Baxanların
3593
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/21
Sualın xülasəsi
Həzrət Zəhranın (salamullahi ələyha) şəxsiyyətinin hansı cəhətləri var?
Sual
Aləmlərin ən üstün qadını həzrət Zəhranın (salamullahi ələyha) böyük kəramət və şəxsiyyət cəhətlərini açıqlayın.
Qısa cavab

Həzrət Zəhranın (salamullahi ələyha) şəxsiyyətinin müxtəlif əzəmətli cəhətləri var ki, onu bütün genişliyi ilə yalnız, çox dərin təhqiqat, təfəkkür və araşdırmadan sonra ələ gətirmək olar. O Həzrətin mənəviyyat və ilahiyyat sahəsindəki elm, rəftar, əxlaq və siyasi mübarizələri araşdırmaqla hədəfimizə çata bilərik.  Şiə və sünnü alimlərinin kitablarının təsdiqinə əsasən, xanımlar xanımı Həzrəti Zəhranın (salamullahi ələyha) mənəvi və insani xüsusiyyətlərini qısa da olsa belə izah etmək olar:

  1. Rifah və yüksək səviyyəli həyat tərzi keçirməyə imkanı olan halda, ən çox qənaət, az sərvət və xalis ibadətlə həyat tərzi sürməsi;
  2. Özünün şiddətlə təama və sair şeylərə ehtiyacı olan halda, onları Allaha xatir möhtaclara verməklə fədakarlığı və səxavəti;
  3. Allah-Taalanın dərgahında xalisanə şəkildə çox ibadət və itaətlə məşğul olması;
  4. Qadınlar üçün iffət və həya nümunəsi;
  5. İslami örtüyün və örpəyin riayət olunmasında ən kamil qadın nümunəsi;
  6. Bütün aləmlərin qadınlarının seiyyidəsi olmaqla, ən yüksək səviyyəli ilahi elmə və agahlığa malik olması. Nümunə üçün "Fatimənin müshəfi" adlı dərin mənalı ilahi kitabının olması;
  7. Atası, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) vəfatından sonra İmam Əlinin (əleyhissalam) vilayəti və imaməti uğrunda ən yüksək səviyyədə siyasi və ictimai mübarizə aparması;
Ətreaflı cavab

Həzrəti Fatimeyi-Zəhranın (salamullahi ələyha) mənəvi məqamı və şəxsiyyəti haqqında kifayət qədər kitablar yazılmış və çoxlu açıqlamalar verilmişdir. Amma, bütün yazılmış kitablardan əlavə, min dəfə artıqlaması ilə yenə də kitablar yazsalar və sözlər danışsalar yenə də həzrəti Zəhranın (salamullahi ələyha) okean qədər geniş mənəvi məqam və şəxsiyyətinin  bir damlasını belə açıqlanmasından başqa bir şey əldə etmək olmaz.[1] Bu məqaləmizdə, bu mövzuda acizliyimizi etraf etməklə yanaşı dəryadan bir damlanın açıqlanması ünvanı ilə bəzi məqamlara toxunuruq. Çünki, şair demişkən:

Gər dərya suyun olmasa çəkmək,

Dadmaqla teşnəlikdən keçmək.

Həzrəti Fatimeyi-Zəhranın (salamullahi ələyha) mərifət səmasında bəşərin ən dərin mütəfəkkirləri və əql sahibləri hər nə qədər araşdırmalar aparsalar da bu vadidə heyran qalıblar. Ona görə də belə bir mərifət dəryasının kənarına getməkdən ötrü məsum İmamların (əleyhimussalam) hədislərinə müraciət etmək lazımdır. Pak və məsum İmamlardan (əleyhimussalam) çatan səhih rəvayətlərə əsasən, Qədr gecəsinin həqiqəti Fatimeyi-Zəhranın (salamullahi ələyha) pak məqamına aiddir. Çünki, Qədr gecəsi, sakit Quranın nazil olan məkanıdır. Amma, Fatimeyi-Zahra (salamullahi ələyha) on bir natiqi Quranın yəni, Kamil insanların, pak və məsum İmamların (əleyhimussalam) bu dünyaya gəlib həyat sürmələrinin vasitəsi və məkanıdır.[2]

