Ətraflı axtarış
Baxanların
6045
İnternetə qoyma tarixi: 2011/03/06
Sualın xülasəsi
Nə üçün kamil din (İslam) bir dəfəyə göndərilməmişdir və ümumiyyətlə onun tədrici olmasının nə kimi zərurəti var idi?
Sual
Nə üçün kamil din (İslam) bir dəfəyə göndərilməmişdir və ümumiyyətlə onun tədrici olmasının nə kimi zərurəti var idi?
Qısa cavab

Dinin tədrici olaraq göndərilməsi bir tərəfdən insanın ruhi və fikri qüdrətinin tələbidir, digər tərəfdən isə onun ictimai-dünyəvi ehtiyaclarına və qarşıya çıxan gündəlik məsələlərə aiddir. Qədim insanlar kifayət qədər təfəkkür qüdrətinə malik olmadığından sonrakı əsrlərin maarifini əxz edə bilməzdilər. Habelə, həzrət Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in besətindən əsrlər qabaq yaşamış insanlar da o həzrətin təlimlərini əxz etmək üçün lazımi qədər mənəvi, ideoloji və fikri qüdrətə malik olmamışdılar. Buna görə də qəbilə-tayfa şəkilində yaşayan, ictimai həyat və əlaqələrə çox da ehtiyacları olmayan ibtidai insanların ictimai təlimlər və hökmləri əxz etməyə ehtiyacları, onu qavramağa qüdrətləri təsəvvür oluna bilmirdi. İslamdan əvvəlki məhdud cəmiyyətdə və ictimai həyatda bu kimi geniş səviyyəli təlimlərə olan ehtiyac dərk edilmədiyinə görə onların qüdrət və düşüncəsinin fövqündə olan (ilahi) təlimlərin göndərilməsi, eləcə də onlara lazım olmayan hökmlərin verilməsi əbəs bir iş olardı.

Bundan əlavə, onlara belə ilahi vəzifələrin verilməsi, öyrədilməsi və başa salınması “təklifun bi ma la yutaq” (bəndəni, qadir olmadığı şeylərə vəzifəli etmək) olardı. Lakin cəmiyyətin lazımı təkamül seyrindən, bəşəriyyətin ruhi və fikri cəhətdən inkişafından sonra onların ixtiyarına elə qanunlar, təlimlər və maariflər verildi ki, qiyamətə qədər onun sayəsində tərəqqiyə çatıb, dünya və axirətin yüksəliş yolunu ötüb keçə bilərlər.

Ətreaflı cavab

Allah tərəfindən dinin göndərilməsi və bəndələrə müəyyən vəzifələrin verilməsində əsas məqsəd bəşəriyyətin ruhi irəliləyişə, tərəqqiyə hidayət edilməsi, onların tərəqqisinə mane olan maneələrin yol üzərindən götürülməsi, onun həqiqi insaniyyət səmtinə hərəkət etdirilməsidir. Habelə bir tərəfdən insanın ruhi və əqli qüdrəti, digər tərəfdən isə onun ehtiyacları tərəqqiyə, təkamülə və dəyişikliyə məruz qalır. İnsanın elə ilk əvvəldən ən yüksək və mütərəqqi təlimləri əxz etməyə qüdrəti yoxdur. O, ilahi vəhy sistemi qarşısında bir uşağa bənzəyir: ona ilk növbədə bəzi sadə məfhumları, daha sonra müəyyən hərfləri və rəqəmləri öyrətmək lazımdır ki, elm öyrənməyə, təlim-tərbiyə almağa hazırlaşsın, bundan sonra elm dərəcələrini lazım olan miqyasda və onun tələbinə əsasən biri digərindən sonra, müvəffəqiyyətlə ötüb elə bir məqama çatsın ki, ona “tədqiqatçı” və “məzun” adı verilə bilsin. Məhz bundan sonra başqaları onun faydalı səylərini, işgüzar fəaliyyətlərinin nəticəsindən istifadə edir və özü də bunlardan bəhrələnir. Birinci sinfə gedən uşağa ikinci sinfin dərs materiallarını öyrətmək olmaz, eləcə də orta məktəbin son sinfində oxuyanlar da institut materiallarını mənimsəyib öyrənə bilməz və s...

Həyatın ilk və ibtidai mərhələsində olan insanın gələcək peyğəmbərlərin təlim və hökmlərini əxz etməyə ehtiyacı yox idi, üstəlik bunu bacara da bilməzdi. Əvvəlki ümmətlərin sonuncu peyğəmbər həzrət Muhəmməd (səlləllahu əleyhi və alih)-ın Allah tərəfindən gətirdiyi ilahi təlim və hökmləri əxz etməyə qüdrətləri yox idi.

Bundan əlavə, ilahi peyğəmbərlərin (əleyhimus-salam) ömrünün məhdud olması, onların fikri və ruhi qüdrətləri də dinin tədriclə təkmil olunmasında digər bir amil olmuşdur. Hər peyğəmbər öz müasirləri ilə əlaqədar hər bir cəhətdən ən fəzilətli, ən kamil və ən bilikli olmuşdur. Buna görə də Peyğəmbərimiz (səlləllahu əleyhi və alih) buyurur: “Allah elə bir peyğəmbər göndərməyib ki, onun əqlını kamala çatdırmamış; (eləcə də) onun əqli (və ruhi) qüdrəti ümmətinin bütün ağıllılarından ən fəzilətli və üstün olmamış olsun.”[1]

İmam Həsən Əskəri (əleyhis-salam) buyurur: “Allah-taala Peyğəmbərimizin ruhunu və qəlbini ən yaxşı, ən zərafətli qəlb olduğunu gördükdən sonra onu peyğəmbərliyə seçdi.”[2]

Ağlın dərin, düşüncə üfüqləri və qəlbinin geniş olması və təfəkkür səviyyəsinin ayırd edilməsi batini bir məsələ olduğundan, “Allah Öz risalətini harada qərar verəcəyini (və hansı şəxsə əta edəcəyini ) daha yaxşı bilir.”[3]

Peyğəmbərin, hətta imamın belə bir məqama seçilib təyin edilməsi qüdrəti bəşərdə yoxdur. Buna görə də onların təlimlərinin kəmiyyət və keyfiyyəti, eləcə də hər hansı bir şəriətin yeniləşdirilməsi, əvvəlki şəriətin qüvvədən salınması və s. hamılıqla Allahın hikməti, elmi və izninə bağlıdır, onların təyin edilməsi və bu işlər barəsində nəzər verilməsi bəşərin qüdrətindən xaricdir.

Digər tərəfdən, əvvəlki ümmətlərdə təbliğatın məhdudiyyəti, ilahi təlimlərin yayılıb nəşr edilməsində mövcud olan çətinliklər bir dinin bütün əsrlərdə əbədi və həmişəlik olmasına mane olmuşdu və bəşəriyyətin hamısının ona əl tapması qeyri-mümkün idi. Xüsusilə, bir tərəfdən bu təlimlərin qeydə alınması, qorunub-saxlanması və camaata yayılmasındakı çətinliklər, digər tərəfdən isə əvvəlki peyğəmbərlərin zamanından uzaqlıq kimi amillər hər hansı bir xalq və millətin görkəmli şəxsiyyətləri tərəfindən ilahi hökm və təlimlər barəsində səhvə, unutqanlığa və yaxud qəsdən olan təhrifə səbəb olurdu, insanların hidayətinin əsil məqsədi təhrif edilən həmin şəriətin vasitəsi ilə məhv olurdu. Amma islamdan sonra, xüsusilə ilahi təlimlərin yazılmasına, keçmiş ilahi mirasların qorunub saxlanmasına, ticarətin genişləndirilməsinə, mədəni-maarif məsələlərinin geniş səviyyədə yayılmasına dair bu müqəddəs dinin təkidi bu problemi aradan qaldırdı.

