جستجوی پیشرفته
بازدید
2276
آخرین بروزرسانی: 1401/10/11
خلاصه پرسش
دارالهجرة به چه جایی می‌گویند؟
پرسش
دارالهجرة به چه جایی می‌گویند؟
پاسخ اجمالی

«إِنَّ الَّذِینَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلَائِکَةُ ظَالِمِی أَنْفُسِهِمْ قَالُوا فِیمَ کُنْتُمْ قَالُوا کُنَّا مُسْتَضْعَفِینَ فِی الْأَرْضِ قَالُوا أَلَمْ تَکُنْ أَرْضُ اللَّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوا فِیهَا ...»؛[i]

آنانی که به خود ستم کردند، فرشتگانی که در همان حال، روحشان را قبض می‌کردند، از آنان می‌پرسیدند: شما در چه حالی بودید؟! آنان پاسخ می‌دهند که ما در سرزمین خود (توسط کفار) تحت فشار بودیم! فرشتگان دوباره می‌پرسند: آیا زمین خدا پهناور نبود تا به جای دیگری هجرت کنید؟!

آیه یاد شده و توصیه‌های مشابه، این انگیزه را میان مسلمانان ایجاد کرد تا از مناطقی که توانایی انجام دستورات دین را در آن‌جا نداشتند، به سرزمین‌های دیگر کوچ کنند.

در نگاهی گسترده، به هر محل اجتماع و زندگی مهاجران مسلمان در طول تاریخ، می‌توان «دار الهجرة» گفت. جایی که محل امنی برای مسلمانان مهاجر باشد تا در آن‌جا آزادانه به وظایف و تعهدات اسلامی خود عمل کنند.

در همین راستا هر چند اولین مهاجرت مسلمانان، هجرت به «حبشه» بود، ولی در تاریخ اسلام، بیشتر شهر مدینه به «دارالهجرة» شهرت دارد. البته این بدان معنا نیست که دارالهجرة اختصاص به این شهر داشته باشد، بلکه شرایط خاص مدینه به هنگام هجرت رسول خدا(ص) به آن شهر و تشکیل اولین دولت مرکزی اسلام در این شهر، بدان انجامید تا شهر مدینه از مصادیق بارز دارالهجرة به شمار آید.

در ادامه نیز شهر کوفه، که سال هفدهم هـ. ق. (638. م) و به دنبال فتح عراق توسط مسلمانان، بنیان گذاشته شد و جنگ‌جویان مسلمان به تدریج در آن‌جا ساکن می‌شدند‌‌، دارالهجرة نام گرفت.[ii]

در تعریف دیگر، دارالهجرة مکانی بود که گروه‌های مختلف در طول تاریخ، برای مبارزات خود آنها را ایجاد می‌کردند. پیشینه آن به هجرت محمد بن عبدالله به مدینه و بازگشت موفقیت‌آمیز وی به مکه بازمی‌گردد. مردم در این دارالهجرة‌ها که شامل قلعه، دژ یا مکان‌های دیگر بود، جمع می‌شدند و به مبارزات خود ادامه می‌دادند. در دوران حسن صباح نیز دارالهجرة‌هایی در ایران شکل گرفت که شامل الموت، قهستان، شاهدژ، گردکوه، لمبسر، اصفهان و… بود. پیش از او فاطمیان نیز دارالهجرة‌هایی را در آفریقا بنا کرده بودند.[iii]

گفتنی است؛ برخی از گروه‌های سیاسی با بهره‌برداری از نوعی قداست که برای نام «دار الهجرة» در میان مسلمانان وجود داشت، تلاش می‌کردند تا مناطق اصلی تحت نفوذ خود را با همین عنوان نام‌گذاری کنند.

 


[i]. نساء، 97.

[ii]. ر.ک: فروتن، اباصلت، مرادی، علی اصغر، واژه‌ نامه فقه سیاسی، ص 103. قم، معاونت پژوهشی مرکز فقهی ائمه اطهار(ع). چاپ اول، 1389ش.

[iii]. خلعتبری، الله یار، رویارویی سیاسی - نظامی حسن صباح با سلجوقیان، ص 113- 114، تهران، پژوهشنامه علوم انسانی دانشگاه بهشتی.

 

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها