Baxanların
4766
İnternetə qoyma tarixi: 2012/04/17
Sualın xülasəsi
Cin surəsinin 9- cu ayəsinin təfsiri
Sual
Cin surəsinin 9- cu ayəsinin təfsiri nədir?
Qısa cavab

Təfsirçilər bu ayənin habelə buna oxşar digər ayələrin təfsirində, fərqli nəzərlər bəyan ediblər. Qabaqkı təfsirçilərin bir çoxu bu ayənin təfsirində ayənin zahirini qorumağa təkidli olublar. Amma Alusi öz təfsirində bu cür təfsirlərə bir çox iradlar edib və onların cavabında bəyan edibdir.

"Təfsiri fi zilalın" yazıçısı kimi bəziləri bu ayələrdən və buna oxşar ayələrdən bu adla ki, bunlar elə həqiqətlərdir ki, onların dərki bizim üçün mümkün deyil deyə kənardan rahatlıqla keçiblər. Bir dəstədə ayələrin zahirindən yuxarı qalxıb və deyiblər o səmadan (göydən) məqsəd ki, mələklərin yeridir bir metafizik və mələkuti aləmdir. Bu hiss olunan dünyadan ucadır. Şeytanların bu səmaya gizli qulaq asmaq üçün yaxınlaşmasından və onlara şələlənmiş od parçalarının atılmağından məqsəd budur ki, onlar istəyirlər mələklər dünyasına yaxınlaşsınlar ki, yaradılışın sirlərindən və gələcəkdə baş verən hadisələrdən xəbərdar olsunlar. Amma onlar şeytanları mənəvi mələkuti nurlardan istifadə etməklə ki, şeytanlar o nurlara dözə bilmirlər, qovurlar.

Ətreaflı cavab

Cin surəsinin doqquzuncu ayəsi cinlərdən nəql edərək buyurur:

«وَ أَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمْعِ فَمَنْ يَسْتَمِعِ الْآنَ يَجِدْ لَهُ شِهاباً رَصَداً»[1]

Bu ki, bir bundan qabaq göylərdə pusmaqa əyləşirdik, amma indi hər kəs pusmaq istəsə alovlu od parçasını arxasında görür. Təfsiri bəyan etməzdən əvvəl neçə əsas kəlmənin mənasını bilməliyik:

Bir. Gizli qulaq asmaq: İstiraq "sirqət" maddəsindən oğurluq mənasınadır:[2] Oğurluq yəni bu ki, bir kəsin malını gizlicə aparalar və malın sahibi xəbərdar olmaya. Amma istiraq sözü oğurluq mənasınadır: Yəni o zaman ki, iki nəfər bir- biriylə asta söbbət edirlər və heç kəsin eşitməsini istəmirlər, bir kəs gizlində onların söhbətinə qulaq asa və bu böyük günahlardan biridir.[3]

İki. Şəhab: Lüğətdə oddan qalxan şölə mənasınadır.[4]

Üç. Rəsəd: Qorunmaq üçün hazırlanmaq, gizlənmək və hazır güdən mənasınadır.[5]

Həmin ayənin məzmunu Quranın başqa iki surəsində təkrar olubdur:

Bir: Saffat surəsi: "Məgər onlar qısa bir anda gizlin qulaq asmaq üçün göyə yaxınlaşsalar ki, "şəhabi saqib" oonları təqib edər"![6]

İki, hicr surəsi: Məgər o kəs ki, pusquda qalsa (gizlində qulaq asa) ki, "şahabi mübin" onu təqib edər) və (və qovar).[7]

Cin surəsinin ayəsi habelə digər iki işarə olmuş ayə o ayələrdəndir ki, təfsirçilər onun təfsirində çox söz deyib və müxtəlif çıxarışlar ediblər, o cümlədən:

  1. "Təfsir fi zilali" yazan kimi bəziləri bu ayələrin və oxşar ayələrin kənarından rahat keçiblər.

Bu adla ki, bu həqiqətləri dərk etmək bizim üçün mümkün deyil. Bu dünyada bizim həqiqi əməlimizdə təsirli olan şeylərə məşğul olmaq lazımdır.

Qısa təfsirlə kifayətlənib və bu məsələnin izahından boyun qaçırıbdır.

O bu həqiqətlərin dərkində aciz olmasını etiraf edərək, deyir: "Şeytan və onun necə pusquda durması, habelə şeytan nəyə gizlində qulaq asır? Allahın qeyblərindən ki, nəslərin arasında ona əl tapmaq olmaz. Onunla məşğul olmağın nəticəsi yoxdur; çünki etiqadlarımıza bir şey artırmır.