Bunu da qeyd edək ki, İslamdan əvvəlki bəzi şəriət hökmləri müəyyən zamana məxsus idi. Misal üçün, yəhudilərə qadağan edilən bəzi şeylər onların tənbeh edilməsi məqsədi güdürdü və İsa peyğəmbərin göndərilməsi ilə bu qadağalar aradan qaldırıldı.[4]

Bu məsələdən müstəsna olmayan İslam dini də 23 il ərzində və tədrici olaraq təkmilləşdirilmiş, kamala yetmişdir. Bu zaman ərzində hökmlərdən bəziləri, o cümlədən şərabın və qumarın haram olması, zinaya görə verilən cəza və s. tədrici olaraq bəyan olunmuşdur. Təməttö həcc əməlləri Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in axırıncı həccində – yəni hicrətin 10-cu (besətin 23-cü) ilində təlim verilərək icra mərhələsinə qoyulmuşdu. Bəzi digər hökmlər də, o cümlədən Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-lə pıçıltı ilə danışan zaman sədəqə verməyin hökmü nəsx edilib qüvvədən düşmüşdür.[5]

Heç bir siyasətçi və hikmət sahibi üçün məxfi deyildir ki, bir ümmət və xalqın uzun müddət qaynayıb-qarışdığı, ünsiyyətdə olduğu və əvvəlki nəsillərdən sinəbəsinə sonrakı nəsillərə nəql etdirdiyi təfəkkür tərzi və rəftarların ləğv və islah edilməsi bir gündə həyata keçə bilən bir iş deyildir, xüsusilə onlara cahiliyyət təəssübləri hakim olsa.

Bəli, Peyğəmbəri-Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih) bu ilahi təlimləri bir dəfəyə: “Qədr” gecəsində, yaxud merac gecəsində əxz etməyə qadir idi. Amma onları qəbul etmək üçün kifayət qədər əqlə, ruhi qüdrətə və  bacarığa malik olmayanlar bu təlimlərin hamısını bir dəfəyə öyrənib istifadə edə bilməzdilər. (Hətta imam Əli (əleyhis-salam) da bidətləri aradan qaldırmaq məqamına gələndə bu çətinliklə qarşılaşırdı; ümmətin islah olunması qüdrəti və fürsəti artıq əldən getmişdi.) Bu problem Peyğəmbər-Əkrəm (səlləllahu əleyhi və alih)-in şərafətli ömrünün axırlarına qədər davam etdi. Quranın kamil olmasına baxmayaraq, onun hər bir incəliklərinə qədər təfsir və bəyan edilməsi camaatın düşüncə səviyyəsində və ya gündəlik qarşıya çıxan məsələlər sırasında deyildi.

Buna görə də həqiqi islam təlimləri Peyğəmbərin geniş sinəsində əmanət qoyulmuşdu ki, camaatın mürşidi olsun, ilahi hökmləri və maarifi bəyan etsin. Bu məsələ o həzrətdən sair imamlara nəql olunmuşdur. Məsum imamlar da var-qüvvələri ilə səy edirdilər ki, layiqli şagirdlər yetişdirib ümməti elə tərbiyə etsinlər ki, zühur əsrinə qədər və tarixin axarlarında kitab və sünnətə müraciət etməklə Peyğəmbərin və məsum imamların (əleyhimus-salam) təlimlərini, rəftar və davranışlarını əldə edib, özlərinin elmi, fikri, ideoloji, əxlaqi və şəri ehtiyaclarını təmin edə bilsinlər. Xüsusilə əsl vəhy mənbəyi olan Quran indiyə qədər hər növ dəyişiklik və təhrifdən amanda qalmışdır və bu kitab saxta hədisləri ayırd etmək üçün bir gözəl bir meyar ola bilər.

