Baxanların
3149
İnternetə qoyma tarixi: 2011/10/15
Sualın xülasəsi
Quran vasitəsiylə necə olar ki, İmam Zamanı (ə) və onun zühurunu sabit edək)
Sual
Quran vasitəsiylə necə edə bilərik İmam Zamanı (ə) və o həzrətin zühurunu sabit edək?
Qısa cavab

Əvvəlcə bunu bilmək lazımdır ki, Quran ümumi olaraq söz deyir və onun açıqlaması isə hədislər çərçivəsindədir.

Bu nöqtəyə nəzər saldıqda Quran kərimin iki ayrı- ayrı dəstədə olan ayələrindən o həzrətin varlığını və zühur etməsini sabit etmək olar:

1-           O ayələr ki, İlahi nişanələrin insanlar arasında olmasını zəruri bildirir. O cümlədən Allah Taala öz Peyğəmbərlərinə (ə) buyurur: Həqiqətən sən qorxudan və hər cəmiyyət üçün yol göstərənsən." Bu ayə və bir çox təfsir rəvayətləri o İlahi rəhbərlərin insanlar arasında olmasını bildirərək onları təyid etmişdir.

2-      O ayələr ki, Saleh, zəif və mömin insanların hakim olmasından xəbər verir. Misal üçün Qurani- kərimdə gəlmişdir: "və həqiqətən zəbur və ondan sonra Tövratda (yazmışdıq) yazdıq ki, yer üzünü saleh bəndələr irs (miras) aparacaqdırlar." Quranın başqa bir hissəsində, Allah Taala "vədə" verir ki, saleh bəndələri qüdrət və güc sahibi olacaqlar və dünyada əmniyyət yaradıb dini bütün dünyaya nəşr edəcəklər.

Ətreaflı cavab

İmamın zühuru və o gün ki, gəlib yer üzünü ədalətlə dolduracaqdır, bunu bütün dinlər və məzhəblər qəbul edir. Amma onun bəzi xüsusiyəti barəsində də müxtəlif nəzəriyyələr vermişdirlər. Şiənin əqidəsi budur ki, dünyada nicat verib onu əmin- amanlıqla təmin edən şəxs həzrət Məhdi (ə)- dır.[1]

Buna əsasən ki, Quran insan fitrəti daxilində nazil olmuşdur, hər bir elmi və dini mövzu üçün ən gözəl sənəddir. Əvvəlcə bu nöqtəyə diqqət etmək lazımdı ki, Quran bir növ ümumi söz açır və onu tozih və təfsiri üçün isə Quran elmlərinə sahib olan şəxsə müraciət etmək lazımdır; yəni məsum imamlar (ə)- dan öyrənmək lazımdır. Başqa cür desək Quran ayələrinin məqsədlərini açıqlayıb insanlara çatdırmaq məsuliyyəti İlahi rəhbərlərin öhdəsinə qoyulmuşdur.[2]

Bu sualın cavabında bu mövzuyla əlaqəsi olan ayələrə işarə edirik və əlbəttə bəzi yerlərdə ayəni daha yaxşı dərk etmək üçün Əhli- beytdən (ə) bizə çatan rəvayətlərdən də istifadə edəcəyik. Beləliklə bu iki dəstə Quran ayələrindən İmamın varlığını sabit etmək üçün istifadə etmək olar:

1-             O ayələr ki, İlahi rəhbərlərin insanlar arasında olmasını zəruri bilir.

2-             O ayələr ki, möminlər, saleh insanlar və zəiflərin yer kürəsinə rəhbərlik etmələrindən xəbər verir.

1.             O ayələr ki, İlahi rəhbərin yer kürəsində olmasını zəruri bilir:

"Qurani kərimin" nəzərində, insan həyatında, yer üzü heç bir zaman İlahi rəhbərlərdən boş olmamış və Allah hər bir ümmət üçün münasib bir şəxsi təyin etmişdir ki, insanları hidayət yoluna doğru dəvət etsin. O cür ki, Allah Taala buyurur:

«إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ وَ لِکُلِّ قَوْمٍ هاد»[3] 

Bəs insanlar, arasında hər bir zaman İlahi rəhbər olmuşdur ki, onları hidayət etsin. İmam Sadiq (ə) işarə olunan ayənin təfsirində buyurur:

