advanced Search
Dubawa
3992
Ranar Isar da Sako: 2006/05/22
Takaitacciyar Tambaya
A zaben jagora malami ba kai tsaye ba akwai matsalar kai-kawo, to yaya za a warware wannan?
SWALI
A zaben jagora malami ba kai tsaye ba akwai matsalar kai-kawo, to yaya za a warware wannan?
Amsa a Dunkule

A yanzu haka a jamhuriyyar musulunci ta Iran ana ayyana ‘yan takarar majalisar Khubrigan ta hannun shura Nigahban ne. To akwai batun sukan cewa Jagora shi ne yake ayyana ‘yan shura Nigahban, su kuma suke ayyanar cancantar shiga takara ga ‘yan majalisar khubrigan, su ‘yan majalisar khubrigan su ne suke ayyana jagoran duka, to a nan a fili yake cewa an samu jeka-kadawo ke nan.

Bayanin amsar wannan sukan a fili yake idan mun duba bambancin da yake tsakanin wadannan bangarorin, domin su ma dukkan ‘yan majalisar Nigahban ba kai tsaye ne jagora yake ayyana su ba, kuma ta wani su kuma ‘yan Nigahban suna ayyana sharuddan cancantar ‘yan Khubrigan ne kawai, ba su ne suke zabar su ba, domin mutane ne suke zabarsu kai tsaye.

Amsa Dalla-dalla

Da farko kafin mu bayar da amsa zamu fara bayanin wannan lamarin sannan sai mu shiga warware shi dalla-dalla.

A zaben da mutane suke yi wa jagora wanda ba kai tsaye yake ba domin mutane suna zabar wakilansu ne a majalisar khubrigan, sannan su kuma sai su zabi jagora malami wanda ya cika sharudda daga cikin sauran malamai. Kuma a doka ta 108 ta kundin tsarin jamhuriyyar musulunci ta iran an riga an yi bayanin sharuddan wanda zai zama dan majalisar khubrigan, da aka dora alhakin yin hakan kan shura nigahban, sannan su kuma khubrigan sai suka samu alhakin zabar jagora.

Ta wani bangaren kuwa, shura nigahban bisa lambar doka ta 99 a kundin tsarin mulkin kasa suna da hakkin kula da duk wani zabe da ya hada da zaben majalisar khubrigan zasu yi wa jagora, da na shugaban kasa, da na ‘yan majalisa, da tambayar al’umma kan jin wani ra’ayi nasu da ya shafi zabe, da tambayar al’umma kan wani ra’ayi game da kasa.

Wannan lamarin kula da lamurran zabe yana kunshe cikin sharuddan da aka gindaya su game da dan takarar zabe, da yadda za a yi zaben, kuma a irin wannan lamarin ba su da wani abu sai lura da yadda za a gudanar da zaben, da gudanar da shi. Kuma ana cewa da irin wannan duba lamarin “Kula da gudanarwa” wanda a gefe guda akwai nau’in wani lura da gudanarwa da mai duba ba shi da wani hakkin raddi ko bata wani sakamako da ake kira da “Kula da dubawa”.

Kuma kari kan hakan a bisa doka ta 98, ita shura Nigahban tana da hakkin fassara ma’anar da ake nufi game da zabe a doka ta 99, kuma shi ne bayani da yake karbabbe.

Da wannan lamarin zamu gani a fili yake cewa a jamhuriyyar musulunci ta iran ana ayyana cancantar dan takarar majalisar khubrigan ta hannun shura Nigahban ne. Don haka ne aka samu suka game da hakan da cewa, ai Jagora ne yake ayyana ‘yan shura Nigahban, su kuma su ne masu tace ‘yan takarar Khubrigan, kuma su ‘yan Khubrigan su ne masu ayyana jagora don haka wannan ya zama jeka-kadawo ke nan.