Həzrəti Siddiqeyi-Kubranın (salamullahi ələyha) mənəvi məqamı o qədər ucadır ki, onun razılığı və qəzəbi atası İslam Peyğəmbərinin (salamullahi ələyhi və alihi və səlləm) qəzəb və razılıq meyarı həmçinin, Allahın qəzəb və razılığına səbəb olandır.  Belə ki, İslam Peyğəmbərindən (səlləllhu ələyhi və alihi və səlləm) səhih hədis var ki, buyrur: "Fatimeyi-Zəhra mənim qəlbimin bir parçasıdır. Hər kəs onu sevindirsə sanki, məni sevindirib. Hər kəs məni sevindirsə sanki, Allahı sevindirib. Hər kəs ona əziyyət versə sanki, mənə əzəiyyət verib. Hər kəs mənə əziyyət versə sanki, Allaha əziyyət verib. Həmçinin, Fatimə bütün insanlar yanında mənimçün ən əzizdir."[3]    Digər bir hədisdə İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) buyurur: "Məryəm öz zəmanəsinin qadınlarının sərvəri idi. Amma, qızım Fatimə (salamullahi ələyha) əvvəldən axıra qədər bütün dünya qadınlarının sərvəridir."[4] Yenə də başqa bir səhih hədisdə o Həzrətdən oxuyuruq: "Mələklərdən biri mənə nazil oldu müjdə verdi ki, Fatimə (salamullahi ələyha) bütün Behişt qadınlarının sərvəri həmçinin, bütün qadınların seyyidəsidir."[5]

Beləlikə, Həzrəti Fatimənin (salamullahi ələyha)  bütün dünyada və tarix boyu saleh qadınlara nisbətdə sərvərliyi indi də öz qüvvəsində qalmaqdadır. Bəli, Həzrəti Fatimənin (salamullahi ələyha) məqamı, zəmanələrinin sərvərləri, Asiya və Məryəmdən də yüksək dərəcədə üstün olmalarından əlavə, o qadınlar Fatimənin (salamullahi ələyha) dünyaya gələn zaman anası Xədiceyi-Kubranın (salamullahi ələyha) xidmətində də olublar.[6]

Həzrəti Zəhranın (salamullahi ələyha) şəxsiyyət və kəramətindən biri də rifah və yüksək səviyyəli həyat tərzi keçirməyə imkanı olan halda, ən çox qənaət, az sərvət və xalis ibadətlə həyat tərzi sürməsidir. Çünki, O, İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) qızıdır.  İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) Mədininə ən böyük bağ sayılan Fədək bağın ona bağışlamışdı və bu bağın o zaman yaxşı gəliri var idi.[7] Həmçinin, həyat yoldaşı Əmirəl-möminin Əlinin (əleyhissalam) işlədiyi yerdə çox yüksək dərəcədə gəlir və mənfəət ələ gətirmək olardı. Bununla da, Həzrət Əlinin (əleyhissalam) də əlində imkan var idi ki, həm övladları və həm də həyat yoldaşına çox yüksək səviyyəli həyat tərzi hazırlasın. Amma bütün bunlara baxmayaraq, onlar bütün bu gəlirlərini fəqirlərə sərf edir, özləri isə çox çətinlik və ehtiyac içində həyat sürüblər.

Həzrəti Fatimənin (salamullahi ələyha) şəxsiyyətinin digər bir cəhəti də onun fədakarlığı və əliaçıqlığıdır. Toy gecəsi gəlinlik paltarını fəqirə hədiyyə verməsi hədislərdə çox məhşurdur. Həmçinin, Quranın İnsan surəsində də işarə olunan üç gün dalbadal ehtiyacı olan halda, yeməklərini bir gün miskinə, bir gün yetimə və bir gündə əsirə ehsan etməsi o xanımın şəxsiyyətinin bir guşəsinə işarədir.

