Ətraflı axtarış
Baxanların
5184
İnternetə qoyma tarixi: 2010/11/10
Sualın xülasəsi
Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
Sual
Quranın dəfi və ya tədrici nazil olmasından nə qədər keçir?
Qısa cavab

Quranın bir dəfəlik, Peyğəmbərin (s) qəlbinə nazil olması qədr gecəsində (ramazan ayının gecələrindən biri) olmuşdur. Bəzi ayə və rəvayətlərə nəzər saldıqda, bu ehtimalı vermək olur ki, qədr gecəsi həmin ramazan ayının igirmi üçüncü gecəsidir və Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olması tədricən əlli altı gün besətdən sonra baş vermişdir.

Amma tədrici nazil olması barəsində, çoxlu ixtilaflar vardır, bunlardan ikisi daha artıq əhəmiyyət daşıyır:

1.        Quranın tədrici nazil olması, besətə yaxın illərdə başlamış və Peyğəmbərin (s) ömrünün sonunadək uzadılmışdır. Məşhur nəzər əsasında, Peyğəmbər rəcəbin 27- də, milad iliyləsə fevralın 1- i 610- cu ildə Peyğəmbərliyə seçilmiş və hicrətin 11- ci ili səfər ayının 28- də vəfat etmişdir.

2.        Baxmayaraq ki, bir neçə ayə Peyğəmbərin besəti zamanı nazil olmuşdur, ammaQuranın səmavi kitab olaraq tədrici nazil olması, besətdən üç il sonra qədr gecəsindən başlanmış və Peyğəmbərin ömrünün sonuna qədər olan müddətdə baş vermişdir.

Bunun üçündə, bunu nəzərə alsaq ki, biz 1007- ci ilin fevral ayındayıq, Quranın tədrici nazil olmasından neçə il keçməsini mübahisə edə bilərik.

Ətreaflı cavab

Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olmasını bu qədər bilirik ki, qədr gecəsində nazil olmuşdur.[1] Qurani kərim buyurur: Ramazan ayı bir qydır ki, quran onda nazil olmuşdur.[2] Bəs qədr gecəsi də ramazan ayında qərar tutmuşdur. Amma ramazan ayının gecələrindən gansı biri qədr gecəsidir, dəqiq olaraq bilinmir və bu barədə də çoxlu ixtilaflarla üzləşirik.[3] Amma bu nəticəni almaq olar ki, hazırda olan ehtimallardan, igirmi üçüncü gecə qədr gecəsi olsun. Çünki çoxlu ayə və rəvayətlər bunu təsdiqləyir.[4] Baxmayaraq ki, bu mabarək işin baş verdiyi il məlum deyil, amma demək olar: Qədr gecəsi, Quranın nazil olduğuna Baxmayaraq, Peyğəmbərin uruc etdiyi gecə də hesab olunur; çünki Quran Allah yanında ümmül kitabdadır[5] və əgər insan uruc etməsə Quranı ümmül kitabda dərk edə bilməz.[6] Bundan başa düşürük ki, Quranın (dəfi) bir dəfəlik nazil olması Peyğəmbərin (s) bu kəmala çatmasından sonra olmuşdur. Bəs belə bir nəticə almaq olar ki, Quranın nazili Risalətin birinci ilində olmuşdur: yəni təqribən 56 gün besətdən sonra quran nazil olmuşdur.

Bu ədəd (rəcəb ayının 27) besətin müddətini və (ramazan ayının 23)- nü qədr gecəsi və beləliklə rəcəb və şəban aylarını 30 gün hesab etməklə bu nəticəni əldə edirik. Amma Quranın tədrici nazil olmasına nəzər saldıqda[7] ki, besət zamanına yaxındır, və besətin tarixində çoxlu ixtilaflar olduğu üçün,[8] Quranın tədricilə nazil olmasında da ixtilaflar yaradır.

Məşhur nəzər budur ki, islam Peyğəmbəri (s) rəcəb ayının 27- si milad iliyləsə 610- cu il fevralın birində Peyğəmbərliyə məbus olmuşdur[9] və bu zaman ələq surəsinin birinci beş ayəsi o həzrətə nazil oldu.[10] Bundan sonra isə Quranın sonrakı ayələri nazil olması Peyğəmbərin (s) həyatının sonuna qədər, igirmi üç il müddətində davam etmişdir.