İnsana xüsusi əlaqəsi olmayan işdir ki, zehni məşğul edir və onu bu həyatda həqiqi işləri yerinə yetirməkdən saxlayır, bir halda ki, heç bir xeyri yoxdur".[8]

Təfsir nümunənin sahibi cavabda belə yazır: "Əlbəttə şübhəsiz Quran böyük bir insan tərbiyə edən və həyat kitabıdır. Əgər bir şeyin insanların həyatında əlaqəsi olmasa heç vaxt Quranda gəlməz. Onların hamısı həyat dərsidir. Çünki Quran Nur və aşkar kitabdır və xalqın anlamağı, fikirləşməsi və hidayəti üçün nazil olubdur. Bəs necə bu ayələri anlamağın bizə əlaqəsi yoxdur?

Hər halda biz bu cür və buna oxşar ayələrin qarşısında belə mövqey seçməyi bəyənmirik".[9]

  1. Təfsirçilərdən diqqət cəlb edən dəstə, məxsusən qədim təfsirçilər, təkid ediblər ki, ayələrin zahiri mənalarını kamil şəkildə qoruyun onlar deyirlər:

"Səma" həmin göyə işarədir. "Şəhab" həmin şəaba işarədir (həmin tüfeyli daş cınqıllardır ki, bu sonsuz fəzada dolanırlar. Bəzən yerin cazibə məhdudəsinə qərar tuturlar və yer tərəfə çəkilmiş olurlar. Hava dalğalarıyla sürətlə toqquşma nəticəsində, isti yandırıcı, şöləli və kül olurlar)ş "Şeytan" həmin xəbis varlıqlardır ki, göylərə getmək istəyirlər. Bizim bu aləmin xəbərlərindən bir hissəsi ki, göylərdə öz əksini tapıbdır pusqu (gizli qulaq asmaq) yoluyla öyrənsinlər. Nəticədə bu xəbərləri yerdəki dostlarına çatdırsınlar. Amma alovlu od parçaları güllə kimi onlar tərəfə atılırlar və onları bu hədəfə çatmaqdan saxlayırlar.[10]

Alusi "Ruhul- məanidə" bu zahiri təfsiri deyəndən sonra o müxtəlif iradları ki, qədim heyəti, soğan qabığı fələkləri və onun kimiləri nəzərdə tutmaqla ki, bu təfsirə olunubdur geniş şəkildə bəyan edib və cavablandırıbdır. İzah əldə etmək üçün onun təfsirinə müraciət olunsun.[11]

  1. Cin surəsinin 9- cu ayəsinin başlanğıcı qabaq kı, ayə ilə uyğunlaşdırılsa, bu məna istifadə olunur:

"Göyün gizli qarolçularla dolması axır zamanlar qarşıya gəlib və qabaqlar belə olmayıb, bəlkə cinlər azad şəkildə göyə qalxırdılar və o yerdə ki, qeybi xəbərlər və mələklərin sözləri qulaqlarına çatırdı əyləşirdilər". Ayədən ki, "fa" ilə təfri buyurub: " فمن .." istifadə olur ki, cinlər demək istəyirlər bu gündən bizdən hər kəs istəsə

Göyün alovlu oxlarla üzləşəcək ki, xüsusoyyatı budur ki, güllə baran ola bilər.

Nəticədə bu hadisəylə əlaqədar iki ayədən ələ gəlir ki, cinlər səmavi bir hadisəylə üzləşiblər, təzə hadisə ki, Quranın nuzulu və xatəmul ənbiyanın (s) besətiylə bir baş verib.

O bundan ibarətdir ki, o cənabın besətiylə cinlər qeybi xəbərləri almadan və onları əldə etmək üçün pusquda durmaqdan qadağan olublar.[12]

Əllamə Təbvatəbai başqa yerdə deyir: "O burada ehtimal adıyla demək olar budur ki, Allah kəlamında bu cür bəyanlar qeyri hissi həqiqətlərin hiss olunan şəkildə aydınlaşması üçün misal kimi deyilir. Necə ki, Allah buyurur: "Bunlar misallardır ki, camaat üçün vuruquq və alimlərdən başqa onları dərk etmirlər".[13] Buna oxşar təbirlər Quranda çoxdur. Ərş, kürsü, lövh, kitab kimi.

Buna əsasən, bu cür demək olar ki, göydən məqsəd ki, mələklərin yeridir bir metafizik və mələkuti aləmdir. Bu hiss olunan dünyadan ucadır. Şeytanların bu göyə gizli qulaq asmaq üçün yaxınlaşmalarından və onlara şələlənmiş od parçalarının atılmağından məqsəd budur ki, onlar istəyirlər mələklər dünyasına yaxınlaşsınlar. Nəticədə yaradılmışın sirlərindən və gələcəkdə baş verən hadisələrdən xəbərdar olsunlar. Amma mələklər şeytanları mənəvi mələkuti nurlardan istifadə etməklə, ki, şeytanlar o nurlara dözə bilmirlər, qovurlar.[14] Deyilən fərqli təfsirlərin bu ayələrin təfsirində ən məşhur nəzərlərdir.

