جستجوی پیشرفته
بازدید
389
تاریخ بروزرسانی 1397/02/30
 
کد سایت fa73710 کد بایگانی 90161 نمایه راه‌های گسترش اسلام در سرزمین حجاز
طبقه بندی موضوعی تاریخ|پیامبر اکرم ص
خلاصه پرسش
اگر دعوت پیامبر(ص) همراه با جنگ و خشونت نبود، پس چگونه بیشتر سرزمین پهناور جزیرة العرب در زمان زندگی ایشان ضمیمه قلمروی مسلمانان شد؟
پرسش
در مورد جنگ‌های پیامبر اسلام(ص)؛ 86 جنگ گزارش شده و گفته شده است بسیاری از آنها جنگ‌های کوچک و یا تحمیلی بوده‌اند و حتی ادعا شده است که تمام جنگ‌های پیامبر(ص) دفاعی بوده‌اند. پس چگونه سرزمین‌های پهناور حجاز به تصرف اسلام درآمدند؟
پاسخ اجمالی
اگرچه برخی از مناطق سرزمین حجاز بعد از حمله ساکنان آن به مسلمانان و واکنش‌های طبیعی تدافعی حکومت اسلامی، ضمیمه قلمروی آنان شد، اما گسترش اسلام در جزیرة العرب تنها با استفاده از زور نبود،[1] بلکه پیامبر اسلام(ص) با اقدامات فرهنگی و نیز استفاده از برخی مشوق‌ها زمینه اسلام داوطلبانه مردم بسیاری از مناطق را ایجاد فرمودند:
1. دعوت مردم در ایام حج
پیامبر(ص) از ظرفیت ایام حج استفاده می‌کرد و با افرادی که به مکه می‌آمدند، ملاقات کرده و آنها را به سمت اسلام دعوت می‌نمود. در پی این دعوت افرادی مسلمان شده و در سرزمین‌های خود پراکنده شدند.[2] بسته شدن پیمان عقبه اولی و ثانیه نمونه‌ای از این نوع می‌توان اشاره کرد.[3] این‌گونه بود که مدینه از مهم‌ترین شهرهای آن سرزمین - که بعدها پایتخت حکومت اسلامی شد - بدون خونریزی و خشونت در اختیار مسلمانان قرار گرفت.
2. ارتباط قبائل مختلف با پیامبر(ص) در مدینه
پیامبر(ص) از هر فرصتی برای دعوت و ارتباط با مردم دیگر مناطق استفاده می‌کردند؛ مخصوصاً سال نهم هجرت که بعدها به «سنة الوفود» (سال آمدن هیأت‌های نمایندگی قبائل به شهر مدینه) نامیده ‌شد،[4] که در این سال، درصد بالایی از مردم جزیرة العرب بدون هیچ جنگ و خونریزی داوطلبانه به اسلام گرویدند.[5]
3. سفر پیامبر(ص) به مناطق مختلف
پیامبر(ص) برای تبلیغ دین، خود سفری به مناطقی، مانند طائف داشتند.[6] ایمان آوردن افرادی مثل عداس و نرم‌شدن دل افرادی مثل عتبه بن ربیعه و شیبه بن ربیعه را می‌توان نتیجه این سفر آن‌حضرت(ص) دانست.[7]
4. اعزام مبلغ
پیامبر(ص) برای تبلیغ دین اسلام، افرادی را به مناطق مختلف می‌فرستاد؛ که به حضور امام علی(ع) در یمن[8] و مصعب بن عمیر در مدینه[9] می‌توان اشاره کرد.
