Ətraflı axtarış
Baxanların
3457
İnternetə qoyma tarixi: 2010/04/22
Sualın xülasəsi
Гуранын кәлмәләринин, ҹүмләләринин вә ја сурә вә ајәләрин тәртибинин илаһи вәһј васитәсилә олмасынын исбатында, Гурандан шәриәт һөкмләринин әлә ҝәтирилмәсиндә Гуранын нә гәдәр ролу вар?
Sual
Гуранын кәлмәләринин, ҹүмләләринин вә ја сурә вә ајәләрин тәртибинин илаһи вәһј васитәсилә олмасынын исбатында, Гурандан шәриәт һөкмләринин әлә ҝәтирилмәсиндә Гуранын нә гәдәр ролу вар?
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин
Ətreaflı cavab

Бу суалын ҹавабында ону гејд етмәк лазымдыр ки, әсасән сурәләрин тәртиб вә нәзминини мүҹтеһидин иҹтиһадына о гәдәр дә тәсири јохдур. Гуранда елә бир мәсәлә јохдур ки, о сурәләрин тәртибиндән әлә ҝәлмиш олсун. Һәмчинин, мәналары бир-бири илә ујғун олмајан ајәләрин дә тәртиблә дүзүлмәмәсинин фигһ һөкмүндә дәхаләти јохдур. Бу ҹәһәтдән, өз кәлами мәншәиндә бу ики мәтләбин исбатына[1] еһтијаҹ јохдур.

Фәгиһ үчүн иҹтиһадда ән мүһүм мәсәлә, Гуранын мөһтәвасынын, ајәләрин вә тәк-тәк кәлмәләрин бир-бирилә бағлы олуб илаһи вәһј олмасыдыр.[2] Бу да Гуранын бәлағәт вә фәсаһәт мөҹүзәси илә исбат олунур. Чүнки, бәлағәт тәкҹә кәлмәјә јох, һәм кәлмә, һәм дә мәнаја аид олур. Әсасән, мөһтәванын вә кәлмәләрин сәһиһ вә бағлы олмадығы һаләтдә фәсаһәт вә бәлағәтидән сөз ачмағын мәнасы јохдур.

Башга тәрәфдән һансыса бир ајәнин диҝәринин јериндә јазылмасы вә бунунла да ајәләрин мөһтәвасынын арадан ҝетмәси еһтималы мүҹтеһидин нәзәринә ҝөрә  Гуранда баш вермәмишдир. Чүнки, јериндә гејд олунмуш дәлилләрә әсасән Гуран һәр бир тәһриф вә дәјишикликдән узагдыр.

Һәр һалда, әҝәр мүҹтеһид еһтимал версә ки, һансыса ајә өз јериндә јазылмамыш вә һансыса ајә илә әвәз олунмагла мәнаја да тәсир гојубса, о заман фәгиһ иддиа едә билмәз ки, мәним вәзифәм јалныз Гуранын заһиринә әсасланмагдыр. Ән азы буна ҝөрә ки, белә еһтималлар Гуранын заһиринин бизим үчүн дәлил олмасыны суал алтына алыр. Бу ҹәһәтдән, Гуранын кәлмәләринин, ајәләри тәшкил едән тәркибләринин, һансыса мөһтәвасынын буна ҝөрә дәјишмәси вә бунларын Аллаһдан гејриси тәрәфиндән олмасы әслиндә, Гуранын тәһриф олунмасына дәлаләт едәрди ки, бу да әввәлдә гејд олундуғу кими баш вермәмишдир. Беләликә, Гуранын Аллаһ-тааала тәрәфиндән назил олмасыны әгл васитәси илә дә исбат етмәк олар. Бахмајараг ки, Гуранын тәһрифдән узаг олмасыны башга јолларла да исбат етмәк мүмкүндүр.

