Ətraflı axtarış
Baxanların
7352
İnternetə qoyma tarixi: 2011/09/12
Sualın xülasəsi
Lobsterin, dərya sədəflərinin və su ulduzunun yeyilməsi haramdırmı?
Sual
Lobster, dərya sədəfləri və su ulduzunun ətini yemək haramdırmı? Əgər haramdırsa, nə üçün İranda alver edilir?
Qısa cavab

Lobsteri,[1] dərya sədəflərini və su ulduzunu yemək haramdır. Dini mənbələrdə heyvanların ətinin halal və ya haram olması barəsində külli qayda-qanunlar və müxtəlif meyarlar mövcuddur. Məsələn, quruda yaşayan heyvanlar üçün bir sıra qayada-qanunlar və meyarlar, dəryada yaşayan heyvanlar üçün başqa meyarlar, quşlar üçün daha başqa meyarlar deyilmişdir.

Suda yaşayan heyvanların halal olması meyarı budur ki, onun pulcuğu olsun. Məhəmməd ibni Müslim imam Baqir (əleyhis-salam)-dan soruşdu: “Bizim üçün pulcuğu olmayan balıq gətirirlər (onu yemək olarmı)?” İmam (əleyhis-salam) buyurdu: “Pulcuğu olan hər bir balığı ye, pulcuğu olmayanı yemə.”[2]

Pulcuq dedikdə balığın üzərində olan həmin pulcuqdur ki, rəvayətlərdə də qeyd olunmuşdur.[3]

Böyük mərcəyi-təqlidlər də bu rəvayətlərdən istifadə edərək suda yaşayan heyvanların hökmünü bəyan etmiş və buyurmuşlar: “Rəvayətlərdən əldə olunur ki, pullu balıqlar istisna olmaqla suda yaşayan heyvanların əti yeyilmir (onları yemək haramdır).”

Əlbəttə, meyqu (rubiyan) bu külli qanundan istisna olunur. Onun halal olması barəsində xüsusi rəvayət gəlmişdir: “Onun yeyilməsinin işkalı yoxdur və meyqu bir növ balıqdır.”[4]

Növ və cins baxımından meyqunun pulcuğu (balıq kimi) olmasa da, hökm baxımından pullu balıqlar hökmündədir və onun yeyilməsinin işkalı yoxdur. Başqa sözlə desək, bu dərya heyvanı pulcuqlu olmasa da, bizim üçün məlum olmayan müəyyən cəhətlərdən istisna olunmuşdur və rəvayətlərdə onun halal olmasına hökm demişdir.[5]

Həmçinin, xərçəngin haram olması barəsində də xüsusi rəvayət vardır: “Cərri (bir növ balıqdır), tısbağa və xərçəngin yeyilməsi haramdır.”[6] Buna əsasən, lobster, su ulduzu və s.nin haramlığı bu külli qanunlar çərçivəsində qalır.

Qeyd etmək lazımdır ki, bir şeyin sadəcə haram olması onun alverinin və ya ovlanmasının da haram olmasına dəlalət etmir. Çünki bir şeyin yeyilməsinin haramlığı ilə onun alveri bir-birindən fərqli olan iki məsələdir. Çox hallarda bir şeyin yeyilib-içilməsi haram, lakin onun alveri işkalsız ola bilər. Misal üçün, qanın yeyilməsi haramdır, lakin digər mənfəətlər xatirinə alver edilməsi caizdir. Buna əsasən, lobster, sədəf və s. yeyilmə üçün deyil, əksinə digər əqlani mənfəətlərindən istifadə üçün alver edilərsə caizdir. Sədəfli lobsterdə çoxlu digər əqlani mənfəətlərin olması mümkündür.

Əlavə məlumat üçün 744-cü suala bax.



[1] Tikanlı və ya sədəfli lobsterlər inkişaf etmiş çanaqlı növlərdəndir ki, qütb nahiyələrindən isti məntəqələr qədər dəryanın 500 metrliyinə qədər dərinliyində yaşayırlar.

[2] Şeyx Hürr Amili, “Vəsailuş-şiə”, 16-cı cild, səh. 397 və 398, rəvayət 1, bab 8, “ət’imul-muhərrəmə” babları

[3] Yenə orada, rəvayət 3 və 7

[4] “Vəsailuş-şiə”, 16-cı cild, səh. 408, rəvayət 5 və 12, “ət’imul-muhərrəmə” babları

[5] “Vəsailuş-şiə”, vərəq altı haşiyə, 16-cı cild, səh. 408

[6] “Vəsailuş-şiə”, 24-cü cild, səh. 146, “ət’imə və əşribə” kitabı, bab 16, hədis 1

Ətreaflı cavab
Бу суалын изаһлы ҹавабы јохдур.
Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163349 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156472 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118194 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110600 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101498 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91877 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53711 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46814 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44234 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43553 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...