Hər bir dövrdə bizim nəslimizdən bir imam vardır insanları Allahın rəsulu gətirən (islam dininə) o yola hidayət etsin.[4]

Bu cür ayə və rəvayətlərdən İlahi rəhbərin hər bir əsrdə insanların hidayəti üçün gəlməsinin zəruri olmasını dərk etmək olur. Məsum imamın cəmiyyətdə zəruri olmasına başqa bir dəlil budur ki, Quranı açıqlayan və təfsir edən bir şəxsə ehtiyac vardır; İmamdan başqa heç bir kəs Quranın bütün ayələrini təfsir etməyə qüdrəti yoxdur. Bəs ağıl bunu tələb edir, Peyğəmbərdən (s) sonra məsum imam lazımdır.[5]

İmam Rza (ə) İmamın zəruri olması barəsində buyurur: "Əgər yer kürəsi bir göz qırpımında İlahi höccətdən boş olarsa, öz əhlini özündə qərq edər.[6]

Məsum imamlar (ə) varlığını rahatlığı və əmin- amanlığı deməkdir. Allah ilə bir vasitədir ki, Allah bütün nemət və bərəkəti onların vasitəsiylə insanlara verir. Əgər bir anlıq olar olmasa yer öz əhlini özünə çəkəcəkdir.[7]

Amma bu imamın kim olması haqqında çoxlu rəvayətlər vardır ki, İmam Həsən Əsgəri (ə)- ın övladının olmasını bildirir.[8]

2.             İkinci dəstə ayələr ki, mömin, saleh və zəif insanların yer kürəsinə rəhbərlik etməsindən xəbər verir:

Onlarla ayələr əsasında, İmam Məhdinin (ə) zühurunu sabit etmək olar, bu ayələrin diqqəti daha çox saleh və zəif bəndələrin haqlarının özlərinə qaytarılması və qüdrət sahibi olub dünyada bir hökumətin təşkil olunmasından xəbər verir ki, haqq və ədalət əsasında isbatın bütün dinlərə qələbə əldə etməsindən söhbət açır.

Qurani- kərim bir tərəfdən açıqlayır bu xəbər başqa səmavi kitablarda da gəlmişdir." Və o cür ki, (Tövrat)- da qeyd etdikdən sonra Zəburda yazdıq ki, yer kürəsini mənim layiqli bəndələrim irs (miras) aparacaqdırlar.[9]

Başqa bir tərəfdən isə bu xəbəri Allahın iradəsiylə əsalandırır: Və istədik yer üzünü zəiflərə minnət qoyaq və onları rəhbər qərar verək.[10] Bu ayələr zühurdan xəbərdarlıq edirlər ki, onun təfsirində çoxlu rəvayətlər vardır və bu da bizim iddiamızı və fikrimizi isbat edir.

Başqa bir ayədə isə Allah möminlərin canişin və rəhbərlik etmələrini, mömin bəndələri üçün "İlahi vədə" kimi açıqlayıb əmniyyət və rahatlığı onlar üçün müjdə verir: Allah Taala sizlərdən o şəxslər ki, iman gətirmişdilər və yaxşı əməl sahibi olmuşdurlar, vədə verir ki, həqiqətən onları yer üzündə (öz canişini qərar verəcək və o din ki, onlar üçün seçmişdir onlar üçün xeyirli, qorxularını əmniyyətə çevirəcəkdir ki, ibadətlərinə riayət etsinlər və ... [11]

Məsum imamların (ə) rəvayətləri bu ayəni həzrət Məhdi və onun əshabına şamilolduğunu bildirir.[12]

İmamın zühurunu gözləmək və onun intizarında olmaq özü geniş bir bəhsdir ki, bu da "zühur" və həzrətin (ə) həyatda olmasına dəlalət edir ki, Quranda və məsumların (ə) rəvayətlərində ona işarə olunmuşdur.

