Ziyaret
6842
Güncellenme Tarihi: 2012/05/15
Soru Özeti
İlm-i usul’ün fayda ve önemi ne kadardır? Va’zetme, istishabın bazı türleri vb. gibi konulardan bahsetmek gerekli midir?
Soru
İlm-i usul faydalı mıdır? Onun fayda ve önemi ne kadar ve ne ölçüdedir? Va’zetme, istishabın bazı türleri vb. gibi konulardan bahsetmek ve bunlar hakkındaki çeşitli görüşleri ele alıp incelemek ihtiyaç mıdır, herhangi bir sonucu var mı?
Kısa Cevap

Fıkıhın ihtiyaç duyduğu bazı ilimler vardır; onlardan biri ‘Usul’ ilmidir. Bu açıdan bakıldığında ‘Usul’ ilminin öneminin fıkhtan kaynaklandığı görülecektir. Fıkıhın İslami öğretilerde, insanın bireysel ve toplumsal yaşamında üstün bir yeri olduğu gibi onun mukaddimesi olan Usul’unda aynı ölçüde yücelik ve değeri vardır. Fıkıh, yaşamın sorunlarını hallettiği sürece canlı ve dinamiktir. Usul ise fakihlik yolunun zorluklarını giderdikçe canlıdır. ‘Yaşam’, ‘fıkıh’ ve ‘usul ilmi’ arasındaki denklem ile fıkıh, yaşamın boyutlarının genişliği ve karmaşıklığı ölçüsünde yaygın olacağından usul ilmi de o ölçüde değişime uğramalıdır.

Alimlerinin dediğine göre Usul ilmi, İstishap, Beraet, İhtiyat vb. gibi fıkıh için faydalı ve uygulamalı konuları içermesine rağmen bazı konularının pek fazla faydalı olduğu söylenemez. Zira ya hiç bir faydası yoktur veya faydası çok azdır. Her ne kadar böylesi faydası az olan konuların geçmişte yahut başka ilimler için faydası olsa da fakihin onların yerine koyacağı başka yollar vardır. Usul ilminde Va’zetme, Sahih, Umum vb. gibi başlıkların yerine Örf, Zaman ve Mekan gibi şer’i hükümlerin çıkarılmasında anahtar rolündeki konuların dağınık değilde geniş ve bağımsız olarak yerleştirilmesi gerekir.

Ayrıntılı Cevap

Cevabın anlaşılabilmesi için konuyu birkaç bölüm halinde inceleyeceğiz:

a) Fıkhın ihtiyaç duyduğu bazı ilimler vardır; onlardan biri ‘Usul’ ilmidir. Usul ilminde ele alınan kaideler, şer’i hükümlerin çıkarılmasında rol oynamaktalar.[1] Başka bir ifadeyle usul ilmi hüküm çıkarmanın veya fıkıhın mantığıdır.[2] Yani şer’i hükümlerin çıkarılmasının mantığı, fakahet ve içtihadında kaideleridir.

b) Usul İlminin Önemi

Usul ilmi’nin fayda ve önemi fıkıhın öneminden kaynaklanmaktadır. Fıkıhın, İslami öğretilerde, insanın bireysel ve toplumsal yaşamında önemli bir yeri olduğu gibi onun mukaddimesi olan Usul’unda aynı ölçüde önemli bir yeri vardır. Fıkıh, yaşamın sorunlarını hallettiği sürece canlı ve dinamiktir. Usul ise fakihlik yolunun zorluklarını giderdikçe canlıdır.

Belirtmek gerekir ki Usul İlmi, bir fakihin önem vermesi gereken ilimlerden olduğundan, faydalı olduğu ölçüde önem kazanmaktadır. Yoksa bütün fıkıh ve fakahetin ona bağlı olması diye bir şey söz konusu değildir. Bir fakih, fıkıhı fıkıh için değil, yaşam ve onun durağanlığını gidermek ve irtica şebekesinin ağına düşmesine engel olmak için fıkıhın yanı sıra hadis, mantık, felesefe, irfan gibi diğer ilimleride bilmek zorundadır.

