Baxanların
4109
İnternetə qoyma tarixi: 2011/12/25
Sualın xülasəsi
Ziyarəti Aşuranın ləənlərində, lənət Yəzidin övladınadaki yaxşı adam olub şamil olur, bəs ziyarəti Aşuranın mətni necə mötəbərdir?
Sual
Ziyarəti aşuranın ləənlərində, lənət Yəzidin övladınadakı yaxşı adam olub şamil olur, bəs ziyarəti Aşuranın mətni necə mötəbərdir?
Qısa cavab

Ziyarəti Aşurada bütün bəni Üməyyə o cümlədən Yəzidin oğlu lənətlənibdir. Bu arada bəzi tarixçilər Yəzidin oğlun və bəni Üməyyədən bir neçə nəfər başqasın bəzi xidmətlərinə görə yaxşı insan kimi tanıtdırıblar ki, onların lənətlənməsiylə düz gəlmir. Bu nöqtəni aydınlaşdırmaq üçün ki, bu ikisinin arasında ziddiyət yoxdur demək lazımdır: Bəni Üməyyədən məqsəd o şəxslərdir ki, fikri və əməli cəhətdən bəni- Üməyyə ilə bir olubdur; yəni onlar ki, İmamların (ə) İmamətinin qəsbinə və onların şiələrinin şəhid olmasına qarşı xoşhal, tamaşaçı və səbəbkar və..ş olublar. Bu nöqtə ziyarəti Aşurada bu ibadətin qabaqkı və sonrakı fəqərələrində yaxşıca aydın olur; çünki ziyarətin fəzası və şəraiti o cəmiyəti nifrin və lənət edir ki, qəsbkarlıqla xilafət taxtına söykənibdir və həmişə Allah nurunu söndürmək istəyiblər və əhli beytlə düşmənçilik etmək üçün hər vəsilədən istifadə ediblər və habelə o kəslər ki, onlardan himayət edib və onların işlərinə razı olublar. Buna əsasən; usul termininə uyğun olaraq, Bəni Üməyyənin saleh insanlarını "Bəni Üməyyə" kəlməsinin altından xaric etmək təxəsüsü xaric etmək olacaq nə inki, təxəssüsi; yəni əvvəldən "bəni üməyyə" bu ibarətlə bəni- üməyyənin yaxşı insanlarına şamil deyildi ki təxəssüslə xaric olsun.

Ətreaflı cavab

Yuxarıdakı sual ilk cəhətə və sahəyə malikdir; birincisi Yəzidin oğlunun şəxsiyyətin etiqadı və əməli cəhətdən araşdırmaq ikincisi isə ziyarəti Aşurada bəni üməyyənin hamısının lənət olmasından məqsədi başa düşüb və anlamaq.

Yəzidin oğlu haqqında demək lazımdır; şübhəsiz Yəzidin oğlu Müaviyənin xilafətindən kənarlaşması, bəyənilmiş addım idi həqiqətdə xilafətin qəsbi olduğunu başa düşmüşdü, amma onun bu addımı dəlil olmur ki, biz xaricdən olaq Yəzidin oğlu Müaviyə tövbənin bütün şəraitini riayət edərək (o cümlədən olunan zülmlərin əvəzini ödəmək) İlahi rəhmətə qovuşub və Allahın lənətinə şamil olmur.

Xilafəti qısa müddətli olmasına baxmayaraq qəsb etmək, böyük bir günahdır ki, şübhəsiz onun bağışlanmasınında şərtləri var, necə ki, Ömər ibni Əbdul- əziz haqqında da İmam Səccad (ə)- dan bir rəvayət daxil olubdur ki, o həzrət Əbdullah ibni ətaya buyurub: "O (Ömər ibni Əbdul- Əziz) Ölür bir halda ki, yer əhli ona ağlayır və göy əhli onu lənətləyir. [1]

Çünki o elə bir postda əyləşmişdi ki, ona haqqı çatmırdı və haqqı yox idi baxmayaraq ki, o başqa xəlifələrə nisbət çoxlu və bəyənilmiş addımlar atıbdır, əlbəttə qəti olaraq iddia etmirik ki, Yəzidin oğlu Müaviyə ya Ömər ibni Əbdül- Əziz Allahın rəhmətinə şamil olmyıbdır. [2] Hər halda təkcə Allah onların talehindən agahdır, amma bunu inkar etmək olmaz ki, bəni Üməyyədən bəziləri az olsalarda xalis şiələrdən olublar;

Xalid ibni Səid ibni As, və Əbul- As ibni Rəbi, və Sədul- xeyr və neçə nəfər başqaları kimi. Buna əsasən; bunu qəbul edərək ki, bəni- üməyyədən elə adamlar var ki, Allahın lənətinə şamil deyillər: Sualın ikinci cəhətin yəni ziyarəti Aşurada bəni üməyyənin lənətlənməsindən məqsədi araşdırmaq lazımdır.

