Ətraflı axtarış
Baxanların
8899
İnternetə qoyma tarixi: 2011/04/16
Sualın xülasəsi
"Ali Məhəmməd" kəlməsi olmayan salavat hansı səbəblə naqis və qadağan olunmuşdur?
Sual
Bəziləri belə deyir ki, əgər salavat deyərkən ali Məhəmməd kəlməsini bir nəfər deməsə günah etmiş olur. Bunu da bilirəm ki, Suyuti öz təfsirində Buxari, Müslim, Əbu Davud, Termizi, Nəsai, və İbn Macədən nəql edir ki, bir kişi Peyğəmbərə dedi: Sənə salam etməyi bilirik. Sənə salavat nə formadadır? Peyğəmbər (s) buyurdu: De, Allahummə səlli əla Muhəmməd və ali Muhəmməd kəma səlləytə əla İbrahimə, İnnəkə həmidun məcid. Allahummə barik əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd kəma barəktə əla İbrahimə və ali İbrahim. İnnəkə həmidun məcid. Suyuti bundan əlavə, daha on səkkiz hədis nəql edib ki, onların hamısı salavat zamanı ali Məhəmmədi də artırmağın lazım olmasını çatdırırlar. İbn Həcər Səvaiqdə nəql edir: Peyğəmbər (s) möminlərin ona naqis salavat deməsini və yalnız "Allahummə səlli əla Muhəmməd" demələrini qadağan edib və tapşırdı ki, salavat zamanı deyin: "Allahummə səlli əla Muhəmməd və ali Muhəmməd". Şiənin rəvayətləri də bu barədə xeyli çoxdur.
Amma mənim sualım budur ki, Quran ayəsi açıq formada təkcə Məhəmmədə salavat göndərməyi demirmi? Ali Məhəmmədə salavat deməyin vacib olmasını necə demək olar? Bu bir növ dində bidət deyilmi?
Alimlər azanda "Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyullah" demək barəsində deyirlər: Əgər azanın bir hissəsi olmadan deyilsə, savabı var, amma əgər bir nəfər azanın bir hissəsi kimi desə, dində bidət olmasına görə haramdır. Belə olduqda ali Məhəmmədə salavatı, salavatın bir hissəsi bilmək olarmı? Halbu ki, ayə açıqca deyir: Allah və mələklər Peyğəmbərə salavat göndərirlər. Ey iman gətirənlər! Ona salavat göndərin. Burada nə Peyğəmbəri Əhli- beytə şamil etmək olar, nə də "ələyhi" əvəzliyini onlara aid etmək olar. Quranın digər yerlərində, Əhli- beyti ulul- əmr, imam və rəhbərlə təfsir etmək olar. Amma Peyğəmbəri yalnız Məhəmməd (s)- ə aid etmək mümkündür. Quranın açıq buyurmasını nəzərə alaraq, ali Məhəmmədə salavatın, salavatın əsas hissəsi olmadığını və müstəhəb olaraq demək olduğunu deyə bilərik. Deməli, salavat zamanı ali Məhəmmədi demək vacib deyil.
Xahiş edirəm, kəlami və fəlsəfi cavab verin. Şiə və sünni rəvayətlərindən ali Məhəmmədə salavat deməyin qəti olmasına dair hədisləri qeyd etməyin. Çünki onların hamısını bilirəm.
Qısa cavab

Peyğəmbər (s)- ə salavatla yanaşı ali Məhəmmədə (s) salavat bidət deyil. Hətta Quran, rəvayət, ağıl və irfana da uyğundur. Çünki:

1.             Bidətin mənası odur ki, dində olmayan şey, dinin bir hissəsi sayılsın. Biz Peyğəmbərin ailəsinə salavat göndərməyi bidət saymırıq. Çünki Peyğəmbər (s) və Əhli- beytin rəvayətlərində bu məsələ gəlibdir.

