Ətraflı axtarış
Baxanların
3674
İnternetə qoyma tarixi: 2012/05/19
Sualın xülasəsi
Osmanlı və Hindistanda olan İslam nəzəriyyəsində olan fərq nədir?
Sual
Hind İslam ölkəsi və Osmanlı hakimiyyətində olan (hicri iliylə 7- ci əsrdən 10- cu əsrə kimi) nəzəriyyələri müqayisə edin.
Qısa cavab

            Hind və Osmanlı hakimiyyətində olan İslamı müqayisə etmək üçün bu iki ölkədə olan məzhəblər ki, hakim olmuşdurlar, Məlumat əldə edilsin.

Osmanlı hakimiyyətində olan fiqhi məzhəb (7- ci əsrdə kimi) hənəfi məzhəbi olmuşdur ki, sünnü məzhəbində olan dörd məzhəbdən biridir. Əlbəttə Osmanlılar əqidə cəhətindən Əşəri məzhəbində olmişdurlar. Hənəfi məzhəbinin banisi Homan (Əbu hənifə) olmuşdur ki, fiqhini Quran, Allahın Peyğəmbərinin rəftarı, səhabənin sözləri, qiyas, istehsan, icma və ürf əsasında qurmuşdur.

Əşəri məzhəbinin əqidəsində banisi, Əbul- həsən Əşəridir ki, ən mühüm etiqadları ibarətdir: Allahın sifətlərinin İlahi zatından ayrı olması, Allah Taalanı görmək və insanın heç bir şeydə ixtiyarı olmaması.

Amma hicri ilinin 7- ci 10- cu əsrlərində Hindistan ölkəsi şiə hakimiyyəti çərçivəsində olmuşdur.

Sultan Məhəmməd Sam Qurinin dövründən (yeddinci əsrin əvvəli) Dehli müsəlman sultanların paytaxtı oldu. Məhəmmət Əli Qutbşah hicri ilinin 918- ci ili İrandan Hindistana səfər etdiyi zaman Dokn məntəqəsində şiəməzhəbini rəsmiolaraq elan etdi, baxmayaraq onların fiqh və etiqadları barəsində heç bir sənəd əldə yoxdur; demək olar şiə rəhbərlərindən itaət etmişdirlər.

Ətreaflı cavab

Osmanlı və Hind hakimiyyətində olan İslamı müqayisə etmək üçün, bu iki hakimiyyətdə olan məzhəblərdən məlumatın əldə olunması lazımdır.

İlk növbədə Osmanlı hakimiyyətindən sonra isə Hind torpağında olan İslam barəsində təhqiq edirik:

Osmanlı hökumətində olan İslamın əsası

Bu mövzunu dərk etmək üçün, tarixdə Osmanlı hakimiyyətinə mənsub olan dəstələri tanımalıyıq ki, İsmanlı hakimiyyətində olan İslamın əsası məlum olsun.

  1. Osmanlı ibn Əfvanın (üçüncü xəlifə) davamçıları:

Osmanın ölümündən sonra bir dəstə onun tərəfindən olub onun qisasını istədilər; bu dəstə Müaviyə tərəfindən və İmam Əlinin (ə) xilafətinin əksinə olan insanlardan hazırlanmışdırlar.

Bu ideya (Osmanlı tərəfdarlığı) sonralar da davam etdirilmişdir. Nümunə üçün, Züheyr ibn Qini müstəbsir olduqdan sonra İmam Hüseynin (ə) səhabələrindən hesab olunur, tarix bu dəstədən olduğunu bildirir.[1]

2- Osmanlı tayfası:

Tarix bir dəstə Osmanlının adına işarə edir ki, Secietanda (Sistan) yaşayırdılar. Onlar Osmanın, həzrət Əlidən (ə) fəzilətli olduğunu bildirdilər. Bunlar bir dəstə nasibi idilər; şairləri bu barədə deyir:

و قستم بعثمان علیا سفاهة          و عثمان ازکی من علی واطیب

Yəni: Siz nadanlıq üzündən Əlini (ə) Osmanla müqayisə edirsiniz; bir halda ki, Osman Əlidən (ə)pak və daha gözəldir.

Müqəddəsi deyir: Osmanlılardan bir dəstəsi, Osmanın Əbu Bəkr və Ömərdən də fəzilətli olduğunu bilirlər.[2]

3- Osmanlı dövləti

Onlara Osmanlı və ya Osmanlı Sultanlığı deyilir.

Osmanlı padşahları hicri iliylə 699- cu ilə kimi böyük bir dövlət təşkil edirlər, bu silsilə Osman ibni Ərtoğrul babalarının adına nisbət verilmişdir. Osmanlı hakimiyyətindən məqsəd bu tayfa nəzərdə tutulur.

Osmanlı dövlətinin təşkil olması

Abbasilər xilafətindən sonra ən böyük İslam hökuməti Osmanlı dövləti olmuşdur. Bu dövlət yeddinci əsrdə (688 və yaxud 699) Anadolu torpağından baş qaldırmış və 16- cı əsrdə güclü bir dövlətə çevrilmişdir. Osmanlı dövləti on altıncı əsrin ortalarından (hicrətin onuncu əsri) özünü İslam dünyasının rəhbəri və rəsmi olaraq İslam xilafətinin barisi bilirdi.

Osmanlı padşahları  ki, özlərini "paşa" adlandırırdılar[3], böyük bir ölkə Avropadan Vin şəhərinə kimi əhatə edirdi yəşkil verdilər.

Osmanlı dövlətinin məzhəbi

Osmanlı tayfasında hənəfi məzhəbi geniş şəkildə yayıldı və o dövlətin rəsmi şəkildə hökm məzhəbi idi.[4]

Osmanlı padşahlarının əqidəsi, Əşəri məzhəbi əqidəsi olmuşdur.

Hənəfi məzhəbi

Osmanlı dövlətinin İslam və yaxud məzhəbini tanımaq üçün, hənəfi məzhəbini tanımaq lazımdır; çünki qeyd olunduğu kimi, o dövlətin rəsmi məzhəbi hənəfi məzhəbi olmuşdur.

Hənəfi məzhəbinin banisi Noman (Əbu hənifə) olmuşdur. Bir çox hədislərin düzgün olmasında şübhə etmişdir odur ki, fiqh hökmlərini əldə etmək üçün (qiyas) müqayisə dəlilini ilk mərhələdə qərar verir.[5]

Əbu Hənifə, Noman ibni Sabit (80- 150) İranlı və əsli isə Kabuldan olmuşdur. O fiqh hökmlərini əldə etmək üçün bir çox yollar və qanunlardan istifadə etmiş və bu nəzəriyyəyə gəlmişdir ki, əgər Allahın rəsulu (s) onun dövründə olsaydı, hökmləri onun dediyi kimi deyərdi.[6]

O hökmlərin (istinbat) əldə olunması üçün (qiyas) müqayisə və (rəy) nəzəriyyəni qəbul edir və Peyğəmbərin (s) hədialərindən yalnız on yeddi hədisi qəbul edir.

Onun nəzərində fiqh yeddi fiqh mənbəyi vardır. Quran, sünnət, və Peyğəbmərin rəftarı, səhabələrin sözü, qiyas, istehsan, icma və ürf. Əqidə nəzərindən: Məşhur budur, Əbu hənifə, və onun davamçılarını mürciə bilirlər və Şəhristani Miləl və Nihəl[7] kitabında, fəsaniyyə məzhəbinin rəhbəri Fəssandan bunu nəql edir.[8]

Deyilənlərə görə Mürciə iki dəstədir:

  1. Murcieyi zəlalə. 2. Murcieyi əhli cünnət. Əbu hənifə, müəllim və şagirdləri ikinci dəstədən hesab olunurlar. Başqa sözlə desək; bəzi vaxtlar sünnü məzhəbinə murci də deyilir; onların nəzərində:
  2. Kəbirə (böyük) günah əhli əbədi olaraq cəhənnəmdə qalacaqdır. Bəzən bu məzhəbin davamçılarına nisbət verilir ki, deyirlər: İnsan əməli onun imanında və az və yaxud çox olmasında heç bir rolu yoxdur və bu Əbu hənifə və onun davamçılarının məzhəbidir.[9]

Bu cür olduğu bir halda demək lazımdır, bir çox tədqiqatlara əsasən, Osmanlı dövləti baxmayaraq fiqh hökmləri cəhətindən hənəfi idilər amma əqidə cəhətindən hənəfi, yəni murciə deyildilər.