«و ارتقبوا انی معکم رقیب»[13] 

Başqa bir hədisdə İmam Rza (ə) qeyd olunan ayənin təfsirində imam Zamanın intizarını çəkməyi rahatlıq kimi açıqlamışdır.[14]

Nəticə:

İşarə olunan ayə və rəvayətlərdən istifadə olunur, Allahın lütf və hikməti əsasında insan tarixində İlahi rəhbərlər həmişə insanlar arasında olmuş və onları pis işlərdən çəkindirib xeyir işlərə dəvət etmişdirlər. Allah Taala onların varlığının bərəkətini yer üzündə (əbədi) həmişəlik etmişdir.

Həzrət Məhdi (ə) bu dövrdə dünyanın rəhbərlik və imamlıq məqamını daşıyır və bir gün zühur edəcəkdir.[15]



[1] - Əlavə məlumat üçün bax: Göstərici: İmam Zaman (ə) və dinlər sual 1428 (sayt 1631).

[2] - Səqəleyn hədisi, müstədrəke hikəm, cild 3, səh 148. Beyrut, Darul- mərifət intişaratı.

[3] - Həqiqətən sən qorxudan və hər bir cəmiyyət üçün rəhbərsən, Rəd, surəsi, ayə 7.

[4] - Biharul- ənvar, cild 23, səh 5.

«و فی کل زمان امام منا یهدیهم الی ماجاء به رسول الله (ص)»

[5] - Bəniyi İsfahani, Seyyidə Nüsrət əmin, Məxzənul irfan dər təfsire Quran, cild 3, səh 39, Nəhl surəsi, ayə 44- ün tozihi.

[6] - Biharul- ənvar, cild 23, səh 29, qeyd olunmuş mənbədə bu məzmunda olan başqa rəvayətlərdə qeyd olunmuşdur.

[7] - Biharul- ənvar, cild 23, səh 56, ağıl bunu tələb edir ki, hər bir zaman səmavi rəhbərin olması lazımdır.

[8] - Bax: Muntəxəbul- əsər, Nəcmul- saqibə, Biharul- ənvar, cild 23, və...

[9] - Ənbiya surəsi, ayə 150.

«و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون»

[10] - Qəsəs surəsi, ayə 5.

[11] - Nur surəsi, ayə 55.

[12] - Bax: Ümude səbz, səh 34. Fərzi Məhəmməd əli,

[13] - Hud surəsi, ayə 93. İntizar çəkin ki, mən də çəkirəm.

[14] - Əl- mizan, səh 393- 394.