2.             Allah öz bəndələri üçün vəzifələr təyin edib və Qurani- məciddə ümumi və qısa formada vacib olma və onların bəzi xüsusiyyətlərini açıqlamışdır. Amma onların bütün xırdalıqlarını və şərtlərini Quranda zikr etməyibdir. Digər xırdalıqların hamısından xəbərdar olmaq üçün, Quranın həqiqi təfsirçiləri və həqiqi xitab olunanlar yəni Peyğəmbər (s) və imamlara müraciət etmək lazımdır. Allah Peyğəmbər (s)- i Quranın təfsirçisi və açıqlayanı təyin edibdir.

Buna əsasən, Peyğəmbər (s) ayənin təfsirində "ali" mənimlə birgə salavatda deyin buyurduğu zaman, yəni bu məsələ Qurandan əldə olunur.

3.             Quranın zahiri mənasından əlavə, dərin batini mənaları da var. Peyğəmbər (s) və onun Əhli- beyti (ə) onun barəsində məlumat verə bilərlər. "Ən- nəbiy" kəlməsinin zahiri mənası baxmayaraq ki, "Ali- Məhəmmədə" şamil olmur. Amma batini mənaya əsasən ali- Məhəmmədə şamil olur.

4.             Quran ayələri, Peyğəmbər (s) və o həzrətin Əhli- beytini vahid həqiqət formasında nəzərə alır. Bundan əlavə ürf və ağıl sahibləri, həmfikir və həm əqidə olan insanlara, bir gözlə baxırlar. Çoxlu rəvayətlər də var ki, Peyğəmbər (s) və o həzrətin Əhli- beytini bir nurdan bilir. Ona görə də bu vahid nura, yəni Peyğəmbər və o həzrətin Əhli- beytinə, həqiqəti Muhəmmədiyyə və ilk göndərilən deyilir. Buna əsasən, insanın Peyğəmbərə salavat göndərib, amma Əhli- beytinə salavat göndərməməsi necə mümkündür. Başqa sözlə, Əhli- beytə salavat, Peyğəmbərə salavatdır və onların hər ikisi bir həqiqətdirlər.

Axırıncı məsələ budur ki, Peyğəmbərə salavat mütləq formada vacib deyil, yalnız xüsusi yerlərdə namazın təşəhhüdü kimi, vacibdir. Əlbəttə salavat vacib olan yerdə, "ali Məhəmməd" demək də vacibdir. Müstəhəb yerlərdə "ali- Məhəmməd" demək də müstəhəbdir və "ali Məhəmməd" deməmək, salavatın naqis olmasına səbəb olacaq.

Ətreaflı cavab

Cavabın aydın olması üçün bir neçə məsələyə diqqət etmək lazımdır:

1.             Bidət: Yəni dində olmayan şeyi dinin bir hissəsi bilmək. Peyğəmbər (s) və o həzrətin Əhli- beytinin rəftar və sözlərinin dinin bir hissəsi olması məsələsi öz yerində sabit olubdur. Deməli siz ki, deyirsiz ali- Məhəmməd Quranda yoxdur və bidətdir, doğru deyil. Çünki Quranda gəlməsə də, amma rəvayətlərdə gəlməklə dinin bir hissəsi sayılır və bidət olmayacaq. Azanda vilayətə şəhadətin (Əşhədu ənnə Əliyyən vəliyullah) azanın bir hissəsi qəsdi ilə deyilməsinin bidət olmasını deyən fəqihlərin məqsədləri budur ki, dindən heç bir sübut (ayə və rəvayət) onun azanın bir hissəsi olmasına yoxumuzdur.

2.             Allahın insanlar üçün təyin etdiyi təharət, namaz, oruc, xums, zəkat, cihad və... kimi vəzifələrin hamısı Quranda gəlibdir. Amma bütün xırdalıqları, şərait və maneələri açıqlamayıbdır. Əksinə bəzi hissə və şərtlər qısa və ümumi formada açıqlanıbdır. Məsələn: Namazın vacib olması Quranda gəlibdir. Onun ruku, səcdə və təharət kimi bəzi hissə və şərtlərinə də işarə olubdur. Amma ruku və səcdələrin zikri, qiraət, təsbihati- ərbəə, rukuya birləşmiş qiyam, qüsl, və təyəmmümün forması, və... kamil formada və bütün xüsusiyyətləri ilə, heç bir ayədə açıqlanmamışdır.