Bəni üməyyənin hamısının lənətlənməsi və onun mənası.

Hər şeydən artıq bu məsələni qeyd etmək zəruridir ki, Quranın möhkəm qanunlarından biri odur ki, heç kəs başqasının günahına görə dünya və axirət əzabına düçar olmur. [3]

Məgər günahın baş verməsində təsirli ola və yaxud o hünaha razı ola, ya da o günahdan çəkindirməyə bütün bu hallarda əzaba düçar olmaq həmin günahlara görədir nə başqalarının günahlarına görə, həzrəti Salehin (ə) dəvəsini Səmud qövmündən bir nəfər öldürmüşdür [4] amma Quranı kərim o hünahı onların hamısına nisbət verir [5] və onların hamısını cəzalanmağa layiq bilir, [6] çünki onlar bu günaha razı idilər, həzrəti Əlinin (ə) təbiriylə desək Səmud qövmünün müştərək qəzəbi və sevinci onları müştərək pis və bədbəxt talehə sahib etdi. [7]

Başqa sözlə desək: Quran və rəvayətlər nəzərindən bir dəstə ya qəbilə ilə birləşməyin ölçüsü həmin dəstə ilə fikri və əməli həmyərlikdir; necə ki, Allah Nuhun oğlu Nuhun əhlindən və ailəsindən bilir və onun dəlilinidə Nuhla əməli cəhətdən həmrəyliyin olmadığını bilir. [8]

Bu bir haldadır ki, Allahın Rəsulu (s) Salman Farsini Əhli- beytdən sayır. [9]

Çünki İmamlar (ə) bəni üməyyənin yaxşılarını bəni üməyyədən saymışdılar; nümunə olaraq ondan ad aparıldı, qadınlar kimi uca səslə ağlayaraq İmam Baqir (ə)- ın hüzuruna daxil oldu; İmam buyurdu: Sizi nə ağlatdı? Səd dedi: Necə ağlamayım bir halda ki, Quranda lənətlənmiş həmin ağacdanam? İmam Baqir (ə) buyurdu: " لَسْتَ مِنْهُمْ أَنْتَ أُمَوِی مِنَّا أَهْلَ الْبَیت‏ " Sən onlardan deyilsən, sən o üməvilərdənsən ki, biz əhli- beytdənsən, Allahın sözün eşitməmisən buyurub: Hər kəs məndən tabeçilik etsə məndən olacaq. [10]

Nəticədə demək lazımdır ki, bəni üməyyədən məqsəd o kəslərdir ki, fikri və əməli cəhətdən bəni üməyyə ilə bir və həmrəy olublar; yəni onlar ki, İmamların İmamətinin qəsb olmasına və onların və şiələrinin şəhid olmasına qarşı xoşhal, tamaşaçı və səbəbkar olublar. Bu məsələ ziyarəti aşurada bu ibarətdən qabaqkı və sonrakı fəqərələrdə diqqət etməklədə yaxşı aydın olur; çünki ziyarətin fəzası və şəraiti o cəmiyyəti nifrin və lənət edir ki, qəsbkarlıqla xilafət kürsüsünə söykəniblər və Allah nurunu söndürmək fikrində olublar və əhli beyt ilə düşmənçilik etmək üçün hər vəsilədən istifadə ediblər və habelə o dəstələr ki, onlardan himayət ediblər və onların işlərinə razı oublar. Buna əsasən usul termininə uyğun olaraq bəni Üməyyənin yaxşılarını "bəni üməyyə" kəlməsi altından xaric etmək təxəssüsi xaric etmək olacaq nə təxsisi: yəni əvvəldən bu ibarətdə bəni üməyyə deyərlən bəni üməyyənin yaxşıları nəzərdə tutulmurdu ki, təxsislə xaric olsun.