İmam Humeyni (r.a) buyuruyor: ‘Fıkıh, beşikten mezara kadar insanı gerçek ve tam olarak idare edecek teoridir.’[3]

Fıkıh eğer misyonundan uzaklaşırsa veya misyonunun sadece bir kısmını yerine getirirse değeri düşer. Usul ilmi de kendi başına bir ilim olarak düşünülür, konularını çoğaltır, fıkıhla aynı seviyede düşünülmez, fıkıhın ihtiyacı duyduğu konulara eğilmez ve fıkıhın zorluklarını gidermezse önemini yitirmiş olur. ‘Yaşam’, ‘Fıkıh’ ve ‘Usul İlmi’ arasındaki denklem ile fıkıh, yaşamın boyutlarının genişliği ve karmaşıklığı ölçüsünde yaygın olacağından Usul İlmi de o ölçüde değişime uğramalıdır.

Buna göre, fıkıh geliştikçe Usul İlmi için yeni ihtiyaçlar doğabilir veya bazı konularına ihtiyaç kalmayabilir. Usuli konuların tümünün her dönemde geçerli olacağı söylenemez. Vahid Behbehani’nin bazı öğrencilerinin sorularına verdiği cevap neticesinde Usul’da ortaya çıkan ‘İnsidad’[4] gibi konular,[5] yine İbn-i Kubba’nın ‘Sebebiyyet’ ve onun çürütülmesinin cevabı,[6] Hakikat-ı Şer’iyye, İştirak, Zıt, Vacibin Mukaddimesi konuları hicri 11. yy.’dan itibaren Usul İlmine girmeye başladı.[7] Bu tür konular galiba ihtiyaçtan dolayı ele alınmaya başlandı ki daha önceleri ya hiç yoktu veya çok az söz konusu idiler.

Bütün bunların sırrı büyük usul alimlerinden olan Merhum Ahund Horasani’nin sözlerinde gelmiştir. O, fıkıh ve içtihadın Usul’a olan ihtiyacının değişken, zaman ve çeşitli konulara göre farklılık arzettiği konusunda şöyle diyor: ‘Fer’i hükümlerin deliller yoluyla çıkarılmasında Usul İlmine ve konularına baş vurmaktan başka çare yoktur. Bu zorunluluk ahbari ve usuli için eşit seviyededir. Evet, usul ilmine olan ihtiyaç fıkıh konularına, zamanın şartlarına ve fakihin özellik ve yeteneklerine göre değişebilir. Bu yüzden 1. ve 2. yüzyıllardaki içtihadın Usula olan ihtiyacı daha azdı; sonraki dönemlerde ortaya çıkan bazı konulara o dönemde ihtiyaç yoktu.’[8]

Ayetullah Burucerdi’nin (r.a) Usul İlmini ders verme yöntemi hakkında şöyle anlatılmaktadır: ‘Şianın önderliği ve ilim havzalarının yetkisi büyük taklit merciliği Ayetullah Burucerdi’ye geçtiğinde Usul İlmi dersini verdiği zaman gereksiz konuları geçer, konunun dışına çıkmaz, sadece önemli olanların dersini verirdi... Kısacası Usul İlmi dersini verirken doğru bir yöntem uygulardı.’[9]

İmam Humeyni’nin (r.a) bu konudaki görüşü şöyledir: ‘Gerçek şu ki ahbariler Usul İlmine karşı gelme konusunda ifrat ettiler. Nitekim Usul’a fazla önem vermek ve onu kendi başına tam bir ilim olarak görmek ve ömrü onun neticesiz konularında sarfetmekte tefrittir. Bu ilime dikkatleri fazla vermenin akılı güçlendirdiği ve insanın kılı kırk yarmasına neden olduğu görüşü geçerli bir özür değildir. Buna göre ömrünün kadrini bilen faydasız işlerle uğraşmaz, geçimi ve meadı için çaba gösterir, istinbat için yeterli ölçünün peşinde olur, fazlalıkları kenara bırakır.’[10]

