جستجوی پیشرفته
بازدید
18391
آخرین بروزرسانی: 1391/04/31
خلاصه پرسش
چرا در بدهی خمس، باید قیمت روز محاسبه شود؟ ولی در بدهی اشخاص به یکدیگر، باید همان مبلغ گذشته پرداخت شود؟
پرسش
با سلام؛ در یکی از کتب استفتاء از مراجع عظام با چند برگ فاصله دو سؤال را خواندم. یکی بدهی خمس بود که در جواب مرقوم شده بود به نرخ روز باید پرداخت گردد. و دیگری بدهی دستمزد یک کارگر بود که مرقوم شده بود همان مقدار پول باید پرداخت شود. لطفا راهنمایی فرمایید.
پاسخ اجمالی

در هر دو فرض مذکور، معیار یکسان است و آن، پرداخت مالی است که بر ذمه بدهکار می آید. حال اگر عین مال را بپردازد، در مقدار آن تغییری رخ نمی دهد، اما اگر بخواهد معادل ارزش آن مال بپردازد، باید قیمت روز را لحاظ نماید.

توضیح این که فقها دربارۀ محاسبه خمس فرموده اند: در پایان سال خمسی، هر مقدار از مال (چه پول و وجه نقد باشد و چه غیر آن)، که از مصرف سال اضافه بیاید، خمس به همان مال تعلّق می گیرد. مثلا اگر فردی، یک فرش به قیمت صد هزار تومان خریده و تا یک سال استفاده ننماید، خمس به خود این فرش تعلق می گیرد. ولی چون پرداخت یک پنجم خود فرش مقدور نیست، یک پنجم از قیمت آن محاسبه می شود؛ لذا در صورتی که شخص بخواهد پس از گذشت چند سال (که قیمت فرش دوبرابر شده است)، خمس این فرش را پرداخت کند، اولاً: تأخیر در پرداخت خمس جایز نیست. ثانیاً: چون معیار پرداخت، خود آن فرش بود، باید ارزش و قیمت روز آن فرش محاسبه گردد.[1] بنابر این، در این جا مقدار خمس تغییر نمی کند، بلکه قیمت آن تغییر کرده است.

دربارۀ بدهی به کارگر مذکور نیز باید گفت: چون این بدهی و دین، به خود پول تعلّق گرفته است، مقدار آن در پرداخت تغییر نمی کند؛ لذا اگر دستمزد این کارگر، مثلاً یک کیسه برنج می بود، با تأخیر در دادن دستمزد، مقدار آن تغییر نمی کرد، هر چند ممکن بود قیمت آن کیسه برنج تغییر نماید و در صورت تأخیر در تحویل آن کیسه برنج باید قیمت روز آن لحاظ می شد.

حال، در صورتی که مطلب روشن نگردیده است، می توانید برای توضیح بیشتر با ذکر کتاب و دو مسئله مورد نظر، با ما مکاتبه نمایید.  

 

[1]. ر.ک: امام خمینی، توضیح المسائل (محشّى)، محقق و مصحح: بنى هاشمى خمینى، سید محمد حسین، ج‌2، ص 92، س 976، دفتر انتشارات اسلامى، قم، چاپ هشتم، 1424ق.

 

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها