جستجوی پیشرفته
بازدید
678
آخرین بروزرسانی: 1402/08/09
خلاصه پرسش
آیا در منابع و روایات شیعی به «جبل الرحمه» در صحرای عرفات اشاره‌ای شده است؟
پرسش
در صورت امکان را جع به جبل الرحمه توضیح مختصری ارائه دهید؟
پاسخ اجمالی

«جَبلُ الرَّحمَة»، کوهى در شمال شرقى عرفات است.[1] در منابع تاریخی و حدیثی اسلامی و شیعی از این‌کوه با نام‌‌های متعددی یاد شده است؛ مانند جبل الرحمة، جبل عرفه، جبل الآل، جبل عرفات، جبل فاران، جبل قرین.

در ادامه و بدون بررسی سندی به چند روایتی که در مورد این کوه وجود دارد، اشاره می‌کنیم:

  1. نقل شده است، امام سجاد(ع) در روایتی از این کوه با عنوان «جبل الرحمة» یاد نموده است:

... آیا در عرفات وقوف داشتی و نزد جبل الرحمه رفتی؟ ....[2]

  1. از امام صادق‌(ع) پرسیدند نام کوهی که در عرفات بوده و مردم بر رویش توقف می‌کنند چیست؟ حضرتشان پاسخ داد: نامش «اَلال» است.[3]
  2. در روایتی از آن با نام «کوه عرفات» یاد شده است:

آدم هنگامی که وارد زمین شد، حواء را نیافت و همه جا به دنبال او بود ... چند قدم به سمت کوه عرفات رفته و در آن‌جا بود که او را یافت.[4]

  1. برخی روایات نیز این کوه را همان «کوه فاران» می‌دانند:

دانشمند یهودی خطاب به پیامبر(ص) کرد و گفت: .... در کتاب‌هایمان خوانده‌ایم که آغاز نبوت تو از کوه فاران است؛ یعنی کوه موجود در عرفات.[5]

البته، روایاتی نیز وجود دارند که بر اساس آنها، کوه فاران در منطقه‌ای دیگر است.[6]

همچنین نقل شده است که صحرانشینان به کوه موجود در صحرای عرفات«کوه قُرین» می‌‏گویند.[7]

به هر حال، عنوان «جبل الرّحمه» در کلمات فقهاى معاصر بسیار مورد استفاده قرار گرفته، و احکام آن نیز در باب حجّ آمده است که یکی از فرهنگ‌‌نامه‌های فقهی به صورت خلاصه به آن پرداخته است:

بر اساس نقلی این‌کوه شنی، در عرفات است که امیر الحاج بر بالاى آن می‌ایستد. وجه تسمیه آن به «الال» این است که حاجیان وقتى آن‌را می‌بینند، با شتاب حرکت می‌کنند تا به موقف برسند. در شعرى منسوب به ابوطالب(ع) از این محل نام برده شده است.

مستحب است وقوف به عرفات در دامنه جبل الرّحمه و در سمت چپ کوه باشد.

سمت چپ، بنابر تصریح جمعى از فقها برای کسانی است که از سمت مکه می‌آیند.

البته برخى، سمت چپ را نسبت به کسانی دانسته‌اند که در عرفات روبه قبله‌اند.

وقوف در بالاى جبل الرّحمه، جز هنگام ضرورت، مانند فزونى جمعیّت، مکروه است. و از برخى حرمت آن نقل شده است.[8]


[1]. شراب، محمد محمد حسن‏، فرهنگ اعلام جغرافیایى - تاریخى، محقق، نعمتى، محمد رضا، مترجم، شیخى، حمیدرضا، ص 52 و 407، تهران، مشعر، چاپ اول، 1383 ش.

[2]. محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج 10، ص 169، قم، مؤسسه آل البیت(ع)، چاپ اول، 1408ق.                       

[3]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 2، ص 467، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.

[4]. مجلسی، محمد باقر، بحار الانوار، ج 44، ص 242- 243، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، 1403ق.

[5]. ابن شاذان قمی، أبو الفضل شاذان بن جبرئیل، الروضة فی فضائل أمیر المؤمنین علی بن أبی طالب(ع)، محقق، مصحح، شکرچی، علی، ص 166، قم، ‏مکتبة الأمین، چاپ اول، 1423ق.

[6]. ابن شهر آشوب مازندرانی، مناقب آل أبی طالب(ع)، ج 4، ص 353، قم، علامه، چاپ اول، 1379ق.

[7]. بلادی، عاتق بن غیث، معجم معالم الحجاز، ج 9، ص 7، دار مکه، 1401ق.

