Ətraflı axtarış
Baxanların
1825
İnternetə qoyma tarixi: 2015/04/02
Sualın xülasəsi
Namaz və orucun qəzasının olduğunu bilməyən və ya onların sayını bilməyən və yaxud da,qəza orucunu tutmayan birinin hökmü nədir?
Sual
1. Əgər bir şəx keçən illərdən (təklifin ilk illərində) qəza namazı qalıb-qalmadığını bilməzsə,və hətta,qəza namazının sayı barəsində heç bir fikri yoxdursa,belə olan təqdirsə həmin şəxsin hökmü nədir? 2. Əgər bir şəxs keçən illərdən (təklifin ilk illərində) qəza orucu qalıb-qalmadığını bilməzsə,və hətta,qəza orucunun sayı barəsində heç bir fikri yoxdursa,belə olan təqdirsə həmin şəxsin hökmü nədir? 3. Bir şəxs öz qəza orucunu növbəti Ramazan ayına qədər tutmadısa və bu halda da, növbəti ramazan ayına daxil olarsa,əgər həmin ramazan ayı bitdikdən sonra qəza oruclarını tutmaq istəsə vəzifəsi nədir?
Qısa cavab

 

  1. Əgər bir şəxs boynunda qəza namazı olub-olmadığını bilməzsə (çünki,namazlarının qəza olmasına yəqini yoxdur) onun boynunda heç bir şey yoxdur və qəza namazı qılmaq ona vacib deyildir.[1]Ancaq,qəza namazının olmasına yəqin etsə,ancaq,onun miqdarını bilməsə,(hətta miqadarı barəsində heç bir fikri yoxdur),belə olan halda,az miqdarı qılsa kifayət edir.[2]
  2. Əgər qəza orucu olub-olmamasına yəqini yoxdursa,eyniylə namaz kimi ona heçnə vacib olmayacaqdır.Ancaq qəza olduğunu bilir,lakin onun miqdarı barəsində heç bir fikri yoxdursa,bu barədə məracei təqlidin fətvaları aşağıdakı kimi olacaqdır:

Xamenei (r.ə) : O miqdarda ki,qəza olduğuna yəqin var, tutsa kifayət edir.[3]

Fazil Lənkərani (r.ə) : Tutmalı olduğu orucların miqdarında şəkk etsə,qəza olduğuna yəqin etdiyi miqdarda tutsa kifayət edir.Məsələn,əgər şəkk etsə ki, görəsən 5 gün onun boynunda qəza orucu var ya 8 gün, 5 gün tutsa kifayət edər.[4]

Zəncani (r.ə) : Ehtiyat vacibə əsasən,ehtimal verdiyi miqdarlardan ən çox olanına əməl etməlidir.[5]

Məkarim Şirazi (r.ə) : Yəqin etdiyi miqdarda tutsa kifayətdir.[6]

Behcət (r.ə) : Yəqin etdiyi miqdarda tutmalıdır.[7]

  1. Əgər Ramazan ayının orucunu qəsdən tutmasa (şəri üzr olmadan,məsələn,xəstəlik kimi) gərək onun qəzasını yerinə yetirsin və hər gün üçün 2 ay oruc tutsun,yaxud da,60 fəqirə təam versin,yada ki,bir qul azad etsin.Əgər növbəti Ramazan ayına qədər həmin orucun qəzasını yerinə yetirməsə,hər gün üçün də bir müd təam vermək vacib olacaqdır.[8]

Xülasə: Əgər xəstəlik ucbatından Ramazan ayının orucunu tuta bilməsə və bu xəstəlik növbəti Ramazan ayına kimi davam etsə,tutmadığı orucların qəzası o şəxsə vacib olmayacaqdır və gərək hər gün üçün bir müdd (750 qram) təam (arpa,buğda və bu kimi şeylər) fəqirə versin.Ancaq əgər səfərə  görə oruc tuta bilməsə,tuta bilmədiyi hər gün üçün bir gün oruc tutmalı və bir müdd təam verməlidir.Ancaq qəsdən orucu tutmasa,gərək onun qəzasını tutsun və qəzadan əlavə gərək kəffarə, habelə hər gün üçün bir müdd təam verməlidir.[9]

Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin (damət bərəkatuh) cavabı bu şəkildədir:

  1. Əgər qəzanın olub-olmamasında şəkk etsə,qəza ona vacib olmayacaqdır.Ancaq,qəzanın olduğuna yəqin etsə,lakin onun miqdarında şəkk etsə,yəqin etdiyi miqdarda tutmaq vacib olacaqdır.

