جستجوی پیشرفته
بازدید
2951
آخرین بروزرسانی: 1402/01/14
خلاصه پرسش
معنای سکوت عارفانه چیست؟
پرسش
سلام علیکم؛ سکوت عارفانه به چه معنا است؟ و راه‌کار عملی برای رسیدن به این حالت چیست؟
پاسخ اجمالی

«سکوت»، «صمت» و «خاموش‌بودن» از مباحثی است که در معارف دینی مورد توجه است. سکوت اگر به‌جا و در موردی باشد که سخن گفتن ضرورتی نداشته باشد، ارزش فراوانی دارد.[1]

به نظر می‌رسد در عرفان عملی نیز بر اساس معارف دینی اصل بر سکوت است؛ یعنی عارفان بر این باورند که انسان باید زندگی خود را بر مبنای سکوت پی‌ریزی کند و جز در موارد ضرورت و لزوم سخن نگوید.[2]

گفتنی است؛ بعضی از عرفا تعبیری دارند که هم بیان‌کننده اهمیت سکوت نزد آنان بوده و هم راه‌کار رسیدن به مقام «سکوت عارفانه» را نشان می‌دهد؛ چون می‌گوید:

«یکی از آداب اهل معرفت سکوتشان در هنگام شهوت سخن‌گویی و سخن‌گفتن آنان در هنگام شهوت سکوت است.

و از بشر حافی نقل می‌کنند: هر وقت سخن‌گفتن را خوش ‌داری سکوت کن و هرگاه سکوت را خوش داری سخن بگو».[3]

به بیان دیگر، یک انسان دین‌مدار و عارف، هم سخن‌گفتن و هم خاموش‌ماندنش باید برای رضای خدا باشد، نه برای هوای نفس؛ از این‌رو سکوتی ارزشمند و عارفانه است که در جهت مخالفت با هوای نفس باشد و کسب رضایت پروردگار را به دنبال داشته باشد.


[1]. ر. ک: «مقایسه کلام و سکوت»، 9135.

[2]. ر. ک: ابو سعد عبد الملک بن محمد الخرکوشى، تهذیب الاسرار فى اصول التصوف، ص 413 - 419، بیروت، دار الکتب العلمیة، چاپ اول، 1427ق؛ القشیرى، ابوالقاسم عبد الکریم، الرسالة القشیریة، ص 206 - 212، قم، بیدار، چاپ اول، 1374.

[3]. «و من آدابهم سکوتهم عند شهوة الکلام، و کلامهم عند شهوة السکوت. کما ذکر عن بشر الحافی أنه قال: «إذا أعجبک الکلام فاصمت، و إذا أعجبک الصمت‏ فتکلّم». السلمى، ابوعبد الرحمن محمد بن الحسین، تسعة کتب فى اصول التصوف و الزهد، ص 288، الناشر للطباعه و النشر و التوزیع و الاعلان، چاپ اول، 1414ق.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها