Ətraflı axtarış
Baxanların
6856
İnternetə qoyma tarixi: 2011/06/19
Sualın xülasəsi
Behiştdə fiqh hökümləri vardırmı?
Sual
Behiştdə fiqh hökümləri vardırmı?
Qısa cavab
Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин.
Ətreaflı cavab

Bu nöqtəyə diqqət yetirmək lazımdır ki, axirət aləmi barəsində və behiştlə cəhənnəmin vəziyyətini yalnız vəhy və məsum rəhbərlərin sözləri vasitəsiylə bizə çatdırılmışdır ki, bunlardan başqa heç bir yolla bizim bunlardan xəbərimiz olmaz.

Yuxarıdakı sualın cavabı isə dini mənbələrdə qeyd olunmuşdur, lakin işarə olunmuş nöqtələrə diqqət etdikdə demək olar ki, behiştdə məxsus qanun və hökm yoxdur, əgər olsa belə bu dünyanın hökm və qanunlarıyla fərqlidir; çünki o hökümlər ki, Allah onları qərar vermiş və insanı onlara əməl etməyə çağırmışdır, insanın İlahi kamilliyə çatmaq üçün olmuşdur ki, bunun nəticəsində insan behiştə təyin olunmuş dərəcəyə və məqama nail olur və bu da yaxşı işlərdir ki, insan dünyada əməl etmişdir. Bundan əlavə saleh övladların və möminlərin onun ölümündən sonra xeyir iş görüb savabını onun üçün hədiyyə etməsidir. Daha açıq desək, behişt və cəhənnəm bizim dünyada etdiyimiz əməllərin həqiqəti və iç üzüdür. O cür ki, çox rəvayətlərdə gəlmişdir bu gün (dünya həyatında) əməl var və heç bir hesab yoxdur, sabah (axirət aləmi) hesab yeridir, əməl və iş yoxdur.[1] Bunun üçün də axirət aləmində bu mənaya ki, insan öhdəsinə hökm və vəzifə qoyulub onun hesabını versin deyə ki, həqiqəti olsun və başqa bir yerdə onun hesabın versin, yoxdur.

Bundan əlavə hökm və qanun o yerdə qərar verilir ki, orada başqalarının hüquqlarının pozulması ehtimalı verilsin amma bu məsələlərin behiştə heç bir mənası yoxdur; Çünki:

  1. Başqalarının hüquqlarına təcavüz etmək yoxdur; Təcavüz və cinayət o yerdə mümkündür ki, imkanların həddi olsun və o nemətlərə çatmaq üçün öz həddindən artıq tələb olunsun, amma behiştə heç bir çatışmamazlıq yoxdur.

Quran buyurur hər nəyə meylləri olsavə ona göz diksələr, onların ixtiyarında hazır olacaq.[2]

  1. Başqa bir yerdə ki, qanunun olmasını tələb edir ki, insanlar şeytanın vəsvəsəsi və nəfsin istəkləri təsiri altında məruz qalsın və ya ruhi xəstəliklərə misal üçün həsəd, kin, çirkin əməllərə və başqalarına zülm etmək və ... düçar olsun.

Bu cür məsələlər də behiştdə yoxdur; çünki o şəxslər ki, behiştə yol tapırlar ürəyi və əməli düzgün insanlardır ki, dünyada öz nəfslərini, və əxlaqi xəstəliklərini kontrol etməyə nail olmuşdurlar. Bundan əlavə Quran buyurur: Hər növ pislikləri (həsəd, kinə, düşmənçilik və xəyanət)- i behişt əhlinin sinəsindən kənar edirik (və ruhlarını paklaşdırırıq) o halda ki, onlar bir- birləriylə qardaşdırlar.[3]

Beləliklə, behişt əhlinin arasında olan söz- söhbət, salam və salamatlıq və ya xeyir- bərəkətdən başqa bir söz deyilmir.[4]

Bunun üçün də, bunu başa düşmək olar ki, behişt əhli arasında düşmənçiliyə və həsədə səbəb olan bir hadisə yoxdur və başqa bir ehtimal da rədd edilir. Nəticə alırıq ki, burada qanunun olmasına ehtiyac yoxdur. Bütün bunlardan əlavə Quran ayələrindən bu cür istifadə olur ki, behişt əhlinin pisliklərə doğru heç bir meyl və istəkləri yoxdur.

