جستجوی پیشرفته
بازدید
11931
آخرین بروزرسانی: 1392/10/16
خلاصه پرسش
چرا فرشتگان اعمال انسان را می‌نویسند؟
پرسش
چرا فرشتگان اعمال انسان را می‌نویسند؟
پاسخ اجمالی
در قرآن می‌خوانیم که فرشتگان حافظان اعمال انسان‌ها هستند: «وَ إِنَّ عَلَیْکُمْ لَحافِظینَ. کِراماً کاتِبینَ. یَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُون»؛[1] و البته بر شما نگهبانانى است. بزرگوارانى نویسنده (از فرشتگان). که [ظاهر و باطن و خلوص و ریا و مراتب کمال و نقص] آنچه را می‌کنید می‌دانند.
منظور از «حافظین» در این آیه شریفه، فرشتگانی هستند که مأمور حفظ و نگهداری اعمال انسان‌ها اعم از نیک و بد هستند[2] که در آیه دیگری از قرآن تعبیر به «رقیب» و «عتید» شده است: «هیچ سخنى را بر زبان نمی‌آورد جز آن‌که در نزد او فرشته مراقب حاضر و آماده‌اى [براى نوشتن] است».[3] و در آیه دیگری می‌خوانیم: «[به یاد آر] آن‌گاه که آن دو (فرشته) دریافت‌کننده، از راست و از چپ او نشسته [افکار و اعمال او را] دریافت می‌کنند».[4]
این آیات شریفه اشاره دارند به این‌که اعمال انسان غیر از طریق یادآوری خود صاحب عمل، ‌از راه دیگری نیز محفوظ است و آن محفوظ بودن با نوشتن فرشتگان نویسنده اعمال است که در طول زندگی هر انسانی موکل بر او هستند و انسان‌ها بر معیار آن اعمال؛ پاداش و کیفر می‌بینند.[5] همچنان که فرمود: «نامه‌ات را بخوان؛ کافى است که امروز خودت حسابرس خود باشى».[6]
درباره این‌که چرا خداوند فرشتگان را بر انسان گماشته است، دلایلی بیان شده است؛ از جمله:
یک. تا انسان گمان نکند که خداوند از اعمال آنان بی‌خبر است و این یک نوع لطفی است از جانب خداوند بر انسان؛ زیرا وقتی انسان بداند که خداوند