Dolayısıyla birisi, yaşamın yeni olaylarının ve fıkıh meselelerinin çoğalıp geliştiği asırda usul ilminin ‘Tenkih’, ‘Tashih’ ve ‘Tehzip’e ihtiyacından bahsederse büyük günah işlemediği gibi geçmiş alimlerin de yolundan gitmiş olur.

c) Usul İlminin Fazlalıkları

Bu bölümde Usul İlminde tashih ve tehzibin nasıl olacağını anlatma peşinde değiliz. Bu mesele ayrıca ele alınmalıdır. Ama genel olarak diyoruz ki: Fazlalık olan, faydasız ve neticesi az olan Usul konularının yerine fıkıhta önemli ve yol gösterici konular işlenmelidir.

Usul İlmi alimlerinin dediğine göre bu ilimde fazlalık olan, hiç bir neticesi olmayan faydasız veya faydası çok az olan konular vardır. Her ne kadar böylesi faydası az olan konular, geçmişte yahut başka ilimler için yararlı olsa da fakihin onların yerine uygulayacağı başka delillerde vardır. Aşağıda buna birkaç örnek getiriyoruz:

1- Tehir şartı, yine ‘İlmin mevzusu’, ‘Cami-i Sahih-i ve A’ammi’, ‘Talep ve İrade’, ‘Müştak, bileşiksiz midir yoksa bileşik mi?’ ve bunlar gibi daha onlarca meselelerin tümü Usul ilminden kaldırılmalıdır. Zira içtihadi fıkıhta ve ortaya çıkan meselelerin hükümlerini istinbat etmekte hiç etkileri yoktur. Bu gibi konuların Usul İlmine girmesinin nedeni şu felsefi kaidelerden kaynaklanmaktadır: ‘İllet (neden), bütün kısımlarıyla malul (sonuç) için mukaddime olmak zorundadır.’ Halbu ki bu kaide illet ve malul alanında doğal ve hakiki konular için geçerlidir. Bu kaidelerin kanun koyma gibi itibari olan alanına getirmek hakikatten sapma ve konuları birbirine karıştırmaktır.[11]

2- Kaldırılması gereken konulardan bazılarıda şunlardır: Va’zetmenin tarifi ve kısımları; kelimenin, ‘bi’l-vaz mıdır yoksa bit’tab mı’ şeklinde, vaz’edildiği şeye uygun yerde kullanılması; lafızların manalarının karşısında va’zedilmesi acaba ‘kendisi olduğu’ için mi yoksa ‘lafızların kastedildiği şey’den dolayı mıdır; bileşikler, başlı başına mı va’zedildiler; lafzın koşulsuzluğu ve iradenin türü veya onun sınıf yahut şahsı ve harfi manaları, lafzın beş hali, bir lafzın birden fazla manada kullanılması vb. konuların şer’i hükümleri istinbat etmede hiç etkileri yoktur.[12]

3- Hakikat-ı Şer’iyye: Merhum Naini bu konuda şöyle diyor: ‘Bu konunun faydası yoktur. Zira araştırmaya göre gerçekte kanun koyucunun hitap ve sözlerinde şüphe yok ki onun kullanılmasında şüpheye düşelim ve bu kaideyle onu giderelim.’[13]

İmam Humeyni’ye göre de bu konu faydasızdır. Çünkü fıkhi belgelerde gelen kullanımlarda da bu manalar kastedilmiştir.[14]

d) Usul İlminin Önemli Konuları

Fıkıh ve Usul’da istinbat sorunlarını halledecek önemli ve anahtar nitelikte konular vardır. İstishap, Beraat, İhtiyat vb. bunlardandır. Ama bu anahtarların tedvin ve tahkik ilmi olan Usul İlminde ya yerleri yoktur ya da dağınık olarak ele alınmıştır. Usul ile fıkıhı aynı yöne yönlendirmek için bu başlıkların Usul araştırmalarında özel bir yere sahip olmaları gerekir. Aşağıda onlardan bazılarını getiriyoruz:

1- Akillerin Sireti: Usul alimleri bu konuyu ya ayrı bir başlıkta ele almamışlar ya sadece işaret edip geçmişler yahut çok az kimse onu işlemiştir. Bu yüzden bu konuda birçok belirsiz yön vardır.