Müsəlmanların əvvəldən üslubları belə olubdur ki, bu xirdalıqlara əl tapmaq üçün, Peyğəmbərin yanına gedib, xırdalıqlar və vəzifələri necə yerinə yetirmək barəsində sual edib və Peyğəmbər (s)- dən eşitdiklərinə uyğun, əməl edirlər.

Salavat barəsində də belə olubdur. Salavat ayəsi

«ان الله و ملائکته یصلون علی النبی یا ایها الذین امنوا صلوا علیه و سلموا تسلیما»[1]

nazil olandan sonra, müsəlmanlar Peyğəmbər (s)- in yanına gedib, ondan Peyğəmbər (s)- ə salavatın forması barəsində sual etdilər. Şiə və sünnilərin çoxlu rəvayətlərində (mütəvatir) gəldiyi kimi, həzrət buyurdu: "Allahummə səlli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd kəma səlləytə əla İbrahimə və ..."[2]

«اللهم صل علی محمد و آل محمد کما صلیت علی ابراهیم و...»

Beləliklə müsəlmanlar salavat barəsindəki vəzifələrini bildilər.[3] başqa sözlə, Allah öz Peyğəmbərini Quranın təfsirçisi və açıqlayan edibsə,[4] onun bəyan və təfsirini öz açıqlaması bilir və Peyğəmbər (s) [5]

«یا ایها الذین آمنوا صلوا علیه و سلموا تسلیماً»

ayəsini "Allahummə səlli əla Muhəmmədin və ali Muhəmməd" təfsir etdi. Nəticə budurki, "əla" salavat Quranın özündən başa düşülür.

3.             Quranın zahiri mənadan əlavə batini dərin mənası da var ki, Peyğəmbər (s) və onun Əhli- beyti (ə) ondan xəbər verə bilərlər.[6] Buna əsasən, salavat zamanı "ali Məhəmmədi" zikr etməyi deyən rəvayətlərin Quranın batini mənasına işarə etdiyini deyə bilərik. Yəni, "ən- nəbiy" kəlməsinin zahiri mənasının "ali- Məhəmmədə" şamil olmasına baxmayaraq, amma batini mənaya əsasən "ali- Məhəmmədə" şamil olur.

4.             Quran ayələrindən nəticə almaq olar ki, Peyğəmbər (s) və onun Əhli- beytini vahid həqiqət olaraq nəzərə alır. Nümunə üçün təthir ayəsinə diqqət edin:[7]

«انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیراً»

Allah Peyğəmbər və onun ailəsini vahid həqiqət olaraq nəzərə alır.

Məvəddət ayəsi: [8] " قل لا اسئلکم علیه اجراً الا المودة فی القربی" Allah Peyğəmbərin risalət mizdunu onun yaxınlarına məhəbbət bilirsə, Allahın nəzərində onların bir- birindən ayrı olmaması məlum olur. yaxud Mübahilə ayəsi: [9]

«قل تعالوا ندعوا ابنائنا و ابنائکم و نسائنا و نسائکم و انفسنا و انفسکم...»

Gördüyünüz kimi, bu ayədə həzrət Əli (ə) Peyğəmbər (s)- in özü və canı kimi yad edilir və duanın qəbul olmasında onların hamısını lazım bilibdir.

5.             Çoxlu rəvayətlərimiz var ki, Peyğəmbər (s) və onun Əhli- beytinin vahid nur olduğunu bildirirlər. nümunə olaraq bu rəvayətə diqqət edin: Peyğəmbər (s) buyurur: "Mən Allahın nurundan yarandım. Əhli- beytim də mənim nurumdan yarandılar."[10]

6.             Ariflər də, Peyğəmbər (s) və onun Əhli- beytinin nurunu, həqiqəti- Məhəmmədiyyə və ilk məxluq adlandırırlar ki, vahid həqiqət və çoxlu təcəllilərə malikdirlər.

7.             Ürf və ağıl baxımından, eyni əqidə və fikir sahibləri və bir- biri ilə heç fikir və əməl cəhətdən təzadları olmayan bir qurup, vahid bir həqiqət sayılırlar və onlara bir gözlə baxılır.