Həzrəti Zəhranın (salamullahi ələyha) kəramətinin başqa cəhətlərindən biri də onun ibadətidir. Fatimeyi Zəhranın (salamullahi ələyha) ibadəti kəmiyyət cəhətdən o qədər genişdir ki, həyatının hər anında özünü biruzə verir. Onun rəftarı, danışığı, əməlləri, baxışı, nəfəs alması, gecə-gündüzünün hər anı ibadət hesab olunurdu.[8] O, hər gecə evin işlərini qurtardıqdan və uşaqlar yatdıqdan sonra ibadətə durur və səccadə üzərində o qədər dayanır ki, ayaqları vərəm olur.[9] Fatimeyi-Zəhranın (salamullahi ələyha) ibadəti ixlas cəhətdən o qədər misilsiz idi ki, ibadət zamanı ondan saçan nur, məlakilərin heyrət və ləzzətinə səbəb olur. Belə ki, hədisdə var ki, Fatimeyi-Zəhraya (salamullahi ələyha) ibadət zamanı yetmiş min məlaikə ilahi dərgandan salam və salavat yollayırlar.[10]

Şiələrin iftixarlarından biri də Fatimeyi-Zəhranın (salamullahi ələyha) müshəfidir. Şiələr mötəqiddirlər ki, bu şərif Kitab, Allah-Taala tərəfindən həzrəti Zəhraya (salamullahi ələyha) ilham olunmuşdur.[11]

Həzrəti Zəhranın (salamullahi ələyha) həya, iffət və hicabı xüsusi qeyd olunandır. Həzrəti Zəhranın (salamaullahi ələyha) həyatında, rəftar və sözlərində örpək, iffət və həya haqqında elə mənzərələrdən xəbərlər verilir ki, bugünkü zəmanəmizin qızları və qadınları üçün ən üstün qadın nümunəsi olmalıdır. Hədislərdə var ki, bir gün İslam Peyğəmbəri (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) Mədinə məscidində səhabənin bir dəstəsindən soruşur: "Qadınlar arasında ən yaxşı rəftar adət hansı rəftar qanundur? " Heç kəs cavab verə bilmir. Bu arada sualın cavabını özü də bilmədiyi halda, həzrəti Zəhradan (salamullahi ələyha) soruşmağa gedən Salmanın vasitəsi ilə belə cavab gəlir: "Qadınlar üçün ən yaxşı əməl budur ki, nə naməhrəm kişilər onu görsün və nə də o naməhrəm kişiləri görsün."[12]

Sonda qeyd etmək yerinə düşər ki, həzrət Zəhraya (salamullahi ələyha) iqtida olunmalı ən mühüm və zəruri məqamlardan biri də o xanımın vilayət və imamətdən müdafiə etməsidir. Çünki, O, özünün qısa həyat salnaməsində atası İslam Peyğəmbərinin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) ayrılığından az müddət sonra vilayət və imamətdən ən gözəl şəkildə müdafiəni tarixə yazır.[13] Fatimeyi-Zəhra (salamallahi ələyha) öz zəmanəsinin adamlarını yaxşı tanıyırdı və bilirdi ki, onlar  vilayətdən müdafiə qiyamında heç bir hərəkət etməyəcək (bir neçə nəfəri çıxmaqla) və onun sözlərindən ibrət götürməyəcəklər. Amma, gələcək nəsillərə, zəlaləti rüsvay etmək, haqqı və həqiqəti aşkarlayıb, höccəti tamamlamaqdan ötrü vilayəti müdafiəsində təkcə qiyam edir və buyurur: "Amma, mən bilirəm ki, sizlər artıq xarlıq zillət çəngində qərar tutumusunuz. Kömək etməməyiniz vücudunuzu tutmuş, vəfasızlıq buludu qəlblərinizə kölgə salmışdır. edim ki, qəlbim qan olmuş, şikayət dilmi saxlamaq artıq qüdrətimdən kənardadır."[14]

Fatimeyi-Zahra (salamullahi-ələyha) özünün vilayət qiyamında bir anda olsun batilin ifşa olnuması və hidayət edici yolların göstərilməsi prinsipindən əl çəkmir və tarix boyu bütün müsəlmanlara ibrət olaraq başa salır ki, dinə qarşı olunan mədəni və informasiya hücumlarının müqabilində heç vaxt susmağa və sakit dayanmağa icazə verilmir. Həzrəti Zəhra (salamullahi ələyha) İslamda bidət və təhrifin müqabilində sakit dayanmamış, qiyam etmiş, danışmış, ifşa etmiş və aydınlıq gətirmişdir. Çünki, ilahi ilham və həzrət Cəbraildən (əleyhissalam) gətirdiyi xəbərlər vasitəsi ilə gələcəkdən xəbəri var idi və bilirdi ki, bu açıqlamalar indi də təsir etməsə, gələcəkdə lazımı imanlı qəlblərdə qərar tutacaq, imamətin və xilqətdən hədəfin təhəqqüq tapmasında çox mühüm rol oynayacaqdır.[15]

 


[1]  Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, Kövsər zülalından bir cam, səh.21

[2]  Misbah Yəzdi, Məhəmməd Təqi, Kövsər zülalından bir cam, səh.17

[3] Şeyx Tusi, Əmali, c.1; səh.24

[4]  Bizarul Ənvar, c.43; səh.24, rəvayət 20

[5] Əmali, c.1; səh.457, Dəlailul-İmamət, səh.8; Ğayətul-Məram, səh.177; Biharul-Ənvar, səh.43; səh.2

[6]  Əmali, c.1; səh.457, Dəlailul-İmamət, səh.8; Ğayətul-Məram, səh.177; Biharul-Ənvar, səh.43; səh.2

[7]  Əl-Kafi, c;1, səh.538; Ənfal və mal, xumsun təfsiri və hüdudu və xums vacib olan şeylər.

[8] Ehqaqul-Həqq, səh.4; səh.481    

[9]  Biharul-Ənvar, c.42; səh.117

[10] Biharul-Ənvar, c.43; səh.12, rəvayət 6

[11] İmam Xumeyninin (rəh.) ilahi və siyasi vəsiyyətnaməsindən, Səhifeyi Nur, c.21; səh.171, "Biz fəxr edirik ki, "Ucalan Quran" adlanan dular məsum İmamlarımızdandır (əleyhimussalam). Biz İmamların  (əleyhimussalam) Şəbaniyyə münacatları, Hüseyn ibn Əlinin (əleyhissalam) Ərəfat duası, Ali Məhəmmədin (səlləllahu ələyhi və alihi və səlləm) Zəburu hesab olunan Səhifeyi Səccadiyyə və Allah-Taala tərəfindən Fatimeyi-Zəhraya (salamullahi ələyha) ilham olunan Səhifeyi Fatimə bizdəndir.