2- Örf: Örfün fıkıh ve hukuk kanunlarını çıkarmadaki konumu, başlı başına kitapları gerektirirken Şia’nın Usul ve fıkıhında da geçerliliği vardır. Bununla birlikte Usul-i Fıkıh’ta her ne kadar az bahsedilmişse de onda ayrıca ele alınmamıştır.

4- İstibnatta Zaman ve Mekan: Gerçekcilik ve zamanın gereklerinin etkisini eski fakihlerin içtihat ve istinbatlarında görebiliriz. Bu meselenin fakih açısından şer’i hükümlerin istinbatındaki etkisini kabul etmeyi iki merhalede ele almak gerekir:

a) Masumun (a.s) Sözlerini Anlamakta: Zira Masumların (a.s) bazı emirleri, kalıcı bir kaide olarak değil, zaman ve mekanın durumuna göre söylenmiştir. Bu yüzden fakihin böyle rivayetleri anlaması yol gösterici olacak ve birçok fıkhi çelişki ve nizayı halledecektir.

b) Günümüz Şartlarına Uygulanması: İmam Humeyni bu konuda şöyle buyuruyor: ‘Bana göre havzalardaki derslerin tahkik ve tahsili geleneksel ve ‘Cevahir’ içtihadı üzerine olmalıdır ve onun dışına çıkmak caiz değildir. Bu metotla olan içtihat doğrudur. Ama bu, İslam fıkhının dinamik olmadığı manasına gelmez. Zaman ve mekan içtihatta belirleyici rol oynamaktalar... Müçtehidin zamanının meselelerine vakıf olması... Camî’ müçtehidin özelliklerindendir. Bir müçtehit yüce İslam toplumunu, hatta gayri islami toplumu yönlendirme zeka, akıl ve ferasetine sahip olmalıdır. Bir müçtehide yakışır şekilde ihlas, takva ve zühdün yanı sıra müdür ve müdebbirde olmalıdır. Yönetim gerçek bir müçtehidin gözünde bütün fıkıhın, insan yaşamının bütün yönlerinde ameli felsefesidir. Yönetim, fıkhın ameli yönünün, toplumsal, siyasi, askeri ve kültürel sıkıntıların tümünü gösterir.’[15]

İçtihat ve fakahette tek taraflı olmanın zararlarından biri toplumun zaman ve mekan gerçeklerine dikkat etmemeleridir. Başka bir ifadeyle ayetleri ve rivayetleri toplumun gerçeklerine göre uygulamamaktır. Halbu ki bu uygulamanın kendisi usul ilminde fakihlerin bazı fıkıh hükümlerini istinbat etmede uzun yıllar geçerli olabilecek ve faydalanılacak kaideler çıkarabilir.

Sonuç şu ki şaibesiz ve gerçekleri perdelenmemiş bir din, gerçek manada içtihat temelleri üzerine kurulursa beşerin yaşamında uygulanabilir. Böyle bir şeyde ilm-i usul gibi doğru, kapsamlı ve fıkhla uyumlu ön hazırlık ilimleri ile ancak gerçekleşebilir. Müçtehit ise, dini doğru anlamak için bütün düşünce yetenek ve gücünü özgürce kullanan, büyük bir sabırla bütün Usul kaidelerine, dini dayanaklara ve şer’i delillere ihatası olan, ilahi hükümleri akıl ve mantık ölçülerinde ve kişisel hiç bir şeyi karıştırmadan çıkaran ve büyük bir cesaret ve özgür iradeyle onu söyleyen kimsedir.