Onlar Əşər əqidəsində olmuşdurlar. Bir sözlə Əşəri məzhəbi bunlardan ibarətdir:

  1. Allahın sifətləri zatından ayrılır. 2. O cümlədən Quranda Allah üçün qeyd olunan sifətlərini misal üçün Allahın əli, çöhrəsi və... Allah üçün isbat edirlər, amma onun keyfiyyətini insanların əli və üzü kimi olduğunu qəbul etmirlər. 3. Onlar deyirlər: Allahın zatını və vücudunu görmək çümkündür. 4. İnsanlar öz işlərində ixtiyar sahibi deyildirlər...

Əşəri əqidəsi İranda geniş şəkildə inkişaf etdi. Bundan sonra idi Əyyubiyyə, Misir sultanlığı və Osmanlı xəlifələri onu qəbul edib öz ölkələrində o cümlədən Türkiyə, Şam, Misir və Şimali Afrikada geniş miqyasda inkişaf etdirdilər.[10]

Hindistanda İslam dini:

İlk tarixi:

Hind torpağında İslamın ilk daxili tarixi, bir çox əfsanələrə qarışmışdır, amma məlum olduğu kimi Peyğəmbərin (s) dövründə ərəb müsəlman tacirlər İslamı Hindistanın cənub bölgəsinə aparmışlar.[11] İslam gətirən şəxslərdən biri də ibni Şənsəb idi. O Əmirəl- möminin Əlinin (ə) dövründə Müsəlman oldu. Ğur sulatanlığının əsli həratın Ğur məntəqəsindədir ki, onların nəsli ibni Şənsəbə çatır.[12]

İslam gətirdikdən sonra İmam Əli (ə) Ğur məntəqəsinin valiliyini onun ixtiyarında qoyur.

Hindistana ilk hücum edən müsəlman Ğur hakimi ki, Dehlini fəth edib paytaxt qərar verdi.

Sultan Məhəmməd Ğuri idi. Bui sultanın vaxtından (yeddinci əsr) Dehli İslami paytaxt oldu və İngiltərənin əsarətinə kimi ndavam etmiş, müsəlman sultanların paytaxtı idi.[13]

Hindistanda şiə məzhəbi:

"Hindistanda şiə" kitabının müəllifi yazır:

Firuz şah təqləq- in hakimiyyəti dövründə (752- 790 qəməri) on iki İmam şiəsinin sayı artdı. Müxalifləri onları kafir adlandırırdılar.[14]

Sultan Firuz yazır: O şiələr ki, kafir hesab olunurlar, bir çox insanları şiə və kafir etmişdirlər. Onlar öz əqidələri əsasında risalə, kitab və bir çox söhbətlər etmişdirlər.[15]

Şeyx Məhəmməd Muzəffər "şiənin tarixi" adlı kitabında yazır: Ali Məhəmməddən itaət, şiəçilik ruhiyyəsi və onlara iman gətirmək bu torpaqlarda olmuşdur; o cür ki, şiə məzhəbi aşkara olaraq Gücrat torpağında inkişaf etmişdir.[16]

Məhəmməd Əli Qutbşah adlı bir şəxs, Həmədanda dünyaya gəlmiş və cavanlığın ilkin vaxtlarında Hindistana getmişdir. O 918- ci il rəsmi şəkildə "Deken" məntəqəsinin rəhbəri təyin olundu. O şeyx Səfiyuddin Ərdəbilinin tərəfdarlarından idi. Şah İsmayılın İranda şiə məzhəbinin yaymasını inkişaf etdirməyini eşitdiyi zaman, "Dekendə" şiə məzhəbini rəsmi məzhəb olaraq elan etdi.[17]

Nəticə almaq olur Hindlilərin İslamının əsası o əsrlərdən şiə hakimiyyəti altında olmuş və şiə əqidəsi, hənəfi əqidəsi qarşısında (qeyd olundu) dörd əsldən Quran, sünnət, ağıl və icmadan ibarətdir.

