Ətraflı axtarış
Baxanların
7832
İnternetə qoyma tarixi: 2009/11/10
Sualın xülasəsi
Секулјаризм тәрәфдарларынын әсас мүддәалары һансылардыр?
Sual
Секулјаризм тәрәфдарларынын әсас мүддәалары һансылардыр?
Qısa cavab

Дини сијасәтдән ајыран секулјар фикирләр әсасән, ики гисмә бөлүнүр:

Дин вә мәзһәбиндән асылы олмајараг һәр бир секулјар фикирли инсанын әсасландығы мүддәалар.

Јалныз мүсәлман дүнјасына хасс секулјар тәфәккүр тәрзи вә бурада хүсуси олараг Иранда формалашан секулјар дүнјаҝөрүшү әсаслары.

Ətreaflı cavab

Әсас терминләр: дин, секулјаризм, сијасәт

Мөвзу: Секулјаризмин әсаслары

6575-ҹи суал: Секулјаризм тәрәфдарларынын әсас мүддәалары һансылардыр?

 

Гыса бахыш:

Дини сијасәтдән ајыран секулјар фикирләр әсасән, ики гисмә бөлүнүр:

Дин вә мәзһәбиндән асылы олмајараг һәр бир секулјар фикирли инсанын әсасландығы мүддәалар.

Јалныз мүсәлман дүнјасына хасс секулјар тәфәккүр тәрзи вә бурада хүсуси олараг Иранда формалашан секулјар дүнјаҝөрүшү әсаслары.

Изаһ:

Секулјаризм тәфәккүрүнүн тарихин мүәјјән дөнәми вә елми-мәдәни шәраитлә әлагәдар јаранмасына бахмајараг, онун өз тәрәфдарларынын бир сыра фәлсәфи иддиа вә етигади дәлилләри вардыр. Онларын дини сијасәтдән ајыран әсас дәлилләри ики гисмә бөлүнүр:

1. Дин вә мәзһәбиндән асылы олмајараг һәр бир секулјар фикирли инсанын әсасландығы мүддәалар.

2. Јалныз мүсәлман дүнјасына хасс секулјар тәфәккүр тәрзи вә бурада хүсуси олараг Иранда формалашан секулјар дүнјаҝөрүшү әсаслары.

Биринҹи гисмә аид оланлар нечә әсас шөбәјә ајрылыр: 1) Дин затән сијасәтлә ујғун дејил. 2) Динин өзүнәмәхсус ганунлары вә шәраитә ујғун тәләбләри вар. 3) Дин сабит, дүнја исә дәјишәндир.

Икинҹи гисим исә бир әсас үзәриндә дурур: Шәриәт иҹтимаи идарәчилијә гадир дејил.

 

Бурада һәр ики тәрәфин дәлил вә әсасларыны, гыса да олса, дәјәрләндирәҹәјик.

Биринҹи гисмин мүддәа вә ҹаваблары:

1. Дин затән сијасәтлә ујғун дејил.

Онлар[1] белә иддиа едирләр ки, һәр бир шејин өзүнә хасс маһијјәт вә заты вардыр вә о ҹүмләдән, дин дә затән сијасәтлә фәргләнир. Бу бахымдан “дини сијасәт” сүни ағаҹ кими тәравәтсиздир.

Ҹаваб:

Сијасәт маһијјәтҹә ҹәмијјәтин идарәси јөнүмүндә характеризә олунур вә дин исә Аллаһ-таала тәрәфиндән бәшәријјәти әбәди сәадәтә јетирмәк үчүн нәзәрдә тутулуб. Буна әсасән, “дини сијасәт” ҹәмијјәти өз чәрчивәсиндә әбәди сәадәтә јөнәлдән идарә системидир вә бурада дини сијасәтдән ајыран һеч бир ујғунсузлуг ҝөрүнмүр.

2. Динин өзүнәмәхсус ганун вә шәраитә ујғун тәләбләри вар.

Бәзиләри дејир ки, дини дәјәрләр бир сыра өзүнәмәхсус тәләбләрә табедир вә онларын вастәси илә истәнилән идејаны һәјата кечирмәк олмаз. Һалбуки сијасәт вә ҹәмијјәтин идарәсиндә белә һаллар тәбиидир. Белә исә дин сијасәт алминдә әсас сечилә билмәз.[2]  

Ҹаваб:

Һәр шејдән әввәл бурада дини-шәри тәләбләрин нә олдуғу ајдынлашмалыдыр. Һөкм вә ганунлар һәр саһә үзрә, о ҹүмләдән, диндә дә үч гисмә бөлүнүр:

1) Сабит һөкмләр: О һөкмәләрә дејилир ки, һәр бир һалда дәјишмәздир. Мәсәлән, зүлм һарам вә әдаләти горумаг ваҹибдир вә онлары позмаға иҹазә верилмир.