Əgər bir şəxs şəkk etsə ki,onun 2 sübh namazı qəzaya gedib ya 5 sübh namazı, 2 sübh namazının qəzasını qılmaq ona vacib olacaqdır.Ancaq onun üçün yəqin etdiyi bir miqdar olmasa,məsələn,şəkk etsə ki,görəsən 2 sübh namazı qəza olubdur,yoxsa 3 məğrib namazı,ancaq bu ikisindən birinin olduğuna yəqin etsə,ehtiyat vacibə əsasən,gərək 2 sübh namazı və 3 məğrib namazı qılsın.

  1. Əgər qəza orucunun olub-olmamasında şəkke etsə,ona heçnə vacib olmayacaqdır.Ancaq,qəza olduğuna yəqini olsa,lakin,onun miqdarında şəkk etsə,yəqin etdiyi miqdarda qəza tutmaq ona vacib olacaqdır.(orucun hökmləri-qəza orucunun hökmləri)
  2. Gərək qəzanı tutmamadığına görə kəffarə versin.Ancaq əgər üzr növbəti ramazana qədər davam etsə bu hal istisna olacaqdır.Bu zaman qəza onun boynundan götürüləcəkdir.Baxmayaraq ki,bilmədən iftar etməsinin kəffarəsi hələdə onun boynunda qalacaqdır.

Əlaqəli indekslər: Mübarək ramazan ayının qəzası,9150 (sayt: 9132).

Növbəti Ramazan ayına kimi qəza orucunun əda edilməsi,5847 (sayt: 6065)

Orucun kəffarəsi,1965 (sayt: 1990)

 

 

 


[1] Huseyni Xamenei,Seyyid Əli,Əcubətil-istiftaat (bilfarsiyyə), səh,106,sual 526 və 527

[2] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh754, məsələ 1383.

Məkarim Şirazi: Məsələn, bir şəxs bilmir ki,iki namaz idi və yaxud da üç namaz. Bu zaman ən az miqdarı yerinə yetirsə kifayətdir.Ancaq,əgər onların sayını öncələr bilsə, ancaq səhlənkarlıq üzündən unutsa,vacib ehtiyata əsasən,gərək çox miqdar yerinə yetirilsin.

Fazil Lənkərani: Ehtiyat vacibə əsasən,əgər qəzaların sayını öncədən bilirdisə,ancaq sonradan unutsa gərək çox miqdarı yerinə yetirsin.

Behçət: Əgər əziyyət və çətin olmasa,elm və yəqin yaranana qədər qəzanı qılması lazımdır.Hətta miqdarından çox namaz qılsa belə.Ancaq yəqin ələ gətirmək mümkün olmasa,etminan hasil olana qədər namaz qılmalıdır.Əgər etminan hasil olmasa,güman etdiyi miqdarda qılması lazımdır.Bu ehtiyatlar o zaman lazımdır ki,öncədən qəzaların miqdarını bildiyinə yəqini və ya ehtimalı olmuş olsun.Əks təqdirdə,yəqin etdiyi miqdarda qılsa kifayətdir.Ancaq,daha çox miqdar xüsusunda ehtiyat etməsi daha yaxşıdır.Ancaq,zahir budur ki,lazım deyildir.

Qulpayqani,Xoyi,Təbrizi,Sistani,zəncani,Təbrizi:Əgər bir şəxsin bir neçə sübh namazı və bir neçə zöhr namazı qəza olsa və onların sayını bilməsə,məsələn,bilmir ki,bir,iki və ya üç namazı qəza olubdur, belə olan sürətdə az miqdarı qılsa kifayət edər.Ancaq daha yaxşıdır ki,bütün qəzaları yerinə yetirdiyinə yəqin hasil olacağı miqdarı yerinə yetirsin.Mələsən, əgər neçə sübh namazının qəzaya getməsini unutsa və ondan çox olmadığına da yəqin etsə(Xoyi,Sistani,Təbrizi) ehtiyata görə on qəza qılmalıdır.