 


[1] - Muhəddisi, Cavad, Fərhənge aşura, səh 201.

[2] - Doktor Məşkur. Fərhənge qərne İslami, səh 131.

[3] - Bəlaği, Seyyid, Əbul Həmid, Höccətul- təfasir və Bəlağul- iksir, cild 2, səh 744.

[4] - Firuz abadi, Seyyid Murtəza, Fazile lənc tən dər sepahe sittə, cild 2, səh 374.

[5] - Pajənge, Əbul Qaim, Nəhcül- fəsahət. Məcməeye kələmate qisare Nəhcül- fəsahət, 2- ci çapın müqəddiməsi.

[6] - Sayt viki pedya; Fərhənge firəqe İslami, səh 170.

[7] - Miləl və nihəl, cild 1, səh 264. Misir çapı.

[8] - Seyyid Mərəşi, şərhe Əqaqul- həqq, cild 2. CD möcəme etiqadi.

[9] - Həmin, Əl- əqaidul- İslamiyyə, cild 3, Mərkəz- əl- mustəfa.

[10] - Əl- kamil kitabının tərcünəsi, ibni əsir, cild 27, səh 154.

[11] - Əthər Ruzi, Seyyid Abbas, şiə dər Hind, cild 1, səh 229.

[12] - Həmin, həkimi, Məhəmməd Rza, Mir Hamid Hüseyn, səh 102.

[13]- Mir Hamid Hüseyn, səh 102.

[14] - Qeyd etmək lazımdır 7- ci əsrdən 10 cu əsrə kimi Osmanlılardan bəziləri Hindistanda olmuşdurlar. Bax: (İbni Xəldun, Tarixi ibni Xəldun, cild 27, səh 149.

[15] - Şiə dər Hind, cild 1, səh 110.

[16] - Mir Hamid Hüseyn, səh 110.