Nəticə budur ki, Peyğəmbərə salavatda Əhli- beytə salavatı gətirmək bidət deyil, hətta Quranın özü, rəvayət, ağıl və ağıl sahiblərinin ürfünə uyğundur. Əhli- beytə salavat, Peyğəmbər (s)- ə salavatdır hər ikisi eyni həqiqətdir.

Axırıncı məsələ budur ki, Peyğəmbərə salavat mütləq formada vacib deyil, yalnız namazın təşəhhüdü kimi, xüsusi yerlərdə vacibdir.[11] Əlbəttə o yerdəki salavat vacibdir, "ali- Məhəmməd" zikri də vacibdir. Müstəhəb yerlərdə "ali- Məhəmməd" demək də müstəhəbdir. "Ali- Məhəmmədi" deməmək, salavatın naqis olmasına səbəb olacaq.



[1] - Əhzab surəsi, ayə 56.

[2] - Təfsiri nümunə, cild 17, səh 419.

[3] - Daha çox məlumat əldə etmək üçün, baxın: Göstərici: Məhəmməd və ali

əhəmmədə salavat, nömrə 428.

[4] - Həşr surəsi, ayə 7.

[5] - Əhzab surəsi, ayə 56.

[6] - Biharul- ənvar, cild 89, səh 90- 95.

[7] - Əhzab surəsi, ayə 33.

[8] - Şura surəsi, ayə 23.

[9] - Ali- imran surəsi, ayə 61.

[10] - Biharul- ənvar, cild 15, səh 20.