[8]. ر. ک: هاشمى شاهرودى، سید محمود، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت(ع)، ج ‏3، ص 46، قم، موسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت(ع)، مرکز پژوهشهاى فارسى الغدیر، چاپ اول، 1426 ق؛ فرهنگ اعلام جغرافیایى - تاریخى، ص 52 و 407.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • قضا و قدر الهی را به زبانی ساده و روان توضیح دهید؟
    15804 قضا و قدر 1400/05/12
    «قضا» یعنی حکم، قطع و حتمیت. در نظام آفرینش، ‌موجودات مادی از چندین راه ممکن است به وجود بیایند، به عنوان مثال اگر به خانه‌ی شما از چند کوچه راه باشد، ورود به خانه‌ی شما از چند راه ممکن است. حال اگر از میان چندین ...
  • آداب و احکام قبل و بعد از مردن چیست؟
    265998 احتضار 1392/02/30
    آدابى که در این باره مطرح است، دو بخش دارد؛ بخشى مربوط به قبل از مرگ است که با عنوان «احکام محتضر» از آن یاد مى‌شود و از جمله آنها، این است که باید شخص را در هنگام مردن به پشت بخوابانند به طورى که کف پاهایش به ...
  • این که می گویند خدا فلان بنده اش را به خودش وا گذاشته است، معنایش چیست؟
    22794 تفسیر 1389/11/04
    این یک مفهوم قرآنی است. خداوند متعال در قرآن می فرماید:"نَسُوا اللَّهَ فَنَسِیَهُمْ "؛ خدا را فراموش کردند، و خدا (نیز) آنها را فراموش کرد. این معنایش این است که چون برخی از انسان ها در دنیا خدا را ...
  • آیا حقیقت حضرت علی (ع) ازلی است؟
    16128 دانش، مقام و توانایی های معصومان 1388/02/12
    معنای ازلی بودن این است که موجودی در گذشته، سابقه عدم (نبود) نداشته باشد؛[1] یعنی همیشه وجود داشته است. منظور از حقیقت حضرت علی (ع)، اگر وجود مادی ایشان باشد روشن است که وجود مادی ایشان ازلی نیست ولی اگر منظور از حقیقت، ...
  • آیا روزه بدون خواندن نماز صحیح و قبول است؟
    114384 Laws and Jurisprudence 1390/05/26
    مطابق با آموزه‌های دینی، نماز اولین فعل عبادی در میان اعمال دینی ما است؛ یعنی پس از اصول اعتقادی (اصول دین)، در مرحله عمل (که از آن به فروع دین تعبیر می‌شود)، اولین چیزی که موضوعیت دارد، نماز است که از آن به ستون و عمود دین تعبیر شده ...
  • منظور از فراز «فاقد کل مفقود» در برخی دعاها چیست؟
    5223 حدیث 1397/06/18
    در مورد معنای جمله «وَ فاقِدَ کُلِ‏ مَفْقُود»[1] که در توقیعی از سوی امام زمان(عج) در دعای ماه رجب، وارد شده است، احتمالاتی وجود دارد: 1. واژه «فقدان» از ریشه «فقد» به معنای عدم و نیستی است،[2] و «فَقَدَهُ»؛ یعنی‌ ...
  • آیا زبان عربی بر باقی زبان‌ها برتری دارد؟
    14381 علوم قرآنی 1392/01/14
    در ابتدا باید به این نکته توجه داشت، که الزامی نیست تا وحی الهی با کامل‌ترین زبان نازل شود، همان‌گونه که شاهدیم برخی از کتاب‌های آسمانی با زبانی غیر از زبان عربی نازل شده‌اند. از سوی دیگر بررسی دقیق ساختار یک زبان و مقایسه آن با دیگر ...
  • آیا فروشنده و راهنمایی کننده روش مصرف قرص "سقط جنین" مباشر سقط محسوب می‌گردد؟ این گناه حق الناس دارد؟
    11771 سقط جنین 1393/02/22
    مباشر سقط به کسی گفته می‌شود که عمل سقط را انجام می‌دهد مانند زنی که قرص می‌خورد یا کسی که آمپول تزریق می‌کند، اما فروشنده قرص یا آموزش دهنده سقط، مباشر محسوب نمی‌شود. ولى به هر حال فروش این‌گونه محصولات و یا راهنمایى (در حدى که مصداق کمک ...
  • خلاصه‌ای از زندگی ام سلمه همسر پیامبر اسلام(ص) را بیان کنید؟
    10795 تاريخ بزرگان 1399/09/05
    نام و نسب ام سلمهام سلمه، کنیه‌ی یکی از امهات المؤمنین از همسران گرامی پیامبر اسلام(ص) است که نامش قبل از اسلام، هند، یا رمله بود.[1] پدرش سهیل[2] و یا حذیفه با کنیه‌ی ابی‌مغیره، ملقب به زاد الرکب،[3] ...
  • چه قیام‌ها و شورش‌هایی در زمان امامت امام هادی(ع) اتفاق افتاد؟
    8615 تاریخ 1393/10/18
    در دوران امامت امام هادی(ع) که با حکومت چندین خلیفه عباسی همزمان بود، برخوردهای اعتقادی، مناقشه‌های علمی، تبعیض‌های قومی، فشارهای اقتصادی و سیاسی؛ جنبش‌های مختلفی را با انگیزه‌های دینی یا غیر دینی برانگیخت که برخی از آنها مانند حرکت کولی‌ها را نمی‌توان به هیچ وجه، قیامی اسلامی دانست، ...

پربازدیدترین ها