2) Асылы һөкмләр: О һөкмләрә дејилир ки, һәр һансы бир мане илә үзләшмәјинҹә, гүввәдән дүшмүр. Мәсәлән, сәбәбсиз јалан данышмаг олмаз, амма киминсә (мүсәлман шәхс) ҹаныны бу јолла горумаг мүмкүн олдуғу сурәтдә она иҹазә верилир.

3) Шәраитлә әлагәдар һөкмләр: О ганунлара шамилдир ки, шәраитлә әлагәдар гүввәјә минир. Мәсәлән, ҹәза нөвләри мүәјјән ганунсузлуглара јол верилдији заман иҹра олунур.

Бүтүн бунларын Исламда мүхтәлифлијинә бахмајараг, әсасән, сабит ганунлар әксәријјәт тәшкил едир. Ону да билмәлијик ки, сабит вә шәраитлә әлагәдар дәјишән бүтүн бу һөкмләр динин јалныз сијаси шөбәсиндә јох, бүтүн саһәләрдә өзүнү ҝөстәрир. Јәни, әксәријјәт тәләб олунан һөкмләр ҹәмијјәтдә тәтбиг олунур. Һәр һалда бүтүн ганунлар әсасыны горујараг шәраитәлә әлагәдар дәјишә вә ја бири диҝәринә үстүн тутула биләр. Манеәләр өзләри дә мүхтәлиф формаларда заһир олур вә онларын ән мүһүмү ики һөкмүн ејни вахтда гаршы-гаршыја дурмасыдыр. Белә мәсәләләр фигһин “тәзаһүми-әһкам” бөлмәсиндә арашдырылыр вә бир һөкмүн диҝәри үзәриндә үстүнлүјү вә ја әһәмијјәти нәзәрә алынараг һәр һансы мане арадан галдырылыр. Һәтта шәриәтдә чыхыш јоллары үчүн һөкм вә мәсләһәтләр дә тәбәгәләрә бөлүнүр. Мәсәлән, ејни вахтда бир фәрдин ҹаны вә ја малынын тәһлүкәси заманы онун ҹанынын горунмасы мәсәләси әһәмијјәт кәсб едир.

Гысасы, шәриәтин шәраитә ујғун һөкм вә ганунлары бүтүн саһәләри, о ҹүмләдән, сијаси мәсәләләри дә әһатә едир. Мәсәлән, һәр кәсин һәр һансы вәзијјәтдә сечдији вәзифәсинә ујғун мејарлар тәјин олунуб вә бурада сијаси саһә дә мүстәсна дејил.

3. Дин сабит, дүнја исә дәјишәндир.

Секулјаризмдә дини сијасәтдән ајыран ән мүһүм мүддәа динин сабит, дүнјанын исә дәјишкәнлијидир ки, ону хүласә шәкилдә белә изаһ етмәк олар: Динин мүгәддәслији онун сабит вә дәјишмәзлијинә зәманәт верир. Дүнја исә даим дәјишәндир вә онун варлыглары да дәјишир. Буна әсасән, дини дүнја ишләриндә бүнөврә сечмәк олмаз.

Ҹаваб:

Габагда гејд олунанлара әсасән, секулјаризм тәрәфдарларынын мүддәаларында ики мүһүм гүсур вардыр ки, һәр икиси әсассыз мүһакимәләрә сөјкәнир.

Әввәла, дејилән мүддәаны елә үмуми јүрүдүрләр ки, ҝуја, диндә дәјишә билән һеч бир өлчү јохдур. Һалбуки биз јухарыдакы гејдләримиздә диндә дәјишән өлчүләрә тохундуг вә белә нәтиҹә алдыг ки, дин инсанын маһијјәти илә әлагәдар сабит, асылы вә дәјишән өлчүләр ҝөтүрүр.

Икинҹи гүсур одур ки, дүнја дәјишәндир вә ҝуја, дүнјада сабит бир шеј јохдур. Һалбуки, каинат вә дүнјанын низам-интизамы дәјишмәз ганунаујғунлуглара әсасланыр вә онда нисби вә заһири дәјишикликләр дә мөвҹуддур. Дүнјанын сабит вә дәјишән низамына ујғун динин дә сабит вә дәјишән ганун-гајдалары вардыр.