Xoyi,Sistani.Təbrizi: ya da əgər unudubsa…

Zəncani: Müstəhəb ehtiyata əsasən daha çox miqdarı yerinə yetirsin.Xüsusən o yerdə ki,onun miqdarını bilirdi və unudubdur.Məsələn,əgər neçə namazın qəza olmasını unutsa və ondan çox olmadığına yəqin etsə,Müstəhəb ehtiyata əsasən on qəza yerinə yetirsin.(Safi,Qulpayqani).Ancaq,onların sayını bilsə və unutsa…4848 (sayt: 5127) saylı cavabdan əldə edin.

[3] Əcubətil-istiftaat (bilfarsiyyə), səh,170,sual 819

[4] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 945

[5] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 945

[6] Həzrətin saytı,İstiftaat,Qəza orucunun hökmləri:  http://persian.makarem.ir/estefta/?mit=477

[7] Həzrətin saytı,İstiftaat,Qəza orucunun hökmləri: http://bahjat.org/fa/content/view/883/45

[8] Tozihul məsail (əl-muhəşşi lil-imamil-xomeyni), cil 1, səh 949,məsələ 1710

[9] 915 (sayt: 9132) saylı cavabdan əldə edin..

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Ayişənin Cəməl döyüşündəki rəftarı Əhzab surəsinin 30-cu ayəsində qeyd olunmuş açıq-aydın günahın nümunəsidirmi?
    4466 Təfsir
    Ərəb dilində "fahişə" sözü çox çirkin günahlara və ya elə günahlara deyilir ki, şəri cəhətdən haram olmağından əlavə, əqli cəhətdən də qəbih sayılır. Əlbəttə, bəzi vaxtlar ərəblər zinakar qadına da fahişə deyirlər. Amma, Quranda gələn bu kəlmə ümumi mənada olub, hər bir günaha aid olur. Bəyyinə kəlməsi ...
  • Qadınların məscidlərdə iştirak etməsi barəsində İslamın nəzəri nədir?
    4539 Məsumların (Əleyhimussəlam) sirəsi
    Birinci rəvayətdə məqsəd budur ki, məscid namaz qılmaq və sair ibadətlər üçün ən yaxşı yer olsa da, qadınlar üçün ən yaxşı məscid onların evidir. Çünki belə olan halda naməhrəmlərlə qaynayıb-qarışmazlar. Bu rəvayət qadınların məscidlərdə iştirakını haram hesab etmir. İkinci rəvayətdə buyurulur ki, onlar məsciddə iştirak etmək istədikləri zaman mane olmayın. ...
  • Ayaqqabı geyməyin qaydaları nədir?
    5058 Əməli əxlaq
    İslam dini səmavi dinlərin sonuncusu, ən kamili və hər tərəflisidir. Onun təlimləri hər bir zamanda və məkanda insanın fərdi və ictimai yönlərinin hamısına nəzər yetirir, onun bütün ehtiyaclarına qənaətbəxş cavab verir. İslam dinində ayaqqabı geymək barəsində də müəyyən qayda-qanunlar təyin edilmişdir. O cümlədən: Ayaqqabını qəşəng və səliqəli ...
  • Həqiqi mənəviyyata meyillilik nə deməkdir?
    5926 Əməli əxlaq
    Çox vaxt mənəviyyat və imana meyilli şəxslərin məsləki duyğulu və həssasdır. Yəni ata- ana, mühitə tabe olma bəzi hadisələri məsələn Allah övliyalarının kəramətlərini görmək və camaat namazı, həcc, əzadarlıq və bayramları müşahidə etməklə onların hissiyyatlarının cuşa gəlməsinin təsiri altına düşməklə, mənəvuyyata meyl edib və dinə və onun əməllərinə əməl etməyə ...
  • İmam Əli (əleyhis-salam)-ın nəzərindən Quranın məqamı necədir?
    4364 روایات و دعاهای برجای مانده
    İmam Əli (əleyhis-salam)-ın nəzərində Quran çox yüksək məqama malikdir. “Nəhcul-bəlağə”də Quran üçün qeyd olunan xüsusiyyətlərin bəzisi aşağıdakı mövzularda xülasə edilmişdir: 1. Xeyirxah nəsihətçi, 2. Ən yaxşı yol göstərən, 3. Düz danışan natiq, 4. Ən möhkəm və xatircəm sığınacaq yeri, 5. Şəfa verən, 6. Elm və mərifətin mənşəyi, ...
  • Bir şəxsdən digərinə enerji mübadiləsi İslamda qəbul ediləndirmi? Bunun şəri hökmü nədir?
    4364 Nizamlar hüquq və əhkam
    Hörmətli işçi: Bu hadisənin əsli və bu yolla müalicə və onun sayılmaqda olan təsirləri hələ də isbat edilməmişdir. Bir çox bu işdən fərasətlə istifadə edənlər öz- özlərinə xəyallara düşmüşlər. Buna görə bəzi mərcə təqlid alimləri bu suala hələ də gizli və naməlum olduğu üçün cavab ...
  • Nəyə görə İmam Əlinin (əleyhissalam)Nəhcül-Bəlağədəki 31-ci məktubundan vəsiyyətnamə kimi ad aparılır?
    2694 روایات و دعاهای برجای مانده
    Vəsiyyət kəlməsi ərəb dilindən mənsı " sifariş" kimi mənalanır. İmam Əlinin (əleyhissalam)yazdığı məktub şəri vəsiyyətnamə hesab olunmur. Şəri vəsiyyətnamədə insan öz malına, sərvətinə görə sifarişlər edir ki, onun ölümündən sonra necə rəftar və sərf etsinlər. Bu məktub, zahirdə İmam Həsənə (əleyhissalam)və ya keçən bəhsdə cavabında dediyimiz
  • Niyə Həzrəti Əli (ə)ın qızı Ümmi Külsümün həyatı barədə tarixi faktlar ortaya qoyulmur və yazılmır? Onun ikinci xəlifə ilə evlənməyi doğrudurmu? Onun uşaqlarının olması necə?
    3122 شیعه و خلفا
    Əli (ə) və Fatimə (s) nın qızı olan Ümmi Külsümün həyatı və ölümünün necəliyi, bir çox ana kitablar və məxəzlərdə gəlmişdir. (O kitabların adları ətraflı cavabda öz əksini tapır) İkinci xəlifənin Ümmi Külsümlə evlənməsi şiə və sünni kitablarında gəlmişdir. Amma bu hadisəni nəql edən rəvayətlər oxşar deyillər. ...
  • Ümumiyyətlə İmamların məqamı Peyğəmbərlərdən üstündür?
    11052 Qədim kəlam
    İmamların elm cəhətdən Peyğəmbərlərə üstün olması barəsində bir çox rəvayətlərdə bəhs olunmuşdur və onun da əsl dəlili İmamların (ə) islam Peyğəmbəriylə bir nur olmalıdır; o həzrət bütün Peyğəmbərlərdən üstündür, İmamların elmi də o bir mənbədən götürülmüşdür, bunun üçün də bütün Peyğəmbərlərdən üstün sayılacaqdırlar. Bunu da qeyd edək insanın mələklərə ...
  • Əl verməyin, naməhrəmlə təmasda olmağın və hicabın olmamasının cəzası nədir?
    6565 Nizamlar hüquq və əhkam
    Bizim dini mətnlərdə sualda deyilən günahlar üçün axirət cəzaları bəyan olubdur ki, nümunə olaraq neçə rəvayətlə kifayətlənirik: Naməhrəmə əl vermək: Əziz Peyğəmbər (s) bu barədə buyurubdur: 1.Hər kəs naməhrəm qadına əl verə, qiyamət günündə zəncirə çəkilmiş halda məşhur olar ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    132930 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    100903 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    83160 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    77612 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    65939 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    40767 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    38330 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    29766 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    29693 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    28141 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...