Onlar insanlığın və ruhun gözəlliyinin və kamillik dərəcəsinin son məqamına yetişmişdirlər, bir şeyi sevməzlər yalnız o zaman ki, sevməli olsun.[5]

Bir şeyi istəməzlər yalnız o halda ki, Allah istəsin.[6] Bunun üçün də heç bir qanun və hpkmə ehtiyac yoxdur.

Bəzi təfsir alimləri bu Quran ayəsinin təfsirində ki, buyurur: Qızıl və gümüş camları behişt əhlinin ətrafında gəzdirərlər və onda hər bir şey ki, ürək istəyir və göz ondan ləzzət aparır, vardır.[7] Bu sualı açıqlayırlar, aya bu ümumi və geniş şəkildə olmaq bunu bildirir ki, dünyada haram olan şeylərə də şamil olsun, əgər bir behişt əhli haram şeyi istəyərsə onun ixtiyarına veriləcəkmi? Cavab verilir, bu sualın yaranması bir nöqtəyə diqqət etməkdir, və o da bundan ibarətdir haram və çirikliklər əslində, insan ruhu üçün münasib olmayan bir yemək kimidir, bəs təmiz bir ruh bu cür yeməyin iştahasını çəkməz. Xəstə bir ruhdur ki, münasib olmayan yeməklərə hətta zəhərli yeməklərə meyl salır. Bəsi xəstələr vardır ki, hətta torpaq və onun kimi şeyləri tapıb yeməyə çalışırlar. Amma xəstəlikləri müalicə olduqda bu yalançı iştahaları məhv olur. Behişt əhli də bu cür çirkin şeylərə meyl salmır; çünki onların ruhları yaxşı və pak şeylərə meyllidir.[8]



[1] - Kafi, cild 8, səh 58. Əmirəl- möminin (ə)

«أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (ع): "...‏فَإِنَّ الْیَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابَ وَ إِنَّ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلَ"»

[2] - Bax: Zuxruf surəsi, ayə 71.

[3] - Hicr surəsi, ayə 47.

[4] - Vaqiə surəsi, ayə 26.

[5] - Əl- mizanın tərcüməsi, cild 29, səh 272, (40- cı cild).

[6] - Həmin, cild 34, səh 154.

[7] - Zuxruf surəsi, ayə 71.

[8] - Bax: Nümunə təfsiri, cild 21, səh 116.