5. بخشش اموال
پیامبر اکرم(ص) براى به دست آوردن دل‌ها اموالى را به افراد غیر مسلمان نیز می‌بخشید تا به اسلام علاقه‌مند شوند. تقسیم غنائم حنین روشن‌ترین دلیل بر این مطلب است. پیامبر(ص) در تقسیم غنائم جنگ «حنین» برای گسترش اسلام، به افرادی؛ مانند ابوسفیان‌ بن ‌حرب، نضیر بن حارث‏، حکیم بن حزام و صفوان بن أمیه عنایت بیشتری داشتند.[10]
همچنین بخشش پیامبر(ص) را در «مؤلفة قلوبهم» و گسترش آیین یکتاپرستى قابل انکار نیست؛ امام باقر(ع) فرمود: «"الْمُؤَلَّفَةِ قُلُوبُهُمْ"، مردمى بودند که خدا را یگانه می‌دانستند و از پرستش بت‌ها برداشته بودند، ولى معرفت به دین اسلام در دل آنها وارد نشده بود که بدانند محمد رسول خدا است و رسول خدا این شیوه را داشت که با آنها الفت می‌گرفت و آنها را به خود نزدیک می‌کرد و [با نشان دادن براهین و معجزات، دین اسلام و رسالت خود را] به آنها می‌فهماند تا بفهمند و [احکام و دستورات دین را] به آنها یاد می‌داد».[11]
در اثر این عوامل و نیز به دلیل این‌که در سرزمین‌های جزیرة العرب، دولت مستقری وجود نداشت و قدرت‌های قبایلی، تلاش می‌کردند با وابسته شدن به قدرتی بزرگ‌تر، موقعیت خود را زنده نگه داشته باشند، بسیاری از قبایل و سرزمین‌های آنها به صورت داوطلبانه به دین اسلام می‌پیوستند.
 

[2]. بلاذرى، أحمد بن یحیى، انساب الأشراف، ج 1، ص 238، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، 1417ق.
[4]. جزرى، على بن محمد، أسد الغابة فى معرفة الصحابة، ج 1، ص 30، بیروت، دار الفکر، 1409ق.
[5]. یعقوبی، احمد بن أبی یعقوب‏، تاریخ الیعقوبی، ج 2، ص 79، دار صادر، بیروت، چاپ اول، بی‌تا.
[7]. طبری، محمد بن جریر، تاریخ الأمم و الملوک، ج 2، ص 345 – 346، بیروت، دار التراث، چاپ دوم، 1387ق.
[9]. أسد الغابة، ج‏ 4، ص 405.
[10]. مقریزى، أحمد بن على، إمتاع الأسماع بما للنبى من الأحوال و الأموال و الحفدة و المتاع، ج 2، ص 28 – 29، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1420ق.
[11]. کلینى، محمد بن یعقوب‏، کافی، ج 2، ص 410 – 411، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق‏.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • فتوای مراجع عظام تقلید در مورد قمه زدن در زمان های گذشته و حاضر چیست؟
    29536 عزاداری و زیارت 1387/03/20
    عزاداری سیدالشهداءهمواره مورد تأکید ائمه معصومین (ع) و اولیاء دین بوده است، و در طول تاریخ این مراسم وجود داشته است.یکی از شیوه های عزاداری برای امام حسین (ع) و اصحاب آن حضرت در بعضی از شهرها و کشورها "قمه زنی" بوده است که این شیوه ...
  • آیات تطهیر در قرآن کریم کدام‌اند؟
    5712 اهل بیت و ذوی القربی 1392/09/19
    درباره «تطهیر» به معنای عام آن (پاک کردن و پاک شدن)؛ آیاتی در قرآن کریم وجود دارد،[1] اما آنچه با عنوان و معنای خاص در قرآن کریم آمده و مربوط به پیامبر اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) است، آیه شریفه «إِنَّما یُرِیدُ اللَّهُ لِیُذْهِبَ عَنْکُمُ ...
  • اگر هزینه لوله‌کشی و خرید کنتور از مال حرام پرداخت شده باشد، استفاده از گاز چه حکمی دارد؟
    726 احکام مالی 1396/10/13
    در فرض سؤال، هرچند که کار حرامی صورت گرفته و باید به نحو مقتضی جبران شود، ولی استفاده از گاز اشکالی ندارد. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی): می‌توانید از گاز ...