 

Икинҹи гисмин мүддәа вә ҹаваблары:

Шәриәт иҹтимаи идарәчилијә гадир дејил.

Бәзиләри динин сосиоложи ганун касадлығыны иддиа едәрәк онун мүасир дөврә ҹаваб вермәдијини ирәли сүрүр. Белә бир иддиа, ҝуја, шәриәтлә елмин ујғунсузлуғундан әмәлә ҝәлиб. Белә ки, иртиҹа дөврү тәлим формасынын мүасир заманда бир рола малик олмасы садәлөвлүк сајылыр. Мәсәлән, бу фикрә мөтәгид олан зијалылардан биринин нәзәринә диггәт јетирәк: “Шәриәтин ганун-гајда вә өлчүләри о заманын ибтидаи һәјат тәрзи сүрән тајфа вә гәбиләләри үчүн нәзәрдә тутулуб... О дөврүн иҹтимаи гурулушу, базар, аилә-мәишәт мәсәләләри, елм-сәнәт, гуруҹулуг ишләри вә һөкумәт үсул-идарәси буҝүнкү кими дејилди. Солтан вә ја фәгиһин һөкмү елми кәшф вә наилијјәтләрин јерини тутумушду, һарада бир мүшкүл мәсәлә гаршыја чыхсајды, о саһә үзрә фигһ үчүн тәзә мөвзу ачылырды. Мәсәлән, мөһтәкирлик, зинакарлыг, оғурлуг, фитнә-фәсад вә с. һаллары үчүн шәриәтдә тәјин олунан ејни һөкмләр тәтбиг олунурду вә елә ҝүман едирдиләр ки, ҹинајәткарлығын көкүнүн кәсилмә јоллары мәһз бунлардыр. Ән нормал мүдиријјәт вә идарә үсуллары фәгиһин һөкмләри илә мәһдудлашырды вә о дөвр ҹәмијјәтин мүасир елми тәлим-тәрбијә гајдалары вә јени мүдиријјәт үсулларындан тамамилә узаг иди. Һеч тәсәввүр етмәк олармы ки, елм вә сәнәтин бу гәдәр инкишаф етдији, тиҹарәт вә сијасәтин бүтүн дүнјаны башына алдығы бир заманда бу ҝүн фәгиһ үсул-идарә гајдалары нормал бир систем кими ирәли сүрүлсүн?!...”[3]

Ҹаваб:

Адәтән, белә јанлыш тәсәввүрләр Исламын христианлыгла мүгајисәсиндән ирәли ҝәлир вә беләләри фәгиһин елми әһатәсиндән вә Исламын елмә бахышындан хәбәрсиздирләр. Ислам шәриәти инсан вә иҹтимаијјәтлә әлагәдар һәр һансы мәсәләјә даир мүәјјән сабит вә дәјишән өлчүләр ирәли сүрүр, һәмчинин онун фәрд вә күтләнин идарәсиндә өзүнәмәхсус ганунлары вардыр. Бир дә ки, јени мәсәләләрин һәлли јолунда “иҹтиһад” үсулу һәмишә фәгиһин үзүнә ачыгдыр. Бу үсул даим динин инсан вә ҹәмијјәтлә рабитәсини горујур, шәриәтдә стабиллик јарадыр вә һәр һансы тәрәгги вә инкишафла әлагәдар јени мәсәләләри ҹавабландырмаг инмканы јарадыр.

Амма фәгиһин һөкм јүрүтмә даирәсинә ҝәлдикдә исә бүтүн елми вә гејри-елми саһәләрин она аидијјаты нәзәрдә тутулмур, һәр саһә үзрә мүтәхәссисин кәшф вә нәзәрләри онун үчүн бир мәнбәјә чеврилир вә чох вахт шәриәтин дәјишән һөкмләри бунлара әсасән мүәјјәнләшдирилир.[4]

Демәли, нә фәгиһин дөвраны гуртарыбдыр демәк олар, нә дә фәгиһә мүраҹиәт мүасир дөврлә видалашмаг демәкдир. Әслиндә, фәгиһ үсул-идарәси елми инкишаф сајәсиндә динин әсас һәдәфи олан сәадәтә доғру тәрәгги демәкдир.