[15] - Əlavə məlumat əldə etmək üçün bax: moudu tanımaq və şübhələrə cavab, Rizvani Əliəsgər, səh 287- 298.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Alimlərin nəzərincə siqaret çəkmək haramdırmı?
    7038 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/06
    İslam dini insan sağlamlığına zərər vuran bütün yeyinti və içki məmulatlarını, habelə zərərli şeylərin istifadəsini qadağan etmişdir. Belə ki, zərərli olan şey daha təkidlə qadağan, zərərvermə baxımından üstün dərəcədə olanlar isə haram edilmişdir. Mərhum İmam Xomeyni (r. ə.) buyurmuşdur: "İnsana zərər verən şeylərin yeyilməsi haramdır."
  • Quranda (aləmin xəlq edilməsi barəsində deyilən) “altı gün”ün mənası 24 saatlıq həmin ündürmü?
    3292 Qədim kəlam 2011/05/17
    Qurani-Kərimdə asimanların və yerin xəlq edildiyi zaman müddəti “altı gün” təbiri ilə qeyd olunur. Lakin Adəmin xilqətinin altıncı gündə olması, eləcə də Allah-taalanın hər gündə əncam verdiyi işlər qeyd olunmamışdır.Zahirdə “altı gün” təbiri altı dövrə işarədir. Necə ki, bu mənaya olan “yovm” – ...
  • İmam Zaman (əleyhis-salam)-ın yaşayış yeri haradadır?
    3409 کیفیت زندگی امام غایب 2012/06/23
    Bu barədə üç cür rəvayətlə qarşılaşırıq: Bəzi rəvayətlər o həzrət üçün xüsusi bir yaşayış yeri təqdim etmir. Amma bu qisimdən olan rəvayətlərin bəzilərində o həzrətin yeri “səhralar və dağlardır” deyə deyilir. İkinci qisimdən olan rəvayətlərdə camaat arasında tanınmaz halda yaşaması deyilir. Üçüncü qisim isə Mədinə ...
  • İçində cədvəl və şəkillər olan kitablardan istifadə etməyin hökmü nədir?
    5403 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    Əvvəla, sualınıza diqqət yetirməklə həmin kitabın hansı elmdə yazılmasını ayırd etmək çətindir və əlavə təfsilata, izaha ehtiyac vardır. Amma qısa şəkildə desək, kitabın mövzusu “qəribə elmlər”, misal üçün cəfr, rəml, nücum və sair kimi elmlər mövzusunda ola bilər, lakin onun (müşahidə edilmədən) dəqiq şəkildə ayırd edilməsi mümkün ...
  • Аллаһы севмәк јахуд, Ондан горхмаг лазымдыр?
    3448 Əməli əxlaq 2010/03/11
    Инсанын Аллаһ мәһәббәти вә горхусунун ејни вахтда олмасы һеч бир тәәҹҹүб доғурмур. Чүнки, бу ҹүр һаләтләр бизим һәјатымызы башдан баша бүрүмүшдүр. Лакин, бу һаләтин биздә шиддәтлә олдуғундан ондан гафилик. Диггәт етмәк лазымдыр ки, һәтта бизим јол ҝетмәјимиз дә горху, үмид вә мәһәббәтин нәтиҹәсидир. ...
  • Son zamanda gələn insanların hamısı mömin və behişt əhlidirmi?
    2733 Təfsir 2011/08/23
     İmamZamanın (əc) dövründədəhəmgünahkarvəcəhənnəmliyəlayiqvəhəmdəbehişlikvə
  • Xarici kəsrət və nəfsi kəsrətin mənası nədir?
    3232 کثرت موجودات 2013/07/15
    Kəsrət: Kəsrət və vəhdət məntiqi tərifə ehtiyacı olmayan məlum mənalardandır. Ona görə də, onlara edilən tərif ləfzi tərif və ismin izahıdır. Məsələn kəsrətin tərifində belə deyilir: "Kəsrət bölünmə heysiyyətidir". Yəni qisimləri var. Bölünə bildiyinə görə ona kəsrət deyilir.[1] Xarici və nəfsi kəsrət: Xarici ...
  • Şeyx Tusi (rh)- nin iqtisad kitabı hansı mövzuları əhatə edir?
    5384 تاريخ بزرگان 2012/06/13
    Şeyx Əbu Cəfər Məhəmməd bin Əl- Həsənul- Tusi (rh) Şeyx Tusi ilə məşhur olan İmamiyyə şiəsinin görkəmli fəqih, usulçu, təfsirçi, kəlamçı və hədisçisi, İslam və İranın elmi fəxrlərinin ən böyüklərindən biridir ki, elminin müxtəlif sahələrində kitab yazıbdır ki, o elmlərdən biri, kəlam elmidir. O bu sahədə ...
  • Nəcis paltarlar, iki hissəli yarı ovtomatik paltaryuyan maşınlar vasitəsi ilə pak olurlarmı?
    4847 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/06/27
    Əgər nəcasətin eyni aradan gedəndən sonra, ker su paltarın hər yerinə yetişib və qurudanın fırlanması nəticəsində onun suyu xaric olsa, paltar pak olar.[1] Aşağıda mərcələrin dəftərlərinin cavabını qeyd edirik. Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftəri: Əgər nəcasətin eyni gedəndən sonra, boruya birləşən su paltaryuyan ...
  • Peyğəmbərlərdən birinin adı İsraildirmi? Və o şey ki, yeməyin özünə haram etdi nə olubdur?
    3393 Təfsir 2012/02/13
    İsrail Allah Peyğəmbərlərindən biri olan həzrəti Yəqubun (ə) adıdır. O bir sıra məsləhətlərə görə dəvə ətini və südü özünə haram etmişdir.Allah ali- İmran surəsinin 93- cü ayəsində buyurur:«کُلُّ الطَّعامِ کانَ حِلاًّ لِبَنِی إِسْرائِیلَ إِلاَّ ما حَرَّمَ إِسْرائِیلُ عَلى‏ نَفْسِهِ ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    102950 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    78515 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    56589 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    38527 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    29875 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22053 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21196 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    19791 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    19785 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    19719 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...