Şiə alimlərinin elmi davranışı sübut edir ki, bu din kamil bir dindir və qiyamət gününə qədər bəşərin maddi və mənəvi ehtiyaclarını cavablandıra bilər. Əgər düşmənlər maneçilik törətməsə, bu din haqq-ədaləti, sülh, səfa-səmimiyyəti dünya səviyyəsində bərqərar edə bilər. Baxmayaraq ki, ilahi vədəyə əsasən, düşmənlər maneçilikdən heç vaxt əl çəkməyəcəklər, nəhayət dünya səviyyəli xilaskarın qüdrətli əlləri ilə məhv ediləcəklər və yer üzü haqq ədalətlə dolacaqdır.

Mənbələr:

1. Sübhani, Cəfər, “İlahiyyat”, 3-cü cild, səh. 22-64, 225, 485-528

2. Şirvani, Əli, “Əqaid dərsləri”, səh. 128, 161-165

3. Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, “Əqaid təlimləri”, 1-2-ci cild, dərs 29, 31, 35

4. Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, “Yol və yol tanımaq”, 4-cü cild, səh. 1-55, 5-ci cild, səh. 13-56, 177-189

5. Mütəhhəri, Mürtəza, “Xatəmiyyət”, səh. 37-63, 99, 143-163



[1] Şirvani, Əli, “Əqaid təlimləri”, səh. 128, “Üsuli kafi”dən nəqlən

[2] Yenə orada; "Biharul-ənvar"dan nəqlən, 18-ci cild, səh. 205, hədis 36

[3] “Şura” surəsi, ayə: 7

[4] “Ali-İmran” surəsi, ayə: 50; “Nisa”, surəsi, ayə: 160-161

[5] “Mücarilə” surəsi, ayə: 12 və 13, “Nur” surəsi, ayə: 3, “Bəqərə” surəsi, ayə: 143-150