Беләликлә, Гуранын кәлмә вә тәркибләринин, һәтта мәҹмуә вә мөһтәвасынын да Аллаһдан гејриси тәрәфиндән олмасы еһтималы белә Гураны һөҹҹәт (дәлил) олмасындан салыр. Бәлкә дә, бәзиләринин Гуранын заһири хәбәрләринин һөҹҹәт олмасыны һесаб етмәјәнләрин дәлилләриндән бири Гуранын ајә вә сурәләринин јерләринин дәјишдирилмәсини гәбул етмәләридир. Онларын ишиндә ән бөјүк сәһв ондан ибарәтдир ки, белә фикирләширләр ки, Гураны кәнара гојмагла дини һифз едирләр, лакин онлар бу ишләри илә динин ән бөјүк сәнәдини вә ја әслиндә, бүтүн дини суал алтына апарырлар.[3]  



[1] Гејд олунан мәсәләнин мәнасы бу дејил ки, Гуранын Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) заманында ҹәм олунмасыны исбат етмәк олмаз. Бәлкә дә мәслә будур ки, бу мөвзунун фәгиһин иҹтиһадында кәлами бәһсләриндә ролу јохдур. Һәмчинин, әввәлдә гејд олунду ки, шиә алимләринин әксәријјәтинин рәји будур ки, дәлилләр нишан верир ки, Гуран, Ислам Пејғәмбәри (сәлләллаһу әләјһи вә алиһи вә сәлләм) заманында ҹәм вә тәнзим олунмушдур. Бундан әлавә, әҝәр ајә вә сурәләрин тәртибиндә һансыса мүһүм мәсәләјә раст ҝәлсәк дә, тәнзимин позулмасы илә о мәсәлә әлдән ҝедәр (сурә вә ајәләриндә мејдана ҝәләҹәк әдәд мөҹүзәси кими бир мәсәлә) вә ја бүтүн бу тәртиб вә тәнзимләрин нәтиҹәсиндә хүсуси бир бағлылыг әлә ҝәлир. Бу мәсәләнин дә исбатына ҝөрә тарихи дәлилә еһтијаҹ јохдур, бәлкә әгл һөкм едир ки, бүтүн бу тәртиб вә нәзмләр илаһи вәһј васитәси илә вүҹуда ҝәлмишдир.

[2] Ајәләрин илаһи вәһј олмасындан әлавә, бир-бирилә бағлы олуб, “гәринеји сијаг” (үмуми мөһтәвадан әлә ҝәлән мәна) гануну алимләр арасында ихтилафлы мәсәләдир.

