәфсир Нурус-Сәгәлејн, 1-ҹи ҹилд, сәһ-715, 70-ҹи һәдис.

[13] Тәквир сурәси, 5-ҹи ајә.

[14] Мәкарим Ширази, Насир, Тәфсир Нүмунә, 26-ҹы ҹилд, сәһ-173-174.

[15] Әнам сурәси, 28-ҹи ајә.

[16] Тәбәрси, тәфсир Мәҹәмул-Бәјан, Дарул-Мәрифәт, икинҹи чап, 1408 һиҹри әмәри, 3-4-ҹү ҹилд, сәһ-461.

[17] Тәбәрси, тәфсир Мәҹәмул-Бәјан, Дарул-Мәрифәт, икинҹи чап, 1408 һиҹри гәмәри, 3-4-ҹү ҹилд, сәһ-461.

[18] Тәбәрси, тәфсир Мәҹәмул-Бәјан, Дарул-Мәрифәт, икинҹи чап, 1408 һиҹри гәмәри, 3-4-ҹү ҹилд, сәһ-461.

[19] Тәфсир Нурус-Сәгәлејн, 1-ҹи ҹилд, сәһ-715, һәдис-69.

[20] Мәһәммәд Рәшид Рза, Тәфсир Әл-Мәнар, 7-ҹи ҹилд, сәһ-326.

[21] Даһа чох мүталиә үчүн: Биһарул-Әнвар, 7-ҹи ҹилд, сәһ-353 тә 377.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Fədəyin qəsb edilməsi həzrət Zəhranın (sa) evinin yandırılmasından sonra olmuşdur ya öncə?
    4891 فدک
    Həzrət Zəhranın (sa) evinin ömər tərəfindən yandırılması və fədəyin Əbubəkr tərəfindən qəsb olunması peyğəmbərin (s) vəfatından çox az müddət sonra baş vermişdir. Amma bunların hansı birinin daha tez olması barəsində onu qeyd etmək istəyrəm ki, həzrət Zəharın (sa) evinin Ömər tərəfindən atəşə verilməsi əhli- sünnət tarix kitablarında ...
  • Allah şeytanı niyə yaratdı?
    5331 Qədim kəlam
    1.       İnsanın azmasında və inhirafındakı şeytanın rolu, yalnız dəvət etmək həddindədir? 2.       Təkamul həmişə zidiyyətlər arasında baş verir. Ona görə də, ən üstün varlıq sistemində ...
  • İmam Əlinin qadınların və kişilərin ağlına münasibəti necədir?
    10401 Hədis elmləri
    Həzrəti Əli (ə) heç vaxt deməmişdir ki, "kişilər ağıl və ülfət (ötəri hisslər) baxımından qadınlardan üstündür." Əksinə İmamın sözü xüsusi bir baxışda yalnız "cəməl" döyüşünə aiddir. Bu söz də heç vaxt ümumilik daşıyıb bütün qadınlara aid edilə bilməz. Çünki bəzi vaxtlar kişilər də bəzi məsələlərdə imamın danlağına tuş gəlmişlər. bundan ...
  • Digər dinlərin ardıcılları ilə müsəlmanların sülhsevr rəftarları barəsində Qurani- Kərimin baxışı necədir?
    5318 Təfsir
    “Məzhəbi dinc birgə yaşama” əsl islami fikirdir. Bir çox Qurani- Kərim ayələri müxtəlif şəkillərdə, kamil surətdə bunu sifariş etmişdir. Qurani- Kərim baxımından məzhəbi müharibələrə və müxtəlif məzhəblərdə mövcud olan əqidəvi ixtilaflara görə dava- dalaşlara, - məsələn, səlib xaç müharibələri- icazə verilir. Digər dinlərin ardıcıllarına kin və düşmənçilik ...
  • Çox danışmağı müalicə etmək üçün hansı yollar vardır?
    7051 Əməli əxlaq
    Dil Allahın insana verdiyi ən böyük nemətlərdən biri, başqaları ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsi üçün gözəl bir vasitədir. Amma bunun çoxlu bəlaları da vardır ki, sonsuz günahların mənşəyi ola bilər. Buna görə də insan dilini nəzarət altına almaq və ondan yerində istifadə etmək üçün gərək hər gün sübh ...
  • Sənədsiz ev alverinin, icra hakimiyyətinin icazəsi olmadan ev tikməyin hökmü nədir?
    3805 Qanun və qaydalara riayət etmək
    Ayətullah əl-uzma Xameninin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: İslam hökumətinin qayda-qanunlarına riayət etmək vacibdir və bu qanunları pozmaq caiz deyildir. Ayətullah əl-uzma Məkarim Şirazinin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası: Əlaqədar qayda-qanunların əksinə olsa, caiz deyildir. Ayətullah əl-uzma Safi Gülpayqaninin (müddə zilluhul-ali) dəftərxanası:
  • Ali İmran surəsinin 54- cü ayəsinə əsasən əgər Həzrət İsadan (ə) qiyamətə kimi itaət edənlər bütün kafirlərdən üstündürlərsə, bəs İsanın dinindən itaət edək ki, qiyamətdə bütün kafirlərdən üstün olaq?
    4938 پیامبران و کتابهای آسمانی
    Sual etdiyiniz ayə barəsində, bir çox cavab və nəzəriyyələr verilmişdir lakin biz onlardan bir neçəsinə işarə edirik. İsadan itaət və onun davamçılarından məqsəd, Məhəmmədin (s) ümmətidir ki, bu barədə üç nəzəriyyə vardır. A: Çünkü zaman cəhətindən İsanın ümmətindən sonradırlar. B: Çünkü ...
  • Cövhər və ərəzin arasında fərq varmı?
    5234 İslam fəlsəfəsi
    Cövhər lehsikologiya nəzərindən gövhər (ərəbləşmiş kəlmə) kəlməsinin tərcüməsidir.Ərəz, peyda olma, üz vermə, ərz etmək və ... mənasındadır.[1]Filosoflar cövhərin tərifində belə deyiblər:«الجوهر ماهیة اذ وجدت فی الخارج وجدت لا فی موضوع مستغن عنها»"Əl- cövhəru mahiyyətun iza vucudət fil- xaric ...
  • Mələklər ismət dərəcəsinə sahibdirlər?
    4454 فرشتگان
    Mələklər və firiştələr çox şərif və lətif varlıqlardırlar. Mələklər çoxlu yaxşı xüsusiyyətlərə sahibdirlər ki, Quran ayələrində bəyan olubdur- o cümlədən heyvani və maddi xüsusiyyətlər onların vücuduna yol tapa bilmir. Mələklərin heç cürə günah etməyə meylləri və qüdrətləri yoxdur. Buna əsasən hər cür günahdan pak ...
  • Əbu Dərdanın şəxsiyyəti necə olub? Onun barəsində Əhli- beytin nəzəri nə idi? Ondan nəql olunan rəvayətlərin hökmü nədir?
    4327 تاريخ بزرگان
    Daha çox öz kenyəsi ilə (Əbu Dərda) çağırılan. Xəzrəcin nəvələrindən olan "Ovəymər bin Malik" Peyğəmbər (s)- in səhabələrindən olubdur. O, Xəzrəc qəbiləsinin camaatından olaraq Mədinədə yaşayırdı. Peyğəmbər (s)- in Mədinədə hüzurundan neçə ay keçəndən sonra, o həzrətin yanına gəlib və müsəlman oldu. İmam Əli (ə)- ın Müaviyədən üstün olmasına ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    135431 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    104970 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    86224 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    84752 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    69001 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    42334 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    42270 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    30888 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    30790 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    29328 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...