 


[1] -Muzaffer, Muhammed Rıza, Usul-u Fıkh, c.1, s.5, İntişarat-ı İsmailiyan, Kum, Bi Ta.

[2] -Hoi, Seyyid Ebu’l-Kasım, Dirasatun Fi-İlmi’l-Usul, c.1, s.6, Müessese-i Dairetu’l-Maarif-i Fıkh-i İslami, Kum, HK. 1419.

[3] -İmam Humeyni, Sahife-i İmam, c.21, s.289, Müessese-i Neşr ve Tanzim-i Asar-ı İmam Humeyni (r.a), Tahran, Bi Ta.

[4] -Yani aklın, mutlak zannın hücciyetine ilim ve ilmi babın kapanması babındaki hükmü; bkz: Şeyh Ensari, Feraidu’l-Usul, c.1, s.184, Defter-i İntişarat-ı İslami, Kum, Bi Ta; Haydari, Seyyid Ali Taki, Usulu’l-İstinbat, s.203, Neşr-i Şuray-ı Müdiriyet-i Havza-i İlmiyye-i Kum, HK.1412.

[5] -Cennati Şahrudi, Muhammed İbrahim, Edvar-ı Fıkh ve Beyan-ı Keyfiyet-i An, s.467, Bi Ca ve Bi Ta.

[6] -Mirza Reşti, Bedaiu’l-Efkar, s.421, Müessesetü’l-Ali’l-Beyt (a.s), Kum, HK.1313; Naini, Muhammed Hüseyin, Ecvedu’l-Takrirat, c.1, s.203, İntişarat-ı Mustavafi, Kum, HŞ.1368; Şehid Sadr, Seyyid Muhammed Bakır, Buhusun Fi’l-İlmi’l-Usul, c.2, s.163, Müessese-i Dairetu’l-Maarif-i Fıkh-i İslami, Kum, HK. 1417.

[7] -Zira bu konular geniş bir şekilde Hasan b. Zeynuddin’in (H. 959-1011) ‘Maalimu’d-Din’ adlı eserinde bahsedilmiştir.

[8] -Muhakkik Horasani, Kifayetu’l-Usul, s.468, Müessesetu’l-Ali’l-Beyt (a.s), Kum, H.1409.

[9] -Burucerdi, Seyyid Hüseyin, Nihayetu’l-Usul, Takrir: Muntezeri, Hüseyin Ali, s.7-8, Neşr-i Tefekkür, H.1415.

[10] -İmam Humeyni, er-Resail, c.2, s.97-98, az bir özetle, İntişarat-ı İsmailiyan, Kum, H.1385.

[11] -Edvar-ı Fıkh ve Keyfiyet-i Beyan-ı An, s.492.

[12] -a.g.e. s.467.

[13] -Ecvedu’t-Takrirat, c.1, s.33; Hoi, Seyyid Ebu’l-Kasım, Muhaziratun Fi’l-Usul, c.1, s.134, İntişarat-ı Ensariyan, H. 1417.

[14] -İmam Humeyni, Tehzibu’l-Usul, c.1, s.46, İntişarat-ı İsmailiyan, Kum, H.1382.

[15] -Sahife-i İmam, c.21, s.289.

 

Diğer Dillerde Soru Tercümesi
Yorumlar
Lütfen soruyu doğru giriniz
örnek : Yourname@YourDomain.com
Lütfen soruyu doğru giriniz