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quranın təhrif olmasına dəlalət edən hədislər barəsində sizin nəzəriniz nədir?
    5476 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/10/01
    Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin cavabı belədir: Quranın təhrif olunmasına dəlalət edən hədislər sənəd və ya sadir olması və yaxud da dəlalət cəhətindən qəbul olunmamışdır odur ki, heç bir halda Quranda təhrifə yol verilməmiş və heç bir zaman olmayacaqdır. Əgər bir şəxs Quranın təhrif olmasını qəbul ...
  • Xəcalətin kökü nədir?
    9076 Nəzəri əxlaq 2012/06/13
    "Xəcalət" "utancaqlıq" mənasındadır. Utancaqlıq yəni, özünə həddən artıq diqqət və digərləri ilə qarşılaşmaqdan qorxmaq. Utancaqlıq həya ilə eyni mənada deyil. Həya özünü saxlamağa qüdrətin olmasıdır ki, iradə üzündən olan və dəyərli bir işdir. Ayə və rəvayətlərdə ona yaxşı qiymət verilir. Amma utancaqlıq tamamilə iradə ...
  • Вилајәти-фәгиһ мәсәләсинин тарихи һара гәдәрдир?
    6326 Nizamlar (Qurluşlar) 2010/02/04
    Фигһ елминдә иҹтиһад мәгамына чатан фәгиһин, Ислам һөкумәтинин рәһбәри мәнасында ишләнән “вилајәти-фәгиһ” мәсәләси бәзиләринин нәзәринә ҝөрә ислам тәфәккүрүндә тәзә олуб ики әсрдән аз тарихи вардыр. Һалбуки, шиә әгидәсинә ҝөрә бу мәсәлә гејбәт әсриндән башлајараг ҹәмијјәтин идарәсинин мүгәддәс шәриәт тәрәфиндән адил фәгиһләрин өһдәсиндә гојмасы ...
  • Yeni inqilabi nəğmələrə (pap) qulaq asmağın hökmü nədir?
    8296 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/17
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин. ...
  • "Quranda Saduqatihinnə (صدقاتهن) və Ucurəhunnə (اجورهن) nəyin barəsindədir?
    5707 Təfsir 2012/02/07
     «صدقاتهن»"Saduqatihinnə"[1], daimi izdivaca (həmişəlik evlilik) aid olan bəhsdə gəlibdir və mehriyyədən "sidaq" ünvanına ad aparıbdır.[2] Bu kəlmənin işləndiyi ayə, qadınların qəti hüquqlarından birinə işarə edir və təkid edir ki, öz həyat yoldaşının mehriyyəsini ödəsin.[3] Amma qadın öz mehriyyəsini bağışlasa lazım ...
  • Qədr gecəsi bir neçə gecədirmi? Günlərdə qədr gecəsindən sayılırmı?
    14366 Təfsir 2011/03/06
    Qədr gecəsi əhəmiyyətli və bərəkətli bir gecədir, Qurani kərimin dediyinə görə əsasən qədr gecəsi, Ramazan ayının gecələrindən biridir. Amma sual olunmuş mövzuda bir neçə nəzəriyyə ehtimal olunur: 1.              Qədr gecəsinin bir neçə gecə olması və yaxud qədr ...
  • Heyzli qadının hazırladığı yemak, əli ilə yoğrulub hazırlanın çörəklərin və yeməklərin yeməyin nə iradı var?
    11401 Heyiz və nifas 2014/05/18
    Əvvəlcədən bir məsələni qeyd etmək lazımdır ki. İslamdan əvvəl cahiliyyət dövründə insanlar heyz halında olan qadını bir növ çirikn sayır və onlarla yaxından əlaqə qurmurdular. Həmin məsələyə görə, qadın aybaşı vaxtı evin bir küncünə qısılır, ona əşya kimi baxılır və ondan uzaqlaşırdılar.[1] Amma, İslamda ...
  • Qissə bəyan etməkdə Quranın hədəfi nədir?
    6190 Quran elmləri 2012/07/22
    Əhvalatların bəyanında aşağıdakı halları Quranın hədəfləri hesab etmək olar: 1. Təfəkkür, 2. İbrət almaq, 3. Qissələrin inhirafa düşməsinin, əsl məqsəddən azmasının qarşısını almaq, 4. İxtilafları aradan qaldırmaq, 5. Yaxşı və pis işlər görmək müqabilində camaatı ilahi sünnətlərdən agah etmək. ...
  • İctimai yaşayışla tam əlaqəni kəsib və xəlvət bir yerə çəkilməyin hökmü nədir?
    5886 Əməli əxlaq 2011/09/11
    Bir guşəyə çəkilmək bəzən tam və həmişəlik, bəzən də naqis və mövsümi olur.Tam və həmişəlik bir guşəyə çəkilmək müəyyən cəhətlərə görə iradlıdır. Çünki:İlahinin tədbir və qaydasının əksinədir. Çünki Haqq- Taalanın zatının iradə və qaydası bəşərin ixtiyar yolu ilə və onun ...
  • Cənnətin bir neçə qapısı varmı? Bu qapıların hər birinin özünəməxsus adları vardırmı?
    23202 Qədim kəlam 2011/11/03
    Cənnətin bir neçə qapısı vardır və onların sayı səkkizdir. Lakin onların dəqiq adları və hansı  qrupun hansı qapıdan daxil olacağı haqda hədislərdə kiçik ixtilaflar gözə dəyməkdədir. Cənnət qapılarının adları ayrı-ayrı hədislərdə pərakəndə şəkildə qeyd edilmişdir: "Bab əl-Rəhmət" (Rəhmət qapısı), "Bab əs-Səbr" (Səbir qapısı), "Bab əş-Şükr" (Şükür qapısı), ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163013 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155404 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117911 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109947 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99454 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91513 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53468 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45713 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43898 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43093 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...