جستجوی پیشرفته
بازدید
3199
آخرین بروزرسانی: 1400/07/03
خلاصه پرسش
آیا در منابع اولیه‌ی روایی که حدیث سلسلة الذهب را نقل کرده‌اند، فراز «بشرطها و شروطها و أنا من شروطها» وجود دارد؟
پرسش
آیا جمله‌ی «بشرطها و شروطها»، جمله‌ی پسین و اضافی در حدیث سلسلة الذهب است؟ و از چه تاریخی این جمله به حدیث مذکور اضافه شد؟
پاسخ اجمالی

در برخی از نقل‌های اوّلیه‌ی حدیث سلسلة الذهب، عین عبارت «بِشَرطِها وَ شُرُوطِها» و یا «بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا» وجود ندارد.[1] البته در آنها نیز بیان نشده است که این فراز، بخشی از روایت نیست.

به هر حال، نقل‌های دیگری در همان منابع اولیه‌ی وجود دارند که بدون آوردن عبارت «بشرطها»، اما عبارت «بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا» در آنها ذکر شده است:

امام رضا(ع) به نقل از پدرانشان به نقل از رسول خدا(ص) و ایشان به نقل از جبرئیل گفت که خدا می‌فرماید:

کلمه‌ی «لا اله الا الله» دیوار من است و هر کس در آن وارد شود، از عذاب من در امان است؛ وقتی کاروان به حرکت افتاد، امام(ع) ندا داد که (این امر) شروطی دارد و من هم از شروط آن هستم».[2]

نقل‌های دیگری هم اگرچه این عبارت را ندارند؛ اما فراز دیگری دارند که تقریبا همین معنا را می‌رساند:

 ... بعد از بیان این روایت، برخی از امام(ع) پرسیدند: اخلاص در مورد شهادت به «لا اله الا اللَّه» چیست؟ امام(ع) فرمود: «اطاعت خدا و پیامبر(ص) و ولایت اهل‌بیت(ع)».[3]

همچنین در برخی نقل‌ها امام(ع) فرمود: «شروط آن معرفت و ولایت و عمل به ارکان بدن است».[4]

در منابع قرن‌های بعد، عبارت «بشرطها» نیز به عنوان جزئی از این حدیث ذکر شده است.[5]

نتیجه این‌که حتی اگر در منابع اولیه، عبارت کامل «بِشَرطِها وَ شُرُوطِها وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا» وجود نداشته باشد، اما معنای آن دقیقا وجود دارد و از آن‌جا که نقل به معنا نیز مجاز است، نمی‌توان ادعا کرد که - تنها به دلیل افزوده شدن یک کلمه «بشرطها» - این روایت در طول زمان مورد تحریف قرار گرفته است.


[1]. شیخ صدوق، محمد بن علی‏، التوحید، محقق، مصحح، حسینی، هاشم‏، ص 24، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق؛ علی بن موسی(امام هشتم)، صحیفة الإمام الرضا(ع)، محقق، مصحح، نجف، محمد مهدی، ‏ص 40، مشهد، کنگره جهانی امام رضا(ع)، چاپ اول، 1406ق؛ شیخ صدوق، عیون اخبار الرضا(ع)، محقق، مصحح، لاجوردی، مهدی،ج 2، ص 134، ح 1 و 2، و ص 135، ح 3، تهران، نشر جهان، چاپ اول، 1378ق.

[2]. شیخ صدوق، الامالی، ص 235، بیروت، اعلمی، چاپ پنجم، 1400ق؛ التوحید، ص 25؛ شیخ صدوق، ثواب الاعمال و عقاب الأعمال، ص 7، قم، دار الشریف الرضی للنشر، چاپ دوم، 1406ق؛ عیون اخبار الرضا(ع)، ج 2، ص 135؛ شیخ صدوق، معانی الاخبار، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ص 371، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1403ق.

[3]. شیخ طوسی، محمد بن حسن‏، الامالی، ص 589، قم، دار الثقافة، چاپ اول، 1414ق.

[4]. دیلمی، حسن بن محمد، أعلام الدین فی صفات المؤمنین‏، ص 357، قم، مؤسسة آل البیت(ع)‏، چاپ اول، 1408ق.

[5]. ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین، عوالی اللئالی العزیزیة فی الأحادیث الدینیة، محقق، مصحح، عراقی، مجتبی، ج 4، ص 94، قم، دار سید الشهداء(ع) للنشر، چاپ اول، 1405ق؛ شهید ثانی، زین الدین بن علی‏، مسکن الفؤاد عند فقد الأحبّة و الأولاد، ص 159، قم، بصیرتی‏، بی‌تا.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    758463 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    738005 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    652285 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    647224 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    641913 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    581964 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    577252 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    560281 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    560164 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    551918 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...