Konusal Sınıflandırma

Rastgele Sorular

  • Berzahta veya kıyamette ezan okunacak mı?
    4064 Diraytü’l-Hadis (Hadis Etidü) 2012/04/03
    1- Berzah aleminde ezan okunması konusunda hadis kaynaklarında herhangi bir şey yoktur. 2- Bir rivayette İmam Bakır (a.s) şöyle buyuruyor: ‘Resul-i Ekrem (s.a.a) miraca gittiğinde geçmiş bütün Peygamberler Onun yanına geldiler. Cebrail, Allah’ın emriyle ezan okudu ve kamet getirdi.[1] 3- ...
  • Erkeklerin küpe kullanmalarının hükmü nedir?
    6058 Hukuk ve Şer’I Hükümler Felsefesi 2008/02/16
    Bütün dini hükümler bir takım maslahatlara dayalıdır. Her hükmün mutlaka bir sebep ve felsefesi vardır. Ancak hükümlerin felsefesini bilmek ve ortaya koymak çok çetin bir iştir. Bunun yanı sıra bu alanda bir takım genel açıklamalar ortaya konabilir ve bazı genel ilke ve kaideler açıklanabilir. Ancak bu genel ...
  • Mikyalu’l-Mekarim kitabı esasınca İmam Mehdi’nin (a.c.f) peygamberlere benzerlikleri nelerdir?
    8857 خصوصیات و مناقب 2012/10/24
    İslami rivayetlerde İmam Mehdi’nin (a.c.f) bazı peygamberlere maddi ve manevi açıdan çok benzediği belirtilmiştir. Bu benzerliklerin çoğu bazı kitaplarda ve Mikyalu’l-Mekarim kitabında bir araya getirilmiştir. Mikyalu’l-Mekarim ve diğer başka kitaplarda belirtilen benzerliklerin bazıları şunlardan ibarettir: 1. Hz. Peygamberden (s.a.a) şöyle nakledilmiştir: “Mehdi benim evlatlarımdandır, onun ...
  • Acaba Masumların hadislerinin senetleri peygambere dayanmıyor mu?
    5014 سرنوشت حدیث 2012/06/26
    Şiiler imamları (peygamberin (s.a.a.) yerine geçenleri) masum bilirler. Bu nedenle onların sözleri de peygamberin sözleri gibi zati itibariyle hüccet ve peygamberin sözüne istinat etmesine gerek yoktur. Bizim masum imamlarımızdan bize ulaşan rivayetler iki kısma ayrılıyor. Bir kısım rivayetler müstenit şeklinde beyan edilmiş; yani senetlerindeki raviler ...
  • Kur'an'ın tafsili ile tefsiri arasındaki fark nedir?
    5192 Kur’anî İlimler 2011/06/12
    "Fasallana" lügatte bir şeyi bölümlere ayırmaya ve düzenlemeye denir. Buna göre A'raf suresinin 52. ayetinde yer alan "Fassalna" cümlesinden maksadın Kur'an'ın tedrici olarak indirilişidir. Kur'an toplu halde Kadir gecesinde nazil olduktan sonra tedrici olarak tekrar indirilmiştir.Ama tefsir, Kur'an ayetlerinin manalarını açıklamak ve ayetlerden maksadı belirlemek anlamındadır. Buna göre ayetlerin ...
  • “Bizim eğer az bir grup taraftarımız olsaydı, kıyam ederdik” diye imamların buyurduğu rivayetler, bir grup bilginin yöneticinin halkın çoğunluğu tarafından kabul edilme gerekliliğiyle ilgili görüşüyle çelişmemekte midir?