[11] - Təhrirul- vəsilə, cild 1, səh 143, əl- qovl fit- təşəhhüd, məsələ 1.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Şeytanın adı xilqətinin əvvəlindən şeytan idimi, yoxsa Allah dərgahından qovulduqdan sonra belə adlandırılmışdır?
    6487 تاريخ کلام
    Şeytan kəlməsinin kökü ilə əlaqədar fikir ayrılığı olduğuna görə onun mənasında da ixtilaf vardır. Şeytan sözünün mənasında üç nəzəriyyə vardır: a) Şeytan شَاطَ “şatə” maddəsindən tutulmuşdur, qəzəb üzündən olan yandırmağa və şölələnməyə deyilir; b) Xəbis və alçaq varlıq mənasına olan شَاطن ...
  • Xərçəngi yemək haramdırmı?
    7512 Nizamlar hüquq və əhkam
    Fəqihlərin (Allah onlardan razı olsun!) kəlamlarında suda yaşayan heyvanların ətinin halal olması üçün meyar verilmişdir. Onlar buyururlar: “Rəvayətlərdən belə əldə olunur ki, suda yaşayan heyvanların əti yeyilmir, yəni onun yeyilməsi haramdır,[1]yalnız ...
  • İcarə verilmiş evə və həmçinin onun icarə bahasına və maşına xums düşürmü?
    3544 O şey ki, ona xums təəlluq tapır
    Məunədən artıq mala və məbləğə xums düşür. Bu barədə daha artıq məlumat əldə etmək üçün bu saytda aşağıdakı göstəricilərə baxa bilərsiniz: 12807 (qızılvə evinxumsu) və 19664 (Xumsun keyfiyyəti və ona düşən yerlər). Şəxsi və ailəvi istifadə olunan evə və maşına xums düşmür. Amma ...
  • Müaviyə ibn Əbu Sufyanın qısa həyatı və zirəkliyi haqqında nə demək olar?
    5666 متعه
    Müaviyə ibn Əbu Süfyan elə bir şəxsiyyətdir ki,İslam dinin zühurundan iyirmi il sonra yəni, Məkkənin fəthindən sonra atası, anası və qardaşı ilə birlikdə İslamı qəbul etmiş və "müslimətül-fəth" və ya "Məkkənin fəthindən sonrakı müsalmanlar" dəstəsi adı ilə tanınmışlardandır. O, İslamı qəbul etməzdən əvvəl müşriklərin qoşunları sırasında qərar ...
  • Xahiş edir ki, “Cəmkəran” məscidi və onun inşası ilə əlaqədar izah verəsiniz.
    4755 Məlanların tarixi
    İmam Zaman (əccələllahu təala fərəcəhuş-şərif)-ə mənsub edilən müqəddəs məkanlardan biri də Qum şəhərinin altı kilometrliyində yerləşən müqəddəs “Cəmkəran” məscididir. Bu məscid min il bundan qabaq İmam Zaman (əleyhis-salam)-ın bir nəfərə (yuxuda deyil) ayıqlıqda verdiyi fərman əsasında inşa olunmuşdur. Bu məscid o həzrətin kəramət və inayətlərinin cilvəgahı, Ali-Muhəmməd ...
  • “Maidə” surəsinin 3 və 67-ci ayələri eyni bir hadisə ilə əlaqədar nazil olduğu halda nə üçün aralarında fasilə düşmüşdür?
    7196 تبلیغ و گفتگو
    “Maidə” surəsinin 3-cü və 67-ci ayələri arasında xüsusi əlaqə vardır ki, onların məzmununa, tarixi Qədr-xum hadisəsinə, habelə ayələrin şəni-nüzuluna və bu ilahi kəlamın müsəlmanlara çatdırılmasının mühüm və həssas məsələ olduğuna diqqət yetirməklə mətləb tamamilə aydınlaşır. Bir-biri ilə əlaqədar olan bu iki ayənin nə üçün Quranda fasilə ilə ...
  • Xahiş edirik imaməti ağıl baxımından isbat edən dəlillər və imamın olmasının nə qədər zəruri olmasını açıqlayın.
    4667 Qədim kəlam
    İslam dinində imamət məsələsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır ki, insanın son kamillik yoludur. Bu məqam bəzi vaxtlar Peyğəmbər və risalət məqamıyla bir araya gəlir; misal üçün: Həzrət İbrahim (ə) və əziz İslam Peyğəmbəri (s)- in İmaməti kimi; bəzi vaxt isə Peyğəmbər məqamından ayrı olmuşdur; məsum İmamların (ə) imaməti kimi.
  • Аллаһа јахынлыг (гүрбәтән илаһллаһ) нәдир? Нечә нөвдүр вә неҹә әлә ҝәлир?
    3879 Əməli irfan
     “Гүрб” лүғәтдә бир шејин диҝәр бир шејә јахынлашмасына дејилир. Бу јахынлашма, бәзән мәкан вә бәзән дә заман ҹәһәтдән ола биләр. Демәли, гүрб ја мәкан, ја да заманладыр. Халг арасында да гүрб (јахын) сөзүнүн башга бир мәнасы да вар. О да бир фәрдин диҝәринин ...
  • İmam Sadiq (əleyhis-salam)-ın əhli-sünnətdən ustadları var idimi?
    4022 تاريخ کلام
    1. Yuxarıda dediyiniz şəkildə qeyd olunan mətləb ümumiyyətlə düzgün deyildir. Çünki məsum imamlar (əleyhimus-salam) bütün elmlərə sahib idilər[1] və hədis kimi elmləri başqalarından öyrənməyə ehtiyacları yox idi. Əksinə, əhli-sünnət alimlərindən və məzhəb rəhbərlərindən bəziləri birbaşa və ya müəyyən vasitələrlə onların şagirdi olmuşlar, o cümlədən, ...
  • Nə üçün ideanın bəzi cisimlərini kənar etmək olmaz?
    3164 Təzə kəlam
    İdeanın lüğətdə mənası, əqidə tanımaq deməkdir. Amma əqidənin özünə və düşüncə tərzinə də deyilir. Amma termində bəzi vaxtlar ümumi olaraq əməl və nəzəriyyə düşüncələrinə şamil olmasında istifadə olunur və bəzi yerlərdə isə xüsusi olaraq dünya görüşü qarşısında istifadə olunur. İkinci surətdə, ideya silsiləvari bir nəzəriyyəyə şamil olur ki, ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    113395 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    86418 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    65337 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    48814 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    37404 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    35926 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    24782 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    24076 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    23943 Təzə kəlam
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    21955 Qədim kəlam
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...