Kafin bayan da amsar wannan sukan dole ne mu kula da wani abu guda; jeka-kadawo na palsafa kamar yadda ake kawo shi cewa shi ne: “a” ya zama daga “b”, sannan ita kuma “b” ta zama daga “c”, ita kuwa “c” ta zama daga “a”. Wannan shi ne ake kira jeka-kadawo, da ba yadda za a iya samun wani abu ya faru, domin “a” ya dogara da “c” ita ma ta dogara da “a” ke nan. Kuma a wannan halin babu yadda za a samu wani abu ya faru.

Amma amsar wannan sukan zamu ga da farko akwai mugalada (Badda-bani ko Jirwaye) a ciki, domin idan mun lura zamu ga akwai bambanci tsakanin wadannan majalisosi da ofisoshi ta fuskacin nauyin da ya hau kansu. Domin jagora ba dukkan ‘yan shura Nigahban ne yake ayyanawa ba, sai dai a bisa doka ta 91 a kundin dokar kasa zamu ga cewa su goma sha biyu ne da ya hada da malamai hudu da jagora ne yake ayyana su, da kuma wasu shiga wadanda suke masana doka a duniya da shugaban kotun kasa ne yake ayyana su, sai ya mika sunayensu a hannun majalisar kasa, daga nan ne sa ‘yan majalisa su zabe su, sannan sai su mika sunansu ga shura Nigahban, don haka ba duka ‘yan shura Nigahban ne jagora yake zaba ba.

Ta wani bangaren kuwa zamu ga cewa shura Nigahban ba su ne suke ayyana ‘yan Khubrigan ba, sai dai su suna karfafarsu ne ta hanyar duba cancantarsu bisa sharuddan da suka zo a kundin dokar zaben ‘yan majalisar Khubrigan, don haka ne su ‘yan majalisar khubrigan kai tsaye ana zabar su ne ta hannun mutane.

Don haka ‘yan majalisar Khubrigan suna ayyana jagora ne, kuma su kansu ba ana ayyana su ta hannun shura Nigahban ba ne, kuma ba dukkan ‘yan shura Nigahban ba ne ake ayyana su ta hannun jagora.

A takaice; alakar tsakanin wadannan bangarori da ya hada da: jagora, shura Nigahban, da majalisar Khubrigan, ba iri daya ba ne balle a zo da wani suka na neman ingancin wannan a irin mahangar nazarin Falsafa ko hakkokin wannan lamarin.

 

Don Karin Bayani:

1- Mahdi Hadawi Tehrani, Wilayat ba Diyanat, Cibiyar al’adu ta Khaniyye Khirad, Kum, Bugu na biyu, 1380.

TARJAMA YA JAWABU KATIKA LUGHA NYENGINE
Mahanga
Idadi ya maoni 0
Tafadhali ingiza thamani
Imel : Yourname@YourDomane.ext
Tafadhali ingiza thamani
Tafadhali ingiza thamani