    3116 Eski Kelam İlmi 2012/01/23
    Devlet teşkil etmede çoğunluk şartı, kıyamı sınırlı bir gruba dayalı kılan rivayetler ile çelişmemektedir; zira evvela her kıyamın hedefi devlet teşkil etmek değildir ve bazen başka nedenler de olabilir, ikincisi her kıyam baştan itibaren kuşatıcı değildir ve devlet teşkil etmeye başlamak için sınırlı bir grup elit eşlik ...
  • Varisler ölünün mahkemede belirlenmiş vasiyetnamesini bile uygulamada ihtilafa düşerler ve sorun yaratırlarsa ne yapılmalıdır?
    2717 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/09/21
    Belirttiğiniz hususları göz önünde bulundurarak mezkûr soruyu mercilerin bürolarından sormayı gerekli gördük. Kendilerinin verdiği sayılı yanıtlar şunlardır:Hz. Ayetullah Uzma Mekarim Şirazi’nin (ömrü uzun olsun) Bürosu:Mahkeme aracılığıyla teşebbüste bulunun ve miras kanununa göre miras varisler arasında taksim edilecektir. Düğün ve çeyiz harcamaları ailenizin örfü uyarınca malın üçte birinden ...
  • Tuvalet yerini mescide dönüştürmek mümkün müdür?
    4515 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/12/18
    Eğer tuvaletin bulunduğu arsa tuvalet hizmetini karşılamak hedefiyle vakfedilmemişse, onu mescide eklemek mümkündür. Ama tuvalet hizmeti doğrultusunda kullanılmak üzere vakfedilmişse, onu mescide dönüştürmek olanaksızdır. Lakin orada namaz kılmanın bir sakıncası olmaz. Merhum Ayetullah Uzma Gülpaygani (r.a)’dan şöyle bir soru sorulmuştur: “Mescidin genişletilmesi neticesinde onun eski tuvaleti mescidin hayatına eklenmiş, ...
  • Şia düşüncesine göre imam nasıl her yerde hazırda bulunuyor?
    3032 Eski Kelam İlmi 2010/11/22
    İmam peygamberin (s.a.a.) yerine geçen halifedir. Peygamberin uhdesinde bulunan (vahiy almak hariç) bütün vazifeler imamın da uhdesindedir. Peygamber (s.a.a.) kendi uhdesinde bulunan vazifeleri yerine getirmek için fiziksel olarak her yerde bulunmasına gerek olmadığı gibi, imam da kendi uhdesinde bulunan teklifleri yerine getirmek için fiziksel olarak her yerde bulunmasına gerek yoktur. ...
  • Neden bazı Müslümanlar dini inançlarıyla çelişen davranışlarda bulunmaktadırlar?
    3830 Pratik Ahlak 2010/03/13
    İnsan ruhani, maddi, hayvansal, toplumsal, duygusal vb. boyutları olan bir varlıktır. Bu boyutlar, insanın inancıyla amel ve davranışları arasında bazı uyumsuzlukların çıkmasına neden olan bir çatışma halindedirler. İlahi dinler, özellikle İslam, insanı hayvansal yönelişlerin tuzağından kurtarıp çeşitli ...

