جستجوی پیشرفته
بازدید
246
تاریخ بروزرسانی 1397/02/22
خلاصه پرسش
«نواسخ» در ادبیات عرب، چه جایگاهی داشته و به چند گروه تقسیم می‌شوند؟
پرسش
در ادبیات عرب، «نواسخ» چه جایگاهی داشته و به چند گروه تقسیم می‌شوند؟
پاسخ اجمالی
«نواسخ» در ادبیات عرب به کلماتی گفته می‌شود که در ابتدای جمله اسمیه قرار گرفته و اِعراب اولیه مبتدا و خبر - که هر دو باید مرفوع باشند - را از میان برداشته، سپس خود در آنها عمل می‌نمایند؛ یعنی اعراب جدیدی به آنها می‌دهند.
چند دسته‌بندی برای نواسخ اعلام شده که در این‌جا به یکی از آنها اشاره می‌کنیم که در آن، نواسخ بر چهار قسم می‌باشند:
1. قسم اول از نواسخ، افعالی هستند که مبتدا را به عنوان «اسم» خویش مرفوع نموده و خبر را به عنوان «خبر» خویش، منصوب می‌نمایند. افعالی که در این قسم قرار می‌گیرند خود بر چهار دسته‌اند:
الف) «افعال ناقصه» که عبارت‌اند از: «کَانَ- أَمْسَى- أصْبَح- أضْحَى- ظلَّ- بَاتَ- صَارَ- لَیْسَ- ما زال- مَا بَرِحَ- مَا فَتِىءَ- مَا انْفَکَّ- مَا دامَ».
ب) «افعال مقاربه» که عبارت‌اند از: «کَادَ- کَربَ- أَوشَکَ».
ج) «افعال رجاء» که عبارت‌اند از: «عَسَى- حَرَى- اخْلَوْلَقَ».
د) «افعال شروع» که عبارت‌اند از: «أنْشَأَ- طَفِقَ- عَلِقَ- أَخَذَ- هَبَّ- بَدَأ- ابْتَدَأ- جَعَل- قَامَ– انْبَرَى».
2. قسم دوم از نواسخ، افعالی‌اند که مبتدا و خبر را به عنوان دو «مفعول» برای خود منصوب می‌نمایند. این قسم نیز خود مشتمل بر دو گروه از افعال می‌باشد:
الف) «افعال قلوب» که عبات‌اند از: «رَأَى- عَلِمَ- دَرَى- تَعَلَّمْ- وَجَدَ- أَعْلَمَ» و «ظنّ- خال- حَسِبَ- جَعَل- حَجَا- عَدَّ- زعم– هَبْ».
ب) «افعال تحویل و تصییر» که عبارت‌اند از: «صَیَّر- رَدَّ- تَرَکَ- تَخِذَ- اتَّخَذَ- جَعَل– وَهَب».
3. قسم سوم از نواسخ، حروفی‌اند که مبتدا را به عنوان «اسم» خویش منصوب نموده و خبر را به عنوان «خبر»، مرفوع می‌نمایند. این حروف که به «حروف مشبهة بالفعل» معروف‌اند عبارت می‌باشند از: «إنَّ- کَأَنَّ- لَیْتَ- لَعَلَّ- لَکِنَّ- لا- ما».
4. قسم چهارم از نواسخ هم حروفی‌اند که مبتدا را به عنوان «اسم» مرفوع و خبر را به عنوان «خبر»، منصوب می‌نمایند. این دسته که به حروف «مشبهة بلیس» معروف‌اند عبارت‌اند از: «ما- لا- لاتَ- إنْ».[1]
البته با توجه به اینکه «لیس» نیز فعل است، این حروف را نیز می‌توان مشبهة بالفعل دانست، اما با توجه به تفاوت در عمل، در دو گروه جداگانه رده‌بندی شده‌اند.
 

[1]. المیدانی، عبد الرحمن، البلاغة العربیة اسسها و علومها و فنونها، ج 1، ص 357، بیروت، الدار الشامیة، اول، 1416ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    811684 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    498417 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    365425 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    361066 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    345953 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    290185 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    290166 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    284012 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    280216 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    249224 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

7422  نفر