[12]  Vəsailuş-Şiə, c.14; səh.43 və 172; Biharul-Ənvar, c.43; səh.54

[13]  Kövsər zülalından bir cam, səh.145

[14]  Kəşfül-Ğümmə, c.1; səh.491; Əl-Ehtitac, səh.102; Dəlailul-İmamət, səh.37

[15]  Kövsər zülalından bir cam, səh.149

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Müxtəlif qismlərdə olan hansı eşq İslamda doğru sayılır?
    6845 Nəzəri irfan 2011/07/02
    Filosoflar və ariflər eşqi bir neçə hissəyə bölmüşdürlər. Amma ümumi olaraq deyirlər eşq iki hissəyə bölünür: Həqiqi ehq, həmin Allaha, sifət və felərinə aşiq olmaqdır. Məcazi eşq, bu eşq geniş əhatəyə malikdir ki, demək olar: Məcazi eşq ...
  • Maliki, yaxud hənəfi məzhəbinin nə kimi iradı vardır?
    4929 Qədim kəlam 2011/09/12
    Əvvəldə aydınlaşdırmaq lazımdır ki, görəsən sizin şiəliyə olan maraq və məhəbbətiniz sadəcə zahiri bir məhəbbətdir, yoxsa möhkəm əqli dəlil üzündən olan məhəbbət? Əgər məhəbbətiniz əqli dəlil-sübut üzündən olsa, digər məzhəb və firqələrin çatışmaz və mənfi cəhətləri sizin üçün öz-özünə aydın olacaqdır. Şiəliyin sair islam məzhəblərindən üstünlüyü və onlardan fərqi bu ...
  • İslam dini nöqteyi nəzərindən bir qatil və günahkar kafir iman gətirərsə onun keçmiş günahları bağışlanırmı?
    2838 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/06/12
    Müqəddəs İslam dinində yeni müsəlman olmuş şəxslər üçün müəyyən qanunlar təyin olunmuşdur. O cümlədən, əgər kafir şəxs müsəlman olmazdan öncə bir sıra günahlara qatılarsa və Allah Taalanın haqqını aradan apararsa (namaz qılmaz, oruc tutmaz və sair. Bu kimi vacibləri tərk edərək günaha düşərsə). Allah tərəfindən onun günahı bağışlanır.
  • Nə üçün Qurani-kərimdə Allah-taala üçün bəzən tək, bəzən isə cəm əvəzliyindən istifadə olunur?
    5228 Təfsir 2011/05/17
     Allah-taala yeganədir və hər vaxt Öz işlərindən xəbər verdiyi zaman tək halda olan əvəzlik və kəlmədən istifadə etməlidir. Buna görə də Allah Quranda Özünü çox hallarda belə təbirlə bəyan edir. Amma ərəb dilində, hətta bəzən qeyri-ərəb dilində də danışan şəxs müxtəlif səbəblər üzündən tək ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    20841 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Əhli-sünnət və Bilal Həbəşi
    4427 تاريخ بزرگان 2011/09/12
    Əhli-sünnətin mənbələrində Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in böyük səhabəsi olan cənab Bilal Həbəşi barəsində müəyyən mətləblər qeyd olunmuş və deyilmişdir ki, onu Əbu Bəkr azad etmişdi. Kafirlərin işgəncələri qarşısında müqavimətli bir şəxs olan Bilal Peyğəmbər (səlləllahu əleyhi və alih)-in azan deyəni, müharibələrdə İslam mücahidi idi və həmişə Peyğəmbərlə yanaşı ...
  • Üzüyün sağ ələ taxıması zəruridirmi?
    10387 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
     Peyğəmbər (s) və imamların (ə) sünnələrindən biri də ələ üzük taxmaqdır. Rəvayətlərimizdə onun növü, quruluşu və şəkli haqda məlumat verilmişdir. Əlavə olaraq üzüyün sağ ələ taxılması rəvayətlərdə tövsiyə olunmuşdur. İslam dininin üzük taxmaq barədə bəyan etdiyi bütün hökmlər müstəhəb hökmlərdir. Yalnız kişilərin qızıl ...
  • İmam Hüseyn (ə) aşura günü onun üçün gətirilən suyu rədd etmişdirmi?
    3321 Qədim kəlam 2011/05/05
    Bu sualın cavabı üçün aşağıdakı qeydlərə diqqət yetirmək lazımdır: 1). İmamların və Peyğəmbərlərin insanlardan fərqli gücə malik olmasına baxmayaraq onların vəzifəsi adi insanlar kimi rəftar etməkdir. Onlar ictimai və məişət məsələlərində demək olar ki, heç bir qeybi köməkdən istifadə etməmişdirlər. Əgər İlahi qeyblərin möməklikləri ilə ...
  • İsmət məqamı ixtiyaridir, yoxsa icbari?
    3047 Din fəlsəfəsi 2012/01/18
    Peyğəmbərlərin və məsumların (əleyhimus-salam) ismət məqamına malik olmaları şiə məzhəbinin mühüm etiqadlarından biri hesab olunur. Siz onun ətraflı izahına baxmaq üçün həmin saytın bu suallarına müraciət edə bilərsiniz: sual 1738 (sayt 1885), sual 1740 (sayt 2139) və sual 3026 (sayt 4594)
  • Təthir ayəsinin, ayənin ortasında qərarlaşması, xüsusiylə aid olmasını demək olarmı? Əhli beyt kimlərdir?
    3722 Təfsir 2010/11/10
    Sualın birinci hissəsinin cavabında demək olar: Təthir ayəsinin bir ayənin içində yerləşməsi bunu tələb edir ki, özündən qabaqkı və özündən sonrakı cümlələrə uyğun olsun. Əgər Peyğəmbər (ə)- in həyat yoldaşlarına məxsus olmasa da, heç olmasa ümumi formada onlara da şamil olsun. Amma diqqət etmək lazımdır ki, Bir: Belə ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    103966 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79160 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57015 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    39277 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30325 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22124 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21520 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    20841 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20037 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    19879 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...