Bəziləri belə qəbul edirlər ki, besət zamanı Quranın tədrici nazil olması, səmavi bir kitab olmasıyla fərqlidir. Onların nəzərində, baxmayaraq ki, ələq surəsindən beş ayə Peyğəmbərin (s) besəti zamanı nazil olmuşdur, amma o həzrət ümumi təbliğə məmur olmamışdır. O üç il gizli təbliğdən sonra ümumi təbliğə məmur olmuşdur.[11] Və bu müddətdən sonra idi ki, səmavi bir kitab olaraq nazil olub, kitab şəklin almış və bunun üçündə baxmayaraq Peyğəmbərin (s) besəti rəcəb ayında olmuşdur, amma, Quranın tədrici nazil olması, üç il bundan sonra və ramazan ayının qədr gecəsindən başlamışdır.[12]

Bu fikiri təsdiqləyən, quranın igirmi il müddətində nazil olmasını təsdiq edən rəvayətdir.[13] Bu əqidə və fikir əsasında.[14] Quranın səmavi kitab olaraq tədrici nazil olması, besətin dördüncü ilində, yəni təqribən üç il əlli altı gün besətdən sonra və Peyğəmbərin (s) həyatının sonuna kimi, yəni hicrətin on birinci ili səfər ayının 28- nə qədər olmuşdur. Bəs bu nəticə əldə olur ki, Peyğəmbərin (s) hicrətindən 1428 il keçmiş və Peyğəmbərin (s) besəti təxminən on üç il hicrətdən qabaq olmuşdur, əgər birinci nəzəri qəbul etsək, birinci ayənin nazil olmasından 1440 il keçir, və əgər ikinci nəzəri qəbul etsək, birinci ayənin nazil olmasından 1437 il keçmişdir.

Bunu nəzərdən qaçırmayaq ki, bəzi tarixçilərin verdiyi xəbərə əsasən, Peyğəmbərin (s) besəti milad iliylə 610- cu il fevralın biridir, və indi isə milad ilinin 2007- ci ilindəyik, birinci ayənin nazil olmasının müddətini mübahisə edə bilərik.

 



[1] - Duxan surəsi, ayə 3, Qədr, surəsi, ayə 1, Əlavə mütaliə üçün bax: əl- mizan, cild 8, səh 130- 134, cild 2, səh 14- 23, cild 13, səh 220- 221

[2] - Bəqərə surəsi, ayə 185

[3] - Bax: Tarixe Təbəri, cild 2, səh 300, sireye ibni Hişam, cild 1, səh 236, 239 və 240, Ayətullah Mərifət, Ət- təmhid fi ulumil- Quran, səh 100- 129, Ayətullah Xoyi, Əl- bəyan, cild 1, səh 224, Məcməul- bəyan, cild 9, səh 61 və cild 10, səh 518- 520 tarixe əbil- fəda, cild 1, səh 115, Tarixe yəqubi, cild 2, səh 17, Şeyx Tusi, Ət- tibyan, cild 9, səh 224, Məhəmməd ibni cərir Təbəri, Camiul- bəyan, cild 25, səh 107- 108, əl-mizan, cild 2, səh 29

[4] - Vəsailüş- şiə, bab 32, əz- əbvab əhkame rəməzan, cild 7, səh 262, hədis 16, Xisal Səduq, cild 2, səh 102, Məhəmməd Baqir höccəti, Pejuheşe dər tarixe Qurani kərim, səh 38- 62

[5] - Zuxruf surəsi, ayə 4

[6] - Bax: Ayətullah Cavadi Amili Təfsire Mozum, cild 3, səh 139- 153

[7] - İsra surəsi, ayə 106, Furqan surəsi, ayə 32, Məhəmməd surəsi, ayə 20, Tövbə surəsi, ayə 127, əlavə məlumat üçün bax: Əl- mizan, cild 2, səh 14- 23

[8] - Tarixe Yəqubi, cild 2, səh 17, Tarixul- xəmis, cild 1, səh 280- 281, Tarixe əbil Fəda, cild 1, səh 115