 

 



[1] Essentialism—тәмәлчилик

[2] Адил Заһир, “Әл-үсусул-фәлсәфијјә лил-елманијјә”, сәһ. 178; Әһмәд Ваизи, “Һокумәте дини”, сәһ. 70.

[3] Әбдүлкәрим Суруш, “Гисәси әрбаби мәрифәт”, сәһ. 54-55

[4] Мәһди Һадәви Теһрани, “Мәбаније кәламије иҹтиһад”, сәһ. 403-404, “Вилајәте-фәгиһ”, сәһ. 61-64

Başqa dillərdə Q tərcümələr
Baxışlarınız
şərh sayı 0
Dəyəri daxil edin
misal : Yourname@YourDomane.ext
Dəyəri daxil edin
Dəyəri daxil edin

Mövzui təbəqələşdirmə

Təsadüfi suallar

  • Şirkətlərin və idarələrin personelinə (işçilərinə) girov adıyla ödənilən məbləğə xüms gəlir?
    5095 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/10/30
    İmam Xumeyni və Məqami müəzzəm Rəhbərin fətvasına uyğun olaraq o pul ki, idarələr şirkətlər və fabriklərdən fəhlə işçi və personelinə girov adıyla verilir o puldan hər nə qədər xüms ilindən artıq qalarsa onun xümsu ödənilməlidir.[1]
  • Qissə bəyan etməkdə Quranın hədəfi nədir?
    6198 Quran elmləri 2012/07/22
    Əhvalatların bəyanında aşağıdakı halları Quranın hədəfləri hesab etmək olar: 1. Təfəkkür, 2. İbrət almaq, 3. Qissələrin inhirafa düşməsinin, əsl məqsəddən azmasının qarşısını almaq, 4. İxtilafları aradan qaldırmaq, 5. Yaxşı və pis işlər görmək müqabilində camaatı ilahi sünnətlərdən agah etmək. ...
  • Quranın müqəttiə hərflərinin mənası nədir?
    14251 Quran elmləri 2011/11/17
    Müqəttiə hərfləri o hərflərdir ki, bəzi surələrin əvvəlində gəlir və müstəqil mənaları yoxdur. Bu hərflərin təfsirində müxtəlif nəzərlər və rəylər deyilibdir ki, ən doğru nəzər budur ki, bu hərflər rəmzdirlər Peyğəmbər və övliyalar ondan xəbərdardırlar. «صراط علی حق نمسکه» Cümləsi bəzi mühəqqiqlərin sözüdür və rəvayətlərdə kökü yoxdur. ...
  • Su borularından gələn su şlanqın, su borusunun, yaxud krantın və ya duşun xarici tərəfində olan nəcisə toxunmaqla nəcis (murdar) olurmu?
    5026 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/09/12
    Krantdan, şlanqdan və ya borudan axan su əgər kürrə birləşmiş olsa, cari (axar) su hökmündədir və nəcis şeyə toxunduqda nəcis (murdar) olmur.Misal üçün, əgər krantın ağzı nəcis olsa və su ondan axanda nəcisə toxunsa, onu (su axmağa davam edən müddətdə) təmizləyib aradan apardıqdan ...
  • Təvəllüs bayramı keçirmək haramdırmı?
    5997 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/02/15
