Müçtehit, temel kaynaklardan yani Kur’an, hadis, icma ve akıl yoluyla şer’i hükümleri çıkarma gücüne sahip olan kişiye denir. Bu güce sahip olmak Arap edebiyatı, tefsir, dirayetu’l-hadis, rical, usul-i fıkıh ve fıkıh gibi ilimleri iyice bilmeğe bağlıdır. Bu mukaddimeleri bilmek uzun süreli bir eğitimden geçmeğe ve sürekli bir çabaya bağlıdır. Bu yeteneğe ulaştığında kişi kendisinde bu gücü hisseder. Ancak içtihat makamına eriştiğinin başkaları tarafından bilinmesi için kişinin içtihada eriştiği büyük müçtehitler tarafından tasdik edilmeli ve kendisinin de bu makama eriştiğinin ilmi merkezlerde bilinmesinden yana olması gerekir. Şunu da ekleyelim ki içtihat makamı taklit mercii olma makamıyla farklıdır. Her taklit mercii müçtehittir, ancak her müçtehit taklit mercii değildir.

Bu açıklamadan anlaşılacağı üzere gerekli öğrenimi almış olan birçok kadının içtihat makamına erişmiş olmaları ancak tanınmamaları mümkündür. Nitekim alim olan erkeklerin arasında da bir çok tanınmayan müçtehit vardır. Tanınan müçtehitler genelde taklit mercii olan kimseler olduklarına ve taklit merciinde aranan şartlardan biri de erkeklik olduğuna göre müçtehit kadınlar erkeklerden daha az toplum tarafından tanınırlar.

İçtihat mertebesine eriştiği bilinen kadınlardan biri Bayan Müçtehide Emin İsfahani’dir. (Ölüm: H. K. 1403). Onun büyük taklit mercilerinden içtihat belgesi var idi.[1]

Tanınmış müçtehide kadınlardan biri de şimdi tedrisle meşgul olan Bayan Sıfatı’dır. Siz +982517734154 telefon numarası, Po Box 3695-37185 Kum – İran adresiyle yine www.sefaty.net e-mail: info@sefaty.net adresleriyle onun özel kalemiyle irtibat sağlayabilirsiniz.

Ebette Kum’daki Camiatuz’zehra medresesinin hocaları arasında içtihat makamına erişmiş olan diğer şahsiyetler de vardır ancak isimlerinin ilan edilmesine izin vermediler.