Mərhum Mirza Əbul- fəzli Tehrani ziyarəti aşuraya yazdığı şərhində bu versiyanı təsdiq edərkən onun üçün iki təsdiq edici qeyd edir:

1.             Bəni üməyyəyə nisbət verilibdir və nisbət əhd, də həqiqətdir; yəni üməyyə övladlarından məqsəd o cəmiyyətdir ki, Əhli- beyt ilə düşmənçilik edib və onlardan nifrət ediblər.

2.             Bir rəvayətdə Məsum İmam (ə) və üməyyə kəlməsindən istifadə edir və davranışında onu Əbu- Süfyan, Müaviyə və Ali Mərvanla tətbiq edir. [11]

Nəticədə: Fərz edək ki, Yəzid oğlu Müaviyə Allahın lənətinə şamil olmur, məqamiyyə qərinəsinə əsasən demək lazımdır ki, bəni üməyyədən məqsəd onlardan bir xüsusi cəmiyyətdir ki, Müaviyə kimi bir onların çərçivəsindən hesablanmır. [12]

Artıq məlumat üçün: 14301 (sayt: 14646) və 2796 (sayt: 3372) suallarına müraciət edin.



[1]   - Səfar, Mühəmm ibni Həsən, Bəsairud- dərəcat, cild 170, Ayətullah Mərəşiyi Nəcəfinin kitabxanası, Qum ikinci çap, 1404 q.

[2]   - Bu cəhətdən böyüklərdən bəzisi məsələn Mirza Əbdullah Əfəndi Rizayul- üləmada deyibdir, məlum deyil Ömər ibni Əbdül- Əzizə lənət və nifrin etmək caizdir olsun ya seyyid Rəzi divanında Ömər ibni Əbdul- Əziz mərsəsində bir hissə gətiribdir ki, orada ondan ehtiramla yad edib.

[3]   - Nəcm surəsi,ayə 38- 41 " لا تزر وازرة وزر اخری " cümləsi Ənam, 164, İsra 15, Fatir 18, Zümər, 7, ayələrində də gəlibdir.

[4]   - Qəmər surəsi, ayə 29, həzrəti Əli (ə) da buyurubdur: Həqiqətdə Səmudilərin dəvəsini ancaq bir nəfər öldürdü. Nəhcül- bəlağə, Sübhiyi Saleh, xütbə 201, səh 319.

[5]   - Əraf, 77, Hud 65, Şüəra 157, Şəms 14.

[6]   - "O dəvəni Səmudilər öldürürlər və Allahları günahlarına görə onları məhv etdi və yurdlarını haram etdi. (Yerlə yeksan etdi") Şəms surəsi,ayə 14.

[7]   - Ey camaat! Ancaq sevinc və qəzəbdir ki, insanı bir yerə yığır, Səmudilərin dəvəsin ancaq bir nəfər öldürdü, Allah əzabı onların hamısına gətirdi, çünki onların hamısı o işdən xoşhal idilər. Nəhcül- bəlağə, xütbə 201, səh 319.

[8]   - Hud surəsi, ayə 46.

« قالَ یا نُوحُ إِنَّهُ لَیْسَ مِنْ أَهْلِکَ إِنَّهُ عَمَلٌ غَیْرُ صالِحٍ فَلا تَسْئَلْنِ ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ إِنِّی أَعِظُکَ أَنْ تَکُونَ مِنَ الْجاهِلینَ »

[9]   - Salman biz əhli beytdəndir.

« سلمان منا اهلَ البیت »

Məclisi, Muhəmməd Baqir, Biharul- ənvar, cild 65, səh 55, Əlvəfa müəssisə, Beyrut, 1404 q.

[10]   - Biharul- ənvar, cild 46, səh 337; Şeyx Mufid, Əlixtisas, səh 85, Şeyx Mufidin min illik dünya səviyyəli konfransı, Qum, birinci çap, 1413 q.

[11]   - Tehrani, Mirza Əbul- fəzl, Şifaus- sudur fi şərhi ziyarətul- aşura, cild 1, səh 255- 263, Mutəzəvi nəşriyyatı, birinci çap, 1376 ş.

[12]   - Əlavə məlumat əldə etmək üçün müraciət edin: Tərxan, Qasim, İmam Hüseyn (ə) şəxsiyyətinə və qiyamına kəlami fəlsəfi və irfani bir baxış, səh 279- 291.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    105406 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    80338 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    58202 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    40789 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31058 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    23066 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22346 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21981 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20577 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20243 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...