    Təvəllüd bayramı İslami sünnətlərdən deyil. Və İslami təlimatlarda sifariş olunmayıb ki, insan öz doğum gününü bayram etsin. Biz bu təzə sünnnəti məhkum etmək istəmirik, baxmayaraq ki, əcnəbilərin kor- koranə daxil olan (adət) sünnətlərini bəyənmirik; çünki etqadımız var ki, sünnətlərin gərək xalqın zehnində dərin kökləri olsun. Amma belədir (adət) ...
  • İslamın elmi mirasında “islami tibb” adlı müstəqil bir elm vardırmı? Yeni tibb elmi ilə rəvayətlərdə (təbabətə dair) mövcud olan tövsiyələr arasında ziddiyyət yaranan zaman çıxış yolu nədir?
    8614 Qədim kəlam 2012/06/23
    Allah-taala peyğəmbərlərin göndərilməsinin əsas hədəfini insanların mənəvi və ruhi saflaşdırılması, onlara din və hikmətin öyrədilməsi kimi bəyan edir. İslam Peyğəmbəri (səlləllahu əleyhi və alih) özünün besətdən olan hədəfini “bəşər cəmiyyətlərində gözəl əxlaqların təkmilləşdirməsi” kimi elan edir. Hal-hazırda bəşər elmlərinin, o cümlədən təbabət, sənaye və s. sayı-hesabı yoxdur. ...
  • İmam Əli (əleyhis-salam) sübh namazında zərbətlənən zaman İmam Həsənlə Hüseyn orada idilərmi?
    8891 تاريخ بزرگان 2012/03/14
    Əli (əleyhis-salam) zərbətləndiyi zaman Həsənlə Hüseyn (əleyhiməs-salam)-ın onun yanında olması ilə əlaqədar çoxlu rəvayət gəlmişdir. Buna görə də bu bəhsdə bir neçə ehtimal verilir: 1. İmam Əli (əleyhis-salam)-a məsciddən kənarda zərbə vurulmuşdur. Bu ehtimala əsasən demək olar ki, həmin anda Həsənlə Hüseynin Əli (əleyhis-salam)-ın yanında ...
  • Фәна вә фәна мәгамыны изаһ един!
    6352 Nəzəri irfan 2010/04/24
    Фәна, лүғәтдә мәһв олмаг вә јохлугдур. Бу сөзүн зидди исә бәга вә галмагдыр. Мәсәлән, Аллаһ һаггында бәга вә галмаг, диҝәр мөвҹудатлар һаггында исә фәна вә арадан ҝетмәклик ифадәләрини ишләтмәк дүзҝүндүр. Үмуми мәнасы исә инсанын өзүнү ҝөрмәмәси вә тапмамасы демәкдир. Әлбәттә, о мәнада јох ки, инсан тамамилә ...
  • Rükunun müstəhəb və məkruhlarının adlarını çəkin?
    4727 Ruku 2015/04/16
    A: Namaz qılan şəxsə rüku halında aşağıdakı əməllər müstəbdir: Rükuya əyilən halda “Allahu Əkbər” demək. Rüku halında dizlərini arxaya aparsın və önə gətirməsin. Öz arxasını düz saxlasın. Elə şəkildə olsun ki, əgər bir damla su tökülərsə, öz yerində qalsın. (axmasın)
  • Hansı şərtlər daxilində dua mütləq qəbul olunur?
    25295 Əməli əxlaq 2011/03/06
    “Dua” kəlməsi çağırmaq, hacət istəmək, kömək diləmək mənasınadır və bəzən ümumi şəkildə “çağırmaq” nəzərdə tutulur. Termində isə, dua Allah-taaladan hacət istəmək mənasınadır. Quranda “dua” və bu kökdən alınan kəlmələr təqribən 13 mənada işlədilmişdir.Dua bir növ ibadət olduğundan, sair ibadətlər ...