En Çok Okunanlar

  • Allah, kalbi kırılanın bedduasını kabul eder mi? Yoksa sadece hayır dualarına mı icabet eder?
    293432 Pratik Ahlak 2012/04/04
    Beddua dini öğretilerde olan bir şeydir. Örneğin Kur’an buyuruyor: ‘Kırılsın Ebu Lehebin elleri sakat olsun...’ Bir hadiste ‘Mazlumun bedduasından korkun! Çünkü onun bedduası göğe çıkar.’ diye buyurulmaktadır. Bu konuda ayet ve hadis çoktur. Ancak nasıl ki duanın kabul olma şartları varsa ve herkesin her duası kabul olmuyorsa, ...
  • Acaba istimna (mastürbasyon) günah mıdır? Ondan kurtulmanın yolu nedir?
    184619 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2008/06/22
    İstimna (mastürbasyon) diye bilinen kendini tatmin etme büyük günahlardandır ve haramdır[i] ve ağır bir cezası vardır.İstimna ve kendini tatmin etmenin en güzel yolları pratik risalelerde şartları açıklanan evliliktir (daimi ve ya geçici). ...
  • Hz. Ali’nin (a.s) kaç tane çocuğu vardı? Çocukların ve annelerinin isimleri nedir?
    112258 Masumların Siresi 2011/04/13
    Şeyh Müfid, İrşad adlı eserinde Hz. Ali’nin (a.s) erkek ve kız olmak üzere on yedi çocuğunun olduğunu yazmıştır. O şöyle diyor: ‘Bir kısım Şii alimler diyorlar ki, Fatıma, Peygamberin (s.a.a) vefatından sonra Peygamberin Muhsin adını verdiği çocuğuna düşük yaptı. Onlara göre İmamın (a.s) on sekiz evladı vardı.’
  • Yağmur yağdığında dualar neden daha çok kabul olur?
    107345 Ahlak Felsefesi 2012/03/08
    Duanın zamanı için yapılan tavsiyelerden biri yağmurun yağdığı zamandır. Ayet ve rivayetler bunun genel nedeninin, yağmurun Allah’ın rahmetinin göstergesi olduğunu söylemekteler. Allah’ın rahmeti şu anda açıldığına göre duanın isticabetine daha fazla ümit bağlanılabilir. ...
  • Hz. Âdem (a.s) ve Havva’nı kaç tane çocukları vardı?
    101360 تاريخ کلام 2009/08/23
    Bu sorunun kısa cevabı yoktur. Ayrıntılı cevap seçeneğini tıklayınız. ...
  • Dualar, hangi şart ve durumlarda kesinlikle kabul edilmektedir?
    99386 Pratik Ahlak 2008/02/17
    Arapça bir kavram olan dua; seslenmek, çağırmak, birisine istekleri söylemek, onunla irtibat kurmak anlamına gelir. Terimsel olarak da; kulun Rabbine karşı elini ve tabii gönlünü açıp tazarru ve niyazda bulunması şeklinde tarif edilebilir. Öyleyse dua; küçük olanın büyük olana, hiçbir şeyi olmayanın sonsuz zenginlik sahibine, güçsüzün güçlüye, acizin kudret sahibine; ...
  • Bedeninin bir kısmı (el, ayak veya baş vb.) yaralı ve bandajlı olan ve de suyun kendisine zararlı olduğu bir kimse, nasıl abdest, gusül ve teyemmüm alabilir?
    87913 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2011/12/19
    Yara ve kırığı bağladığınız (bandaj) ve yara ve benzeri şeylerin üzerine sürdüğünüz şey cebire olarak adlandırılır. Bununla alınan abdest ve gusle cebire abdest ve guslü denir. Taklit mercileri cebire abdesti hakkında şöyle demektedir: Eğer yara veya çıban veyahut kırık eldeyse, onun üzeri açıksa ve üzerine su dökmek zararlıysa, onun ...
  • Sadakayı kime ve nasıl vermemiz gerekiyor? Sadakanın en az limiti ne kadardır?
    82047 Pratik Ahlak 2011/08/21
    İslam’da sadaka vermek müstehap bir ameldir. Sadaka Allah rızası için, fakire minnet etmeden, riyadan uzak bir şekilde ve haram yolda harcanmaması şartıyla verilir. İnsanın yakınları önceliklidir. Gizli bir şekilde yapılması ise daha faziletlidir.Sadaka temiz ve helal olan mallardan olmalıdır. Miktar olarak da ifrat ...
  • Fatime isminin anlamı nedir? Niçin Peygamber (s.a.a) tek kızı için bu ismi seçmiştir?
    81330 Masumların Siresi 2011/08/14
     İlk önce şu noktaya dikkat etmek gerekir ki bütün isimlerin özel bir anlam taşıması ve o ismi taşıyan kişinin kişiliğini göstermesi gerekmez, sadece ismin şirki andıran ve değerlere tersi düşen bir anlam taşımaması yeterlidir.Ancak gayp aleminden gelen Hz. Fatime (a.s) gibi Allah'ın velilerinin ...
  • Acaba oruçlu iken büyük boy abdesti (gusül) alınır mı?
    73579 Hukuk ve Şer’I Hükümler 2012/03/10
    Ramazan ayında cünüp olan bir kimse iki durumdan birisine sahip olabilir. Ya sabah azanından önce cünüp olmuş ya sabah azanından sonra ve gün boyunca cünüp olmuştur. (Elbette oruçlu iken cima (cinsel ilişkiyle) veya istimnan (cinsel ilişki dışında her hangi bir yolla kendinden meni çıkartmak) vesilesiyle cünüp edilmemelidir. ...