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Quranın təhrif olmasına dəlalət edən hədislər barəsində sizin nəzəriniz nədir?
    5476 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/10/01
    Həzrət Ayətullah Məhdi Hadəvi Tehraninin cavabı belədir: Quranın təhrif olunmasına dəlalət edən hədislər sənəd və ya sadir olması və yaxud da dəlalət cəhətindən qəbul olunmamışdır odur ki, heç bir halda Quranda təhrifə yol verilməmiş və heç bir zaman olmayacaqdır. Əgər bir şəxs Quranın təhrif olmasını qəbul ...
  • Xəcalətin kökü nədir?
    9076 Nəzəri əxlaq 2012/06/13
    "Xəcalət" "utancaqlıq" mənasındadır. Utancaqlıq yəni, özünə həddən artıq diqqət və digərləri ilə qarşılaşmaqdan qorxmaq. Utancaqlıq həya ilə eyni mənada deyil. Həya özünü saxlamağa qüdrətin olmasıdır ki, iradə üzündən olan və dəyərli bir işdir. Ayə və rəvayətlərdə ona yaxşı qiymət verilir. Amma utancaqlıq tamamilə iradə ...
  • Вилајәти-фәгиһ мәсәләсинин тарихи һара гәдәрдир?
    6326 Nizamlar (Qurluşlar) 2010/02/04
    Фигһ елминдә иҹтиһад мәгамына чатан фәгиһин, Ислам һөкумәтинин рәһбәри мәнасында ишләнән “вилајәти-фәгиһ” мәсәләси бәзиләринин нәзәринә ҝөрә ислам тәфәккүрүндә тәзә олуб ики әсрдән аз тарихи вардыр. Һалбуки, шиә әгидәсинә ҝөрә бу мәсәлә гејбәт әсриндән башлајараг ҹәмијјәтин идарәсинин мүгәддәс шәриәт тәрәфиндән адил фәгиһләрин өһдәсиндә гојмасы ...
  • Yeni inqilabi nəğmələrə (pap) qulaq asmağın hökmü nədir?
    8296 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/17
    Бу суалын хүласә ҹавабы јохдур. Изаһлы ҹавабы сечин. ...
  • "Quranda Saduqatihinnə (صدقاتهن) və Ucurəhunnə (اجورهن) nəyin barəsindədir?
    5707 Təfsir 2012/02/07
     «صدقاتهن»"Saduqatihinnə"[1], daimi izdivaca (həmişəlik evlilik) aid olan bəhsdə gəlibdir və mehriyyədən "sidaq" ünvanına ad aparıbdır.[2] Bu kəlmənin işləndiyi ayə, qadınların qəti hüquqlarından birinə işarə edir və təkid edir ki, öz həyat yoldaşının mehriyyəsini ödəsin.[3] Amma qadın öz mehriyyəsini bağışlasa lazım ...
  • Qədr gecəsi bir neçə gecədirmi? Günlərdə qədr gecəsindən sayılırmı?
    14366 Təfsir 2011/03/06
    Qədr gecəsi əhəmiyyətli və bərəkətli bir gecədir, Qurani kərimin dediyinə görə əsasən qədr gecəsi, Ramazan ayının gecələrindən biridir. Amma sual olunmuş mövzuda bir neçə nəzəriyyə ehtimal olunur: 1.              Qədr gecəsinin bir neçə gecə olması və yaxud qədr ...
  • Heyzli qadının hazırladığı yemak, əli ilə yoğrulub hazırlanın çörəklərin və yeməklərin yeməyin nə iradı var?
    11401 Heyiz və nifas 2014/05/18
    Əvvəlcədən bir məsələni qeyd etmək lazımdır ki. İslamdan əvvəl cahiliyyət dövründə insanlar heyz halında olan qadını bir növ çirikn sayır və onlarla yaxından əlaqə qurmurdular. Həmin məsələyə görə, qadın aybaşı vaxtı evin bir küncünə qısılır, ona əşya kimi baxılır və ondan uzaqlaşırdılar.[1] Amma, İslamda ...
  • Qissə bəyan etməkdə Quranın hədəfi nədir?
    6190 Quran elmləri 2012/07/22
    Əhvalatların bəyanında aşağıdakı halları Quranın hədəfləri hesab etmək olar: 1. Təfəkkür, 2. İbrət almaq, 3. Qissələrin inhirafa düşməsinin, əsl məqsəddən azmasının qarşısını almaq, 4. İxtilafları aradan qaldırmaq, 5. Yaxşı və pis işlər görmək müqabilində camaatı ilahi sünnətlərdən agah etmək. ...
  • İctimai yaşayışla tam əlaqəni kəsib və xəlvət bir yerə çəkilməyin hökmü nədir?
    5886 Əməli əxlaq 2011/09/11
    Bir guşəyə çəkilmək bəzən tam və həmişəlik, bəzən də naqis və mövsümi olur.Tam və həmişəlik bir guşəyə çəkilmək müəyyən cəhətlərə görə iradlıdır. Çünki:İlahinin tədbir və qaydasının əksinədir. Çünki Haqq- Taalanın zatının iradə və qaydası bəşərin ixtiyar yolu ilə və onun ...
  • Cənnətin bir neçə qapısı varmı? Bu qapıların hər birinin özünəməxsus adları vardırmı?
    23202 Qədim kəlam 2011/11/03
    Cənnətin bir neçə qapısı vardır və onların sayı səkkizdir. Lakin onların dəqiq adları və hansı  qrupun hansı qapıdan daxil olacağı haqda hədislərdə kiçik ixtilaflar gözə dəyməkdədir. Cənnət qapılarının adları ayrı-ayrı hədislərdə pərakəndə şəkildə qeyd edilmişdir: "Bab əl-Rəhmət" (Rəhmət qapısı), "Bab əs-Səbr" (Səbir qapısı), "Bab əş-Şükr" (Şükür qapısı), ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163013 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155404 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117911 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    109947 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99454 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91513 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53468 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45713 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43898 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43093 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...