[9] - Pejuheşe dər tarixe Qurani kərim, səh 36, Biharul- ənvar, cild 18, səh 189, hədis 21, Furue Əl- kafi, cild 4, səh 149, hədis 1- 2, Vəsaliş- şiə, cild 7, səh 329, bab 15, əz əbvabe mənbud, əs- sirətul- hələbiyyə, cild 1, səh 230, Ət- təmhid fi ulumil- Qran, səh 100- 107

[10] - Biharul- ənvar, cild 18, səh 206, hədis 36

[11] - Hicr surəsi, ayə 94, Təfsir Qumi, səh 353, Biharul- ənvar, culd 18, səh 53, hədis 7 və səh 179, hədis 10 və səh 177, hədis 4 və səh 193, hədis 29, Tərcümeye Ayəti, cild 1, səh 379, Tarixe Yəqubi, cild 1, səh 343, Əs- sirətu ibn Hişam, cild 2, səh 28, Əl- mənaqib, cild 1, səh 40, Şeyx Tusi, Əl- ğeybət, səh 217

[12] - Bax: Məcməul- bəyan, cild 2, səh 276, Əl- itqan, cild 1, səh 40, təfsir kəbir imam Razi, cild 5, səh 85, l- mənaqib, cild 1, səh 150, Şeyx Mofid dər şərhe əqaide Səduq, səh 58, Seyyid Mürtəza dər cəvabe Əl- məsailut- tərbilisiyat –s- salisə, səh 403- 405

[13] - Əl- usul minəl kafi, cild 2, səh 286, hədis 6, Təfsir Əyyaşı, cild 1, səh 80, hədis 184, Səduq, Əl- etiqadat, səh 101, Biharul- ənvar, cild 18, səh 250, hədis 3 və səh 253, Əl- itqan, cild 1, səh 40, və 45, Təfsir şubbər, səh 350, Müstədrək, Əl- əhkam, cild 2, səh 610, Əsbabun- nuzul, səh 3, Əl- Bidayə vəl nihayə, cild , səh 4, Tarixe Yəqubi, cild 2, səh 18

