Dubawa
3119
Ranar Isar da Sako: 2006/05/21
Takaitacciyar Tambaya
Saboda me samuwar tunani daya gamamme don bayanin musulunci yake dole?
SWALI
Saboda me samuwar tunani daya gamamme don bayanin musulunci yake dole?
Amsa a Dunkule

Zuwa yanzu malaman addini suna da masaniya mai yawa da aka tattara ta game da ilimin musulunci wanda yake kunshe da dokoki da ka'idoji. Akwai tafarkin ganin abubuwa ta mahanga tsukakkiya da kuma ta hankali, wannan lamari ne ya sanya aka rasa wata makama mai fadi game da bahasosin musulunci da tsari da kuma wata sarkar tunanin fikirar musulunci wadanda ba a dawwana su ba suna masu bin juna. "mahangar tunani rubutacce" wata mahanga ce ta tsari a musulunci domin nuna wani tsari na musulunci a fagage masu yawa da suka hada da tsarin siyasa, tattali da sauransu.

Amsa Dalla-dalla

Tun da musulunci ya kasance a matsayin addinin karshe da aka saukar domin shiryar da mutane har zuwa kiyama[1], don haka kasancewarsa na karshe zai sanya cewa shi ne mafi kamalar addini da aka aiko, kuma dole ne ya zama ya mamaye duk abin da yake cikin lamurran da suka shafi abin da ake saukarwa da  wahayi[2].

Ta wani bangaren kuma tun da an saukar da addinin ne a wani zamani da wuri ayyanannu kuma wadanda aka yi magana da su wasu mutane ne ayyanannu, wani lokacin bayanan addini ya zama dole ne a lura da la'akari da yanayin da aka yi magana game da su da wadanda aka yi wa magana da su a bisa mas'alar da aka yi magana, kuma wannan lamarin dole ne a fuskance shi a cikin sunnar imaman shiriya ma'asumai (a.s). Wannan taskar ta ilimomin an taskace ta a cikin koyarwar musulunci tun lokacin manzon rahama (s.a.w) har zuwa babbar boyuwar Imam Mahadi (a.s).

Zuwa yanzu malamai sun bibiyi wasu bayanai tattararru game da tsukakkun hukunci da kuma na hankali ne kuma duk sa'adda suka samu wata tambaya suna yin kokarin ganin sun samu wannan amsa ne ta wannan hanyar. A nan zamu ga a irin wannan tsarin ba a yi la'akari da alakar da take tsakanin dukkan wadannan bangarori na hukunci da kuma abin da yake wakana a zahiri ba. Duk wani abu da ake gain a addini ana ganinsa a matsayin abu ne maras canjawa matukar ba a samu dalili kan sabanin hakan ba, idan kuwa aka samu, to ana la'akari da shi a matsayin abu ne mai canjawa, kuma babu bukatar wani bincike ke nan game da asasin sabati da rashin canji a wannan lamarin.

Wannan ganin zai sanya dokokin musulunci su rasa wani mahangar guda daya mai fadi da tsari da bangarori masu ginin tsarin tunanin fikirar shi musuluncin, kuma ba zasu kasance a gefen juna a daure ba, kuma hada su wuri daya zai kawo wani tsari ne sai dai ba tsari ne na jerin ka'idar tunanin hankali ba da yanayin tasiri da tasirantuwarsu a kan junansu da zurfafa gani.

Ta wata fuskar zamu ga cewa ba a muhimmantar da bayanin abubuwa na zahiri (mahallin hukunci) a addini ba, sai dai an muhimmantar da su hukunce-hukuncen ne a matsayin ka'idoji tabbatattu masu maye dukkan wani mahalli na hukunci. Idan kuwa an samu wani wuri da aka samu tasirin ayoyi daga zahirin mahallin hukunci, sai a kalle shi a matsayin wani abu da ya kebanta da wannan mahallin na zahiri kuma a wuce shi kan hakan ba tare da fadada shi da tambaya ko binciken asalinsa ba.

Wannan lamarin ne ya sanya tun farko muka samun wani tunani guda daya gamamme game da tsarurrukan da ake da su na ilimi kamar fagen tattali da siyasa da sauransu, kuma muka kasa samar da wani tunani game da hikimar ilimomi, kamar hikimar siyasa, da hikimar tattali, da hikimar zaman tare da sauran ilimomi, kamar yadda muka samun ilimomi masu zaman kansu kamar ilimin mazhabar siyasa, ko mazhabar tattali, ko mazhabar zaman tare da sauransu.

Ta wata fuskar ba a yi wani bayani gamsasshe gamamme ba game da tasirin zamani da wuri a cikin hukuncin addini da muhimmancinsu, da kuma alakarsu da sauran tsarkin ilimomi da mahallinsu na zahiri.

"mahangar samun wani ilimi rubutacce a musulunci" wani bahasi ne da yake bincike game da wadannan tambayoyi bisa asasin bahasin da aka ambata a baya[3].

Karin bayani:

1. Mahdi Hadawi tehrani, wilaya wa diyanat, cibiyar al'adu ta Khaniye Khirad, Kum, bugu na biyu, 1380.

2. Mahdi Hadawi tehrani, mabani kalami ijtihadi, cibiyar al'adu ta Khaniye Khirad, Kum, bugu na daya, 1377.

3. Mahdi Hadawi tehrani, maktab wa nizami iktisadi islami, cibiyar al'adu ta Khaniye Khirad, Kum, bugu na daya, 1378.

 

 

 


[1]  R.K: shaheed Mutahhari, Khatimiyyat, shafi: 12.

[2] R.K: Kulaini, j 1, shafi: 58, Hadisi: 19. (Halal din Muhamamd halal ne har abada zuwa ranar kiyama, kuma haram din Muhammad haram ne har abada zuwa ranar kiyama. Fadin Imam Sadik (a.s)).