MPANGILIO WA KIMAUDHUI

Tambayoyi Masu Fadowa

  • Shin wace hanya ko salo zan bi wurin yin wa’azin addini?
    8151 تبلیغ و گفتگو
    Wa’azi yana nufin isar da sakon Allah (s.w.t) zuwa ga jama’a. Kasantuwar sakonin Annabawa a dunkule abu guda ne, sannan sakon Fiyayyan Annabi (s.a.w) na masamman ne, da ya zo da nufin shiryar da bil Adama don fitar da shi daga duffai zuwa ga haske. A bisa haka ...
  • Don me ya sa za a iya nuna wani tunani matsakaici game da gamewar tunanin musulunci?
    5488 Sabon Kalam
    Musulunci shi ne addinin karshe kuma mafi kamala, don haka ne a kowane fage na rayuwar mutum ko ta daidaiku ko ta jama'a muke ganin samun shiryarwa a dukkan wadannan fagage. A cikin tunanin fikirar musulunci akwai mahanga mai isarwa matsakaiciya game da gamewar addinin musulunci. ...
  • Shin zai yiwu ai mana bayanin tafsirin suratu kausar?
    2015 ویژگی ها و مناقب
    Suratu kausar sura ce da take da ayoyi guda uku, abin da ya fi shahara gun malamai shi ne an sauke ta a garin makka; sannan dalilin saukar ta shi ne yayewa manzon rahama (s.a.w) damuwar da yake ciki sakamakon mauta da gorin da wasu cikin kuraishawa ...
  • Mene ne feminism? (matuntaka)
    7782 زن و حکومت اسلامی
    Feminism lafazin faransanci ne, kuma kalmace ta asalin yaran latin kamar haka ne ta zo da wani banbanci kadan a wasu yarukan kamar turanci da jamusanci, ana amfani da ita da wata ma'ana sananniya feminine, ma'ana ai mace (jinsin mace), femenism kamar wata kalma ce da ked ...
  • Me yasa Allah bai nufin shiryar da mutane gaba daya ba, kuma kowa ya sami alheri?
    7403 هدایت الاهی
    Tabbas abin da aka gano a cikin wannan ayar ta 13 cikin Suratul Sujada mai albarka cewa Allah bai so mutane gaba dayansu su sami shiriya ba, wannan maganar ba haka ba ce, hakika abin sabanin haka ne domin Allah ya so kowa ya shiryu domin samun ...
  • Shin zai yiyu a sami alaKa tsakanin Mutum da Aljani?.
    7720 ارتباط انسان با جهان
    Kur'ani mai girma ya tabbatar da samuwar aljani kuma ga wasu daga cikin bayanai kan aljani. 1- Aljani halittace da aka yi shi da wuta saBanin mutum shi da kasa aka halicce shi.[1] 2- Yana da ilimi da idraki da tantance Karya daga gaskiya, ...
  • SHIN WAJIBI NE A JI TSORON ALLAH KO KUMA A SO SHI?
    10723 محبت و دوستی
    Gwamuwar jin tsoron Allah da kaunarsa, a wasu lokutan kuma kaunarsa kawai, dangane da Allah ba wani al’amari ba ne da yake bako, domin shi ya cika dukkanin bangarorin rayuwarmu, amma saboda tsananin bayyanarsa sai mu din muka rafkana da shi. Mu sani cewa har ...
  • yaya masu tafsiri suka fasara Kalmar ku bugi matanku a cikin ayar nushuz?
    9373 زن
    A cikin koyarwar musulunci, mata suna da matsayi na musamman, ruwawoyi na manzon Allah da a imam[a. s] sun yi bayanin a kan hakan. Ya zo a cikin ruwayoyin mu cewa mata salihai tushe ne na alkhairi da albarka kuma suna cikin abubuwa masu daraja da kima ...
  • Ya zo a cikin Ruwayoyi cewa daga cikin Sabubban da suke jawo Azabar Kabari akwai Fitsari, don Allah a yi Karin Bayani a kai
    6553 Dirayar Hadisi
    Akwai Littattafan Hadisi masu yawa Wadanda suka kawo wannan Bayanin, An ruwaito daga Annabi mafi girma (s. a. w. a. ) yace: Kuyi Taka Tsantsan da fitsari, domin mafi yawan Azabar Kabari, shi yake Jawowa (sabbabawa)”[1] An Ruwaito daga Imam As sadik (as) cewa’mafi ...
  • Yaya zan tuba daga kallon film mai batsa?
    18597 توبه
    Sabo kamar wani jiki ne mai wari da duk sa'dda aka nutse cikin yin sa to sai mutum ya rika jin warinsa ya ragu sakamakon ya zama jikinsa, domin zai daina jin warinsa daga karshe ya dulmuye cikinsa sosai. Kuma idan mutum ya yi azamar komawa daga ...

Mafi Dubawa