[14] - Əlavə məlumat üçün bax: Ət- təmhid fi ulumil Quran, səh 100- 129

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Həftə içində qılınan müstəhəb namazlarla, bidət sayılan zuha namazının arasında olan fərq nədir?
    5986 Nizamlar hüquq və əhkam
    Şiə nəzərində zuha namazı bidət sayılan bir əməldir. Yalnız cümə günü istisna olunmaqla. Sünnü məzhəbində də bəziləri onun bidət olduğunu hesab edirlər. Amma həftə daxilində olan digər namazlar bidət deyil, müstəhəb sayılır; çünki Seyyid ibni Tavus həftə daxilində müstəhəb namazlara aid olan rəvayəti zuha ünvanında ...
  • İcarə verilmiş evə və həmçinin onun icarə bahasına və maşına xums düşürmü?
    4318 O şey ki, ona xums təəlluq tapır
    Məunədən artıq mala və məbləğə xums düşür. Bu barədə daha artıq məlumat əldə etmək üçün bu saytda aşağıdakı göstəricilərə baxa bilərsiniz: 12807 (qızılvə evinxumsu) və 19664 (Xumsun keyfiyyəti və ona düşən yerlər). Şəxsi və ailəvi istifadə olunan evə və maşına xums düşmür. Amma ...
  • Ислам дининдә дәјишән үнсүрләр вармы?
    6307 Təzə kəlam
    Илаһи динләринпринсипләри ики гисимдән тәшкил олунуб: Бир гисми сабит үнсүр, диҝәри исә дәјишәндир. Илаһи динләрин дәјишмәз, сабит вә дүнјәви принсипләри һәмишәлик вә һәр заман олмушдур. Әслиндәинсанын
  • Dinin bəlası nədir?
    4886 Din fəlsəfəsi
    Din ilahi və qüds aləminə məxsus olan bir məsələdir, onda xəta, səhv, bəla və afətə yer yoxdur. Xəta və səhvə yol verilən şeylər bəşərə aid olan işlərdir. Dindarlıq və dinşünaslıq bəhslərində deyilmişdir ki, bəla və afət dinin həqiqətinə aid olmur, əksinə camaatın ...
  • Zirar məscidi hansı mənadadır? Və onun tikilmə dastanı nədir?
    6124 Məlanların tarixi
    Ərəb qramatikasında: "Zirar" mufaələ babındandır. Lüğətdə ziyan vurmaq[1] (bilərəkdən[2]) mənasında işlədilmişdir. Quranın Tövbə surəsində bu məsələyə işarə olunmuşdur.Zirar məscidinin bu cür adlandırılmasının illəti; bu cəhətdən olmuşdur ki, münafiqlərdən bir dəstəsi öz çirkin hiylələrini İslam və ...
  • Sehrə baxmaq və onun barəsində kitab oxumaq haramdırmı?
    5826 Nizamlar hüquq və əhkam
    İslamda sehr əməli, öyrənməsi, öyrətməsi və onu yerinə yetirməyə görə pul almaq qadağan və haramdır. Amma əgər onu başqasının sehrini batil rtmək üçün öyrənsə haram deyil. Deməli sehrbazların işinə baxmaq və onların etdiklərinə filmdə tamaşa etmək və sehr və cadigərlik barəsində kitab və jurnal oxumaq, əgər öyrənmək üçün olmasa, iradı ...
  • İnsan banka qoyduğu pula düşən xüms məbləğini özü üçün yaşayış məskəni (ev) ala bilərmi?
    3702 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm istifadəçinin sualına cavab verməzdən öncə demək lazımdır ki, Ayətullah əl-üzma Xameneinin nəzərinə əsasən qazanc mənfəətindən banka qoyulmuş pul əgər illik həyat və məişət xərclərini təmin etmək üçün olsa, xüms ilinin başında ona xüms düşür. Amma əgər banka qoyulmuş bu pul zəruri həyat vəsaitləri almaq, lazım və zəruri ehtiyacları təmin ...
  • İslam cəmiyyətində elm hövzələrdə ictihad dərəcəsinə yetişən qadınlar olmuşdularmı?
    5431 تاريخ بزرگان
    İslam dininin elm və biliyə dəyər verməsi, hər bir müsəlman kişi və qadına elm öyrənməyi vacib etməsi İslam cəmiyyətlərində daim xanımların təhsil almalarına və bir qisminin ictihad dərəcəsinə yetişməsinə səbəb olmuşdur. Xanım müctehidə Əmin (vəfat-1403 hicri-qəməri, (1980)) və hal-hazırda qadınlar elmi hövzəsinin müəllimlərindən olan xanım müctehidə Sifatini kimi nümunəvi qadınları ...
  • Niyə Həzrəti Əli (ə)ın qızı Ümmi Külsümün həyatı barədə tarixi faktlar ortaya qoyulmur və yazılmır? Onun ikinci xəlifə ilə evlənməyi doğrudurmu? Onun uşaqlarının olması necə?
    3212 شیعه و خلفا
    Əli (ə) və Fatimə (s) nın qızı olan Ümmi Külsümün həyatı və ölümünün necəliyi, bir çox ana kitablar və məxəzlərdə gəlmişdir. (O kitabların adları ətraflı cavabda öz əksini tapır) İkinci xəlifənin Ümmi Külsümlə evlənməsi şiə və sünni kitablarında gəlmişdir. Amma bu hadisəni nəql edən rəvayətlər oxşar deyillər. ...
  • Исламын сијаси тәфәккүрүндә ислам дөвләтинин сәрһәди һара кимидир?
    4251 Nizamlar (Qurluşlar)
    Ислам, өлкә мәфһумунун мугабилиндә әрази вә милләт мәфһумунун мугабилиндә үммәт анлајышы бәјан едир. Ислам әразиси ваһиддир вә фәрз разылашмалар әсасында олан сәрһәдләр Ислам нөгтеји нәзәриндән бу бирлијин әслинә вә әсасына һеч бир тәсир ҝөстәрмир. Бу ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    134042 Nizamlar hüquq və əhkam
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    102435 Əməli əxlaq
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    84562 Nizamlar hüquq və əhkam
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    80932 Nizamlar hüquq və əhkam
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    67217 Nizamlar hüquq və əhkam
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    41177 Hədis elmləri
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    40120 Nizamlar hüquq və əhkam
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    30406 Əxlaq fəlsəfəsi
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    30220 Nizamlar hüquq və əhkam
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    28706 Nizamlar hüquq və əhkam
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...