Ətraflı axtarış
Baxanların
10437
İnternetə qoyma tarixi: 2009/06/13
Sualın xülasəsi
Дин нәдир?
Sual
Дин нәдир?
Qısa cavab

Дин барәсиндә гәрб алимләри тәрәфиндән мүхтәлиф нәзәријјә вә мәтләбләр ирәли сүрүлүб. Гуран ајәләриндә “дин” ики мөвзуда ишләнмишдир.

1-Гејби гүдрәтә олан һәр һансы етигад, истәр батил, истәрсә дә һагг олсун: اکم دینکم و لی دین. Сизин өз дининиз вар, мәним дә өз диним!

2. Илаһи динләр һаггында: انّ الدین عند الله الاسلام Аллаһ јанында (һагг олан) дин, әлбәттә, исламдыр."

Динин тәрифиндә бизим нәзәримиз онун барәсиндәки икинҹи мәнадыр. Дин, бу мәнада илаһи динләрә аид олур, онун мүхтәлиф мәрһәлә вә шәраитләри вар. Мәсәлән, өз-өзлүјүндә дин вә јолланмыш дин.

Ətreaflı cavab

Динбарәсиндә гәрб алимләри тәрәфиндән мүхтәлиф нәзәријјә вә мәтләбләр ирәли сүрүлүб. Ҹан Һик өзүнүн “Дин фәләфәси” китабында дин барәсиндә мүхтәлиф тәрифләр вә нәзәријјәләр нәгл едир:

а) Психоложи тәриф: Дин, фәрдләрин тәклик һалында јаранан һиссијјатлары, тәҹрүбә вә әмәлләридир ки, онлар өзләриниилаһиадланан һәр бир шејин мүгабилиндә јеринә јетирирләр. (Вилјам Ҹејмз)

б) Ҹәмијјәтшүнасларын тәрифи: Дин, мүхтәлиф заманларда инсанларын үмуми инанҹлары, етигадлары, әмәлләри, шүарлары вә тутдуғу јоллардыр. (Талкут Парсунз)

в) Материалистләрин тәрифи: “Дин, бизим азад истедадларымызын һәјата кечмәсинә, чичәкләнмәсинә мане олан әмр вә гадағанларын мәҹмусуна дејилир.” (Ис Рајнах)

Һәмин мәзмунлу башга бир тәрифдә дејилир: “Дин - меһр-мәһәббәт вә һиссијјатлы, уҹалыг, истилик вә ајдынлыг ҝәтирән һәмин әхлагдыр.” (Матју Арнолд)

д) Дини тәриф: мәс, “Дин, бүтүн варлыгларын бизим елм вә мәрифәтимиздән јүксәкдә олан бир гүдрәтин тәҹәллиси олмасы илә әлагәдар бир һәгигәтә етираф етмәкдир.” (Һорберт Испенсер)[1]

Дин барәсиндә белә тәфсирләр гәрб алимләрини үмуми бир етирафы гәбул етмәјә вадар етмишдир. О да будур ки: “Дин - һамынын бир мәнада гәбул етдији термин дејил; дин ады алтында мүхтәлиф идејалар вүҹуда ҝәлиб ки, һамысынын бир-бири илә бир нөв әлагәләри вардыр. Бу әлагәни Лјудвик Витҝенштајн ону алиә-гоһумлуг[2] әлагәләринә бәнзәтмишдир.» [3]

Гуран терминләриндә “дин” ики мөвзуда ишләнмишдир:

1-Гејби гүдрәтә олан һәр һансы етигад, истәр батил, истәрсә дә һагг олсун: اکم دینکم و لی دین. Сизин өз дининиз вар, мәним дә өз диним! [4]

2- Илаһи динләр һаггында: انّ الدین عند الله الاسلام Аллаһ јанында (һагг олан) дин, әлбәттә, исламдыр."[5]

Динин тәрифиндә бизим диггәтимиздиндән икинҹи ишләнән мәнадыр. Дин, бу мәнада илаһи динләрә аид олур, мүхтәлиф мәрһәлә вә шәраитләри вар. Мәсәлән, дин өз-өзлүјүндә вә јолланмыш дин.[6]

Әлавә тәһгигат үчүн бах:

Меһди Һадәви Теһрани, Вилајәт вә дәјанәт, Мүәссисеји фәрһәнҝије ханеји хирәд. Гум. Икинҹи чап, 1380 шәмси или.



[1] Ҹан Һик, “Дин фәләфәси”, сәһ-22-23.тәрҹүмә: Бәһрам Рад. Ред. Бәһаид-дини Хүррәмшаһи, Бејнәлхалг Әл-Һүда нәшријјаты. 1372 шәмси или.

[2] Фамилј Ресембланҹе.

[3] Ҹан Һик, “Дин фәләфәси, сәһ-23-24

[4] Кафирун сурәси-6.

[5] Али-Имран” сурәси -19.

[6] Мөвзу: Динин мәрһәләләри.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163328 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    156419 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    118176 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110560 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    101354 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91851 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53704 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    46726 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    44214 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43527 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...