 


[1] - Cin surəsi, ayə 9.

[2] - Lisanul- ərəb, cild 10, səh 156.

[3] - Təyuib, seyyid Əbul- Hüseyn, Əttəyyibil- Quran, cild 8, səh 20. İslam nəşriyyatı, ikinci çap, Tehran, 1378 hicri şəmsi.

[4] - Rağib, Müfrədat fi ğəribi- Quran, cild 1, səh 465.

[5] - Qamusi Quran, cild 3, səh 101.

[6] - "إِلاَّ مَنْ خَطِفَ الْخَطْفَةَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ ثاقِبٌ.".

[7] - " إِلاَّ مَنِ اسْتَرَقَ السَّمْعَ فَأَتْبَعَهُ شِهابٌ مُبينٌ".

[8] - Şazili, Seyyid Qütb, Təfsir fi zilali Quran, cild 4, səh 2133 daruş- şuruq nəşri, on yeddinci çap, Beyrut, 1412 hicri qəməri.

[9] - Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsir nümunə, cild 11, səh 43, Darul- kutubul- İslamiyyə, birinci çap, Tehran, 1374 hicri şəmsi.

[10] - Məkarim Şirazi, Nasir, Təfsir Nümunə, cild11, səh 43.

[11] - Alusi, seyyid Məhmud, Ruhul- məani, cild 7, səh 270, Darul- kutubul- İslamiyə, birinci çap, Beyrut, 1415 hicri qəməri.

[12] - Təba- təbai Seyyid Muhəmməd Hüseyn, Əlmizan, tərcümə Musəvi, cild 20, səh 64.

[13] - Ənkəbut surəsi, ayə 43

«وَ تِلْكَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما يَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ».

[14] - Əlmizan, cild 17, səh 186- 187.

 

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    104574 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    79700 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    57526 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    39930 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    30644 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • islam sözünün mənası Ali- imran surəsinin 19- cu ayəsinə əsasən nədir?
    22179 Təzə kəlam 2010/12/07
    İslam sözü lüğətdə "Allahın" müqabilində kamil surətdə təslim olmaq" deməkdir. Yəni heç bir qeyd və şərt olmadan ilahi qanunlara tabe olmaq. Din deyəndə isə "bəşəriyyətin bütün hallarda (ictimai və fərdi) ilahi qanunlara əsaslanması və Allahla insanların rabitəsi" başa düşülür. Bu səbəbdəndə bütün əsrlərdə peyğəmbərləri qəbul etmək onların gətirdiyi dinə (qeyd- ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    21824 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Niyə duaların çoxu yağış yağan zaman qəbul olur?
    21807 Əxlaq fəlsəfəsi 2012/03/11
    Dua oxunması tövsiyə olunan vaxtlardan biri yağış yağan zamandır; Quran ayələri və rəvayətərdən istifadə etməklə sübut etmək olar ki, yağış, Allahın rəhmət nişanəsidir. İndiki Allahın rəhmət qapısı açılıb, duanın qəbul olması üçün daha çox ümidli olmaq lazımdır. ...
  • Saqqal və bədən tüklərini kəsməyin hökmü nədir?
    20253 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/08/09
    Ülgüc və ya üz qırxan maşınla yalnız üz tüklərini (saqqalı) dibindən qırxmaq[1] (belə ki, başqaları - onun üzündə saqqal yoxdur – deyə) ehtiyat vacibə görə caiz deyil.[2] Əlbəttə, saqqalın bir hissəsini belə kəsmək, onu tam kəsmək hökmündədir.
  • Dünyanın ilk yaranmasını təşkil edən maddə nədir, Quran və hədislərin bu mövzuda nəzəri nədir?
    20015 Qədim kəlam 2011/02/15
    Təbiət şünas alimlərinin bu mövzuda olan dəqiq nəzəriyyələri budur ki, varlığın ilk maddəsini təşkil edən ünsürlar bunu isbat edir ki, əslində fəzada dağılmış "sedyom"- ların təşkil olmasıyla yaranmışdır. Bu maddə uzun zamanlardan təqribiylə 13 milyard il şiddətli partlayış nəticəsində, hissələr və qismətlərə bölünmüşdür, günəş, ulduzlar, göy (səma) yer və...özlərinə məxsus ...