  • آیا روش قرعه‌کشی در روایات بیان شده است؟
    3999 مبانی فقهی و اصولی 1394/09/28
    اگرچه قرعه با هر روشی که درصد احتمال در آن مساوی باشد، امکان‌پذیر است، اما روش‌هایی نیز برای این کار در روایات پیشنهاد شده است؛ از جمله آنچه در روایت ذیل آمده است: شخصی قصد سفری تجاری را داشت اما در رفتن به یمن و یا مصر مردد ...
  • نمونه های عملی از مشورت پیامبراسلام(ص) با اصحاب خود را بیان کنید.
    7851 رفتار با پیروان 1391/03/08
    پیامبراکرم(ص) بنا به دستور خداوند: «و در کار[ها] با آنان، مشورت کن، و چون تصمیم گرفتى، بر خدا توکّل کن؛ زیرا خداوند، توکّل کنندگان را دوست مى دارد»،[1] با یارانش مشورت می نمود. امام رضا(ع) در این باره فرمود: «رسول‏ خدا(ص) با یارانش ...
  • به فردی بدهکار بودم اما یادم نیست که بدهی او را پرداخت کردم یا نه، تکلیفم چیست؟
    13765 گوناگون 1394/07/18
    اگر طلبکار هم نمی‌داند طلبش را پرداخت کرده‌اید یا خیر، باید بدهی خود را پرداخت نمایید. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (مد ظله العالی) در فرض مذکور باید بپردازید. حضرت آیت الله ...
  • آیا حدیثی از امام رضا (ع) نقل شده که خوردن انگور در شب خوب نیست؟
    15723 درایه الحدیث 1389/08/17
    با جست و جویی که انجام داده ایم نه تنها چنیین حدیثی را در منابع روایی و حدیثی از امام رضا (ع) نیافتیم، بلکه برعکس به روایاتی دست یافتیم که بیانگر آن است که پیامبر اکرم (ص) و امامان (ع) حتی در شب نیز انگور می خوردند؛ مانند: 1. ...
  • صدقه دادن چه آدابی دارد؟
    3204 دستور العمل ها 1394/09/30
    یکی از کارهای ارزشمند اجتماعی، دادن صدقه است. صدقه دارای آدابی است که رعایت آنها در افزایش ثواب صدقه، نقش بسزایی دارد. برخی از آداب صدقه عبارت‌اند از: صدقه از بهترین و پاک‌ترین اموال، اولویت نسبت به خویشاوندان، درخواست دعا از فقیر، منت نگذاشتن، صدقه دادن قبل از ...
  • آیا چنین اعتقادی در میان شیعیان وجود دارد که آفرینش حضرت آدم (ع) با دستان امیر المؤمنین (ع) بوده است؟
    8553 آفرینش انسان و جهان 1389/02/18
    اگر اشخاصی معتقد باشند که امیر المؤمنین (ع) مستقلاً دست به آفرینش آدم (ع) زده، این اعتقاد بر خلاف قرآن کریم بوده و شرک به پروردگار به شمار می آید. خلقت آدم (ع) توسط جسم مادی امیر المؤمنین (ع) نیز با واقعیات موجود منطبق نیست؛ زیرا این ...
  • چه کسانی در صدر اسلام مدعی نبوّت بودند؟ و چرا مسلمانان آنها را کشتند؟
    7435 گوناگون 1392/06/27
    در زمان پیامبر گرامی اسلام(ص) افرادی بودند که ادعای نبوّت کردند. البته تعداد کمی از آنها توانستند به پیروانی دست یابند. از جمله معروف‌ترین آنها مسیلمة بن ثمامه بود که خود را شریک پیامبر در امر نبوّت می‌دانست، و اسود عنسی و طلیحه بن خویلد و ... که ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    846494 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    514944 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    392790 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    385875 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    356056 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    310310 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    297339 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    295626 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    291346 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    277754 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5189  نفر