[3]  Мәһди Һадави Теһрани, Мәбани калами иҹтиһад, мүәссеји фәрһәнҝи Ханеји хирәд, Гум, биринҹи чап, тарих-1377 шәмси или. Сәһ-56-57.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Lütfən qadının hicabının necəliyi barəsində hədis yazın.
    3925 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/13
    Nur surəsinin 31- ci ayəsi başqa olmaqla çox sayda hədis və ayələr qadının hicabı barəsində söhbət açmışdır.həmçinin Nur surəsinin 31- ci ayəsində buyurulur: "Mömin qadınlara de ki, gözlərini haram buyrulmuş şeylərdən çəkindirsinlər, namuslarını qorusunlar; öz- özlüyündə görünən (əl- az) istisna olmaqla, zinətlərini göstərməsinlər baş örtüklərini yaxalarına çəksinlər; zinətlərini ərlərindən başqasına ...
  • Müəllimlə tələbənin (orta və ali məktəb tələbəsinin) qarşılıqlı hüquqları hansılardır?
    9843 Əməli əxlaq 2011/10/20
    Müəllimlə şagird və tələbənin qarşılıqlı olaraq çoxlu hüquqları vardır. Onları iki qismə bölmək olar: 1. Müəllimin şagirdə və tələbəyə qarşı vəzifəsi; bunlar əxlaqi, tərbiyəvi, elm və təlim vəzifələrindən ibarətdir.
  • Əhli-beytin (əleyhimus-salam) yerə məxsus olan məqamları onların mələkuti və cəbəruti məqamları ilə hansı nisbətdədir?
    3421 Nəzəri irfan 2012/04/09
    Məsumların (əleyhimus-salam) rəvayətlərdə də qeyd olunan yüksək məqamlarının bəzisinə diqqət yetirməklə mülahizə edirik ki, maddi dünyanın tutumu məhdud olduğuna görə bu məqamlardan bəziləri bu dünyada gerçəkləşə, büruz edə bilməz və bu dünyaya sığmaz. Məsələn, imamın ilahi sifət olan xilafət ünvanı ilə “bütün vücud aləminə əhatə” məqamı kimi. ...
  • Səcdəyə getdiyimiz zaman hansı üzv əvvəl yerə dəyməlidir?
    3129 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/09
    Səcdə namazın vacib hissələrindəndir və vacib və müstəhəm şərait və hissələrə malikdir; o yerlər ki, səcdədə müstəhəb hesab olur, odur ki, kişi səcdəyə getdiyi zaman ilk növbədə əllərini, qadın isə əvvəl dizlərini yerə qoymalıdır.[1]
  • O hədisin etibarı ki, buyurur: "Qurban bayramında təşkil olan nütfənin sahibi altı barmaqlı olacaq" nə dərəcədədir?
    5788 Hədis elmləri 2012/01/12
    Əziz İslam Peyğəmbəri (s) ayləlik əməlinin müsəhəbbat və məkruhatını bir hədisdə Həzrəti Əli (ə)a buyurdular:Yoldaşına Qurban bayramı gecəsi yaxınlıq etmə çünki əgər bu gecə nütfə ana bətninə yerini tutarsa, olan uşaq ya altı barmaq olacaq ya dörd barmaq...[1]Bu hədis Hilyətul Müttəqin kitabından əlavə ...
  • Airobika idman növünün hökmü nədir?
    3633 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/04/18
    Həzrət Ayətullah uzma Xameneinin dəftrəi: Ümumiyyətlə ləhvi musiqi yaxud da günah məclislərinin musiqisinə uyğun yaxud da şəhvəti təhrik edən yaxud da haram işlə olarsa və ya fəsad olarsa, caiz deyil. Həzrət Ayətullah uzma Sistaninin dəftəri: Əgər musiqi ləhvo ləb məclislərinin musiqisi ...
  • Imam Hüseynlə (ə) birgə Yezid ibni Müaviyənin Abdullah ibni Salamın həyat yoldaşı Ərinəbdən elçiliyi düzgündürmü? Onun Kərbəla hadisəsində təsiri olubdur?
    5368 تاريخ بزرگان 2011/12/25
    Bəzi tarixi kitablarda yazılıbdır: Baxmayaraq ki, bütün şəhvətpərəstlik, qürurlanmaq və arzusuna çatmaq istədikləri vasitələr onun ixtiyarında idi, amma yenə də xəbis (çirkli) gözlərini Abdullah ibni Salamın həyat yoldaşı, İshaqın qızı, Ərinəb adında iffətli, ərli qadına dikmiş və onunla evlənməyə çox əlaqədar olmuşdu. Atası Müaviyə də hiylə ilə istədi pak, ...
  • Rizvan behiştinə sahib olmaq, onlar üçün mələyin şəfaət etməsi ilə necə uyğundur?
    3756 Təfsir 2010/10/03
    Allah iman və saleh əməl sahiblərindən razıdır, amma çünki iman və saleh əməllər qüdrət və zəif mərtəbəsindən fərqlidir, Allahında razılğı onlar üçün fərqlidir.Behiştin ən uca mərtəbəsi behişti rizvandır. Onun sahibləri, yəni Peyğəmbərlər, övsiya övliya və Allah dərgahında yaxşı olanlardır. Bu dəstənin şəfaətə ehtiyacı yoxdur və bunlar ...
  • Uşaq saldırmaq haramdırmı?
    15607 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/07/18
    `Uşaq saldırma haram və böyük günahlardandır. Bu işi görən tövbə etməli və kəffarəsi (iki ay bir- birinin ardınca oruc tutmaq) var. onun diyəsi də belədir. Rüşeyim uşaqlıqda qərarlaşandan sonra, 40 gün müddətində spermadır. Onu saldırmağın diyəsi bu müddətdə 20 misqal şərii qızıl sikkədir ki, hər ...
  • Aya Malik Əştərin əcdadvə övladları tək Allahçı və vilayətçi idilər?
    4903 تاريخ بزرگان 2011/12/25
    Etibarlı tarix kitablarında Malik Əştərin əcdadını tək Allaha pərəstiş etməsi barəsində ki, "Nəx" və "Məzhəc" tayfalarından və Yəmən torpqalarında olmuşdur, heç bir şey qeyd olunmamışdır. Tarixdə yalnız buna işarə olunmuşdur ki, Yəməndən ilk İslama üz gətirən tayfalardan olmuşdurlar. Malik Əştərin iki övladı olmuşdur; İbrahim və İshaq adlarında, İshaq, ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    107663 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    82098 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    59857 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    42901 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    32882 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    27119 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22953 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22922 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    21610 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20892 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...