[3]  Islam ba nazariyye andishe mudawwan, tambaya 217.

 

TARJAMA YA JAWABU KATIKA LUGHA NYENGINE
Mahanga
Tafadhali ingiza thamani
Imel : Yourname@YourDomane.ext
Tafadhali ingiza thamani

MPANGILIO WA KIMAUDHUI

Tambayoyi Masu Fadowa

  • Mene ne Hukuncin Karanta Zikirin da a ka Samo Daga Abu-basir a Yayin Tashahud na Salla?
    5052 تشهد و سلام 2013/08/15
    Ya zo a cikin muhimman litattafan fiqihu {hukunci} cewa mustahabbi ne a cikin tashahud na biyu karanta wannan zikiri kamar haka: {Bissimillahi wa billahi walhamdulillahi wa khairul asma' lilLah, ashhadu an la'ilaha illallah wahdahu la sharikalah, wa ash'hadu anna muhammadan abduhu wa rasuluh, arsalahu bil-haq bashiran wa ...
  • Me ya sa annabawa (a.s) da ayimmatu Ahlul-bait (a.s), ba su rubuta litattafai da kansu ba?
    78 Dirayar Hadisi 2019/06/15
    Hakika annabin musulunci kari da kudurar Allah (s.w.t) da kaddararsa ya sanya shi bai je makaranta ba kuma bai koyi komai a wajan kowa ba, bashi da malami kuma bai taba rubuta littafi ba . Hikima cikin wanna kudurkr ta Allah (s.w.t) kuwa a bayyane take, kuma ...
  • ina so a ba ni tarihin Jundubu dan Janadata (Abuzarril Giffari)?
    1311 شخصیت های شیعی 2017/06/17
    Ya kai dan’uwa mai girma; Muna baka hakuri saboda jinkirin da aka samu wajen bada amsar tambayarka a sakamakon wasu larurori na aiki:- Shi ne jundubu dan janadata ko kuma a ce Abuzarril giffari yana daga cikin manyan sahabban manzo tun a farkon manzanci ya kasance ...
  • Mece ce mahangar mafi yawan malamai game da jagorancin malami bayan babbar boyuwar Imami?
    4258 پیشینه تاریخی ولایت فقیه 2012/07/24
    Sama da shekaru dubu ne malaman shi’a suke yin bincike kan mas’alar jagorancin malami, wasu kamar abussalah halbi, da ibn idris hilli, sun yi bayani dalla-dalla game da sharuddan malami mai maye gurbin imami ma’asumi a wannan zamani, wasu ma sun yi bayani kan ayyukan da suka ...
  • iyakokin daular musulunci zuwa ina ne a fikirar siyasar musulunci?
    3698 حکومت دینی در نظام بین الملل 2012/07/24
    Musulunci yana da kalmomi da suka hada da "kasa" da kuma "yanki" da "al'umma. Kasa a tunanin fikirar musulunci wuri ne guda daya, kuma dukkan iyakokin da ake da su ba su da wani tasiri wurin rusa kasancewar kasar musulunci da musulmi abu guda ne. kuma wannan ...
  • Shin mutum na da zabi? Yaya iyakar zabin sa yake?
    5595 Tsohon Kalam 2012/09/16
    Sau da yawa mukan sami kawunan mu baki a rayiwa kuma makadaita, sai ka ga mun samu kan mu a hanyar da ba makawa dole sai mun tafi a kanta, wannan ita ce tabbatacciyar hanyar rayuwar mu ta tuntuni, kuma hakan ya hada da wasu al'amura kamar ...
  • Menene hukunchi namijin da ba ya iya biyawa matarsa hakkokinta?
    75 2019/06/16
    dawwamar rayuwar aure da karfafarta ya dogara da soyayya da kauna da fuskantar juna da girmama juna. Domin iyali su samu tsayuwa da dawwama Addini Muslunci ya sanya hakkoki ga kowanne dayansu ya kuma ayyana musu wajibai a kansu, duk sa”ilin da aka ce akwai hakkoki to ...
  • mece ce alakar jagorancin malami da jam'iyyu?
    3020 نقش احزاب و نهادهای مدنی 2012/07/24
    Kungiyoyin siyasa, da ma'anar wasu jam'iyyu masu iri-iri akwai su a cikin kowace al'umma tun zamanin da. A yanzu ana ganin jam'iyyun siyasa a matsayin wani abu na tarayyar mutane da 'yancin zabe ne. bisa wannan asasin ne ya zama dole mu kalli wannan lamari a matsayin ...
  • mene ne ma’anar Takawa?
    7585 تقوی 2012/07/25
    Takawa wani karfi ne cikin ruhin mutum mai tsawatarwa da hana shi aikata ayyukan kuskure, kamalar takawa na kasancewa in an hada da nesantar abubuwan haramun, kamar nesantar shubha. Kuma ita Takawa tana da marhaloli da rabe-rabe, da kuma alamomi, zamu bijiro da su a jawabi na ...
  • Da a ce manufar addini ita ce gina rayuwar duniya da lahira ga mutum, to saboda me muke ganin mutunen da ba su da addini suka fi ci gaba da more rayuwa.
    5780 دین 2012/07/25
    Musulunci ya zo ne domin ya kafa dokoki da alakar dan adamtaka. Madinar Manzon Allah (s.a.a.w) ta kasance samfuri na al’umma mai bin dokoki, ta yanda ta tsara dukkanin alakar dan Adam karkashin inuwar dokoki. A mahangar Shahid Sadar (r.a) yana cewa, musulunci ya ajiye ...

Mafi Dubawa