Ən çox baxılanlar

  • Oğlan və qızın arasında dügzün cinsi əlaqə necə olmalıdır?
    163050 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/05/31
    Qısa cavab: İslam dininin nəzərinə əsasən qadın və kişi bir- birlərini təkmilləşdirən varlıqdırlar. Allah- Taala bunları elə yaratmışdır ki, bu iki məxluq bir- birlərinin aramlıqlarını bərpa edirlər. həmçinin bununla yanaşı bir- birlərinin bütün cinsi istəklərini təmin etsinlər. İslam dini bu ehtiyacların halal yolla ödənməsi üçün ailə qurmağı (müvəqqəti ...
  • Hacət və diləklərimizə çatmaq üçün ən tez qəbul olunan dua hansıdır?
    155514 Əməli əxlaq 2011/06/28
    Baxmayaraq ki, bir çox dualar İmamlardan hacətlərin qəbul olması üçün rəvayət olunmuşdur ki, onların mətnini burada gətirmək mümkün deyildir. Bunun üçün də onlardan bir neçəsi ki, daha çox əhəmiyyət daşıyır adlarına işarə edirik. Təvəssül duası. Fərəc duası. ...
  • Şiələrin namazı əliaçıq və əhli- sünnənin əlibağlı qılmasının səbəbi nədir?
    117951 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/01/02
    On iki İmama (ə) inanan insanlar Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) sünnəsinə əməl etsinlər deyə, namazı əliaçıq qılırlar. Onların bu şəkildə namaz qılmasına əsas verən çoxlu sayda rəvayətlər vardır. Həmin rəvayətlərdə Peyğəmbər (s) və İmamların (ə) namaz qılarkən əlləri açıq və yan tərəflərə bitişik şəkildə olduğu göstərilir. ...
  • Aya kişinin ixtiyarı vardır ki, istədiyi halda qadının hər hansı bir yerindən istifadə etsin, əgər güc vasitəsiylə olsa belə?
    110023 Nizamlar hüquq və əhkam 2011/04/14
    Səlamun ələykum. Aşağıdakı cavablar müctəhidlərin dəftərxanalarından verimişdir: Həzrət Ayətullah Xamineinin dəftərxanası: Cavab 1 və 2. Qadının tamam olaraq kişini razı salması, o demək deyildir ki, kişi əxlaqa uyğun olmayan, çox məkruh və yaxud bir iş görə ki, qadının əziyyət olmasına səbəb olsun. Qadının tamam şəkildə ərini razı salması o deməkdir ...
  • Həyat yoldaşının öz razılığı ilə onunla arxadan əlaqədə olmağın hökmü nədir?
    99619 Nizamlar hüquq və əhkam 2015/06/29
    Möhtərəm mərcə təqlid alimləri buyurublar: “həyat yoldaşı ilə arxadan əlaqədə olmağın çox şiddətli kərahəti var”[1] Kərahət də bu mənadədər ki, bu əməl Allah dərgahında bəyənilməz bir əməldir. Amma, bu iş görülməsə daha yaxşıdır. Lakin, bu əməli edənə heç bir günah yazılmır. Diqqət etmək lazımdır ...
  • Qadın kişinin cinsi əlaqə istəyini rədd edə bilmərmi?
    91562 Nizamlar hüquq və əhkam 2012/09/01
    Əziz islam Peyğəmbərinin (s) və Əhli- beytin (ə) hədis və rəvayətlərində qadın və kişinin yaxınlığı barəsində mətləblər budur ki, onlar bir- birlərinin haqqlarına riayət etməlidirlər.[1] Bu hüquqlar yaxınlıq etmənin iki tərəfini göstərir. Bir rəvayətdə kişiyə belə deyilir: “Müstəhəbdir ki, kişi yaxınlığı rahatlıq, fasilə və ...
  • Qızdırma xəstəliynə görə oxunan dua var?
    53503 Hədis elmləri 2014/05/20
    Dua mənbələrində Nur duası adı ilə belə bir dua nəql olunur və bu dua qızdırma xəstəliyinin sağamasında çox təsirlidir. Duanın mətni budur: (tər.) “Nur verən Allahın adı ilə; nur verən Allahın adı ilə ki, nur verir; Nurda olan Nur Allahın adı ilə, hər şeyin təqdir və ölçüsünü ...
  • Salam "Əmmən yucibul- muztər" امّن یجیب المضطرّ duası harada gəlibdir?
    45842 Əməli əxlaq 2012/09/10
    "Əmmən yucibul- muztərrə iza dəahu və yəkşifus- su" « أَمَّنْ يُجيبُ الْمُضْطَرَّ إِذا دَعاهُ وَ يَكْشِفُ السُّوء » cümləsi Quranda Nəml surəsinin 62- ci ayəsində gəlibdir. Buyurur: "Əli hər yerdən üzülüb darda qalan birisi ona dua etdiyi zaman onun duasını qəbul buyuran".
  • Müvəqqəti evlənməinin sözləri nədir?
    43941 Nizamlar hüquq və əhkam 2014/05/22
    Müvəqqəti əqdin (mütənin) oxunmasından ötrü bir neçə şərt lazımdır: 1.Müvəqqəti əqdin oxunması; bu mənada ki, müvəqqəti evlənmədə təkcə qadınla kişinin bu əmələ razı olmaları kifayət etməz. Əqdin oxunması xüsusi kəlmələrlə bu əməlin inşa olunmasının niyyəti ilə oxunmalıdır. 2.Ehtiyat vacib budur ki, ərəb dilində düzgün qaydada oxunmalıdır. Əgər ...
  • Hansı yolla göz dəymənin (nəzərin) qarşısı alınır?
    43143 Təfsir 2011/11/03
    Göz dəymə insanın nəfsində olan qəsirdən irəli gəlir və bunun üçün də ağıl dərk edən bir dəlil yoxdur. Bəlkə çox hadisələr vardır ki, göz dəyməylə baş vermişdir. Mərhum Şeyx Abbas Qumi göz dəymənin uzaq olması üçün qələm surəsinin 51- ci ayəsini sifariş etmişdir. Bu ayənin nazil olmasını nəzərə ...