[17] - Həmin, səh 104.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Qüsl edə bilməyən vaxt, nə etmək lazımdır?
    2998 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/05
    Sizin vəzifəniz, cənabət qüslünün əvəzinə təyəmmüm etməkdir. Yəni cənabət qüslünün əvəzinə təyəmmüm edirsiz və sübh namazını qılırsız. Sonrakı namazlar üçün qüsl edirsiniz. İzah etməliyik ki, bu məsələ sübh namazına məxsus deyil, əksinə digər vaxtlarda da belədir. Yəni əgər bir nəfər cənabətli olsa və ...
  • Qiymətli daş- qaşlı üzüyün hansı fayda və savabı vardır?
    8143 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/05/19
    Əqiq, firuzə, yaqut və ... üzüklərdən istifadə etmək, o halda ki, üzük qızıl olmasın kişilər üçün eybi yoxdur bəlkə rəvayətlərdə olduğu kimi savabı vardır və namazın savab və fəziulətinin daha çox olmasına belə səbəb olur ...
  • Allah- Taalanın şəxsiyyəti varmı?
    3171 Nəzəri irfan 2011/05/05
    İslam dini xristianlığın əksinə olaraq Allah taalanı insan kimi təsəvvür etmir və etməyi də qadağan edir. Həmçinin Allah taalanı insan formasında (qiyafəsində) deyil, əksinə bənzəri olmayan nəhsayətsiz (sonsuz) vücud olaraq tanıtdırır. Bu cəhətdən də Allah taala insanla müqayisə olunmur; insanda olan sifətlərin heç biri onda axtarılmır və ya insanda olan ...
  • Mən sübh namazını azandan qabaq qılmışam onun qəzasını yerinə yetirməliyəmmi?
    4825 Zaman 2013/09/19
    Qeyd olunan sualda, lazımdır o miqdarda ki, vaxtından əvvəl namaz qılmışdır, qəzasını qılsın. Əlavələr: Müctəhidlərin bu suala cavabı bundan ibarətdir [i]: Həzrət Ayətullah əl- uzma Xamneyi: Vaxtından əvvəl qılınan namazları lazımdır qəzasını qılsın. Həzrət Ayətullah əl- uzma Məkarim Şirazi: İşarə olunan sualda, o ...
  • Müəllimlə tələbənin (orta və ali məktəb tələbəsinin) qarşılıqlı hüquqları hansılardır?
    9541 Əməli əxlaq 2011/10/20
    Müəllimlə şagird və tələbənin qarşılıqlı olaraq çoxlu hüquqları vardır. Onları iki qismə bölmək olar: 1. Müəllimin şagirdə və tələbəyə qarşı vəzifəsi; bunlar əxlaqi, tərbiyəvi, elm və təlim vəzifələrindən ibarətdir.
  • Əhli-sünnənin namus mal və canı şiə icmasında möhtərəmdirmi?
    2203 Və başqaları 2014/05/18
    Müqəddəs İslam şəriyyətində bütün insanların malı, canı və namusu möhtərəmdir. Bu mövzunun dinə və məzhəbə dəxaləti yoxdur. Bütün bəşəriyyət haqqında ilk üsul və qanun budur.[1] Əlbəttə, çox az və məhdud nümünlərə göstərmək olar ki, bu qanunu ziddinədir. O cümlədən, o nümunələrdən biri kimi müsəlmanlarla ...
  • Nə üçün Quranda kafirlərlə əlaqədar فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِیمٍ “onlarla dərdli əzab müjdəsi ver” cümləsində “müjdə” ifadəsi gəlmişdir, halbuki müjdə yaxşı şeylərdə olur?
    3218 Təfsir 2012/02/18
    Quran və lüğətdə “bişarət” kəlməsi həm sevinc gətirən xəbərlər, həm də qəm-qüssəli hadisələr barədə işlədilir. Amma şahidlər (buna qərinə deyilir) əsasında bu iki mənadan hansı birinin nəzərdə tutulduğu müəyyən olunur. Qurani-kərimdə müjdənin qəm-qüssəli xəbərlərdə işlənməsi bir növ istiarə, yaxud təhəkkümdür. Yəni mənası bu olur ki, onlar üçün ...
  • Əxbari və üsuli alimlərinin siyahısın deyərdiz?
    3979 بیشتر بدانیم 2013/12/16
    Bəzi hədis alimləri ki, imam Zamanın (əc) kiçik qeybəti dövründə və yaxud imamların hhəyatı zamanında olmuşdurlar, hədis və rəvayərlərlə kifayətlənmiş və rəvayətlərdən kənar ictihad və istinbat etməmişlər. O cümlədən bu cür böyük şəxsiyyətləri; Məhəmməd ibni Yəqub Kuleyni « Əl- Kafi» kitabının müəllifi (vəfat 328 ya 329 qəməri) ...
  • Allah- Taala, təbii qanunlara tabedirmi?
    3281 Qədim kəlam 2012/02/13
    Təbiət qanunlarının hamısını təsis edən Allahdır. Təbiətinə əsasən öz iradəsindən başqa heç bir əmrin tabeçiliyində deyil. Əgər hansısa əmrlərin (işlərin) yerinə yetirilməsini iradə edə, baş verər. Bu əsnada, bu dünyada hansısa bir qaydanın özündən üstün bir güc vasitəsilə sınması məxsus bir İlahi qaydadır və mümkün olan bir işdir ki, ona ...
  • İslamda ağılın rolu nə qədərdir hansı yerlərdə və necə ondan istifadə olunur?
    6966 Təzə kəlam 2011/01/05
    Ağıl qiymətli bir qüvvədir ki, Allah taala onu insanın vücudunda qərar vermiş və bir neçə mərhələdən ibarətdir.Nəzəriyyə ağılı: Bunun işi bundan ibarətdir ki, hadisələri dərk edib tanıyır və onun haqqında qəzavət edir.

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    106577 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    81277 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    59019 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    41840 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    31795 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    25101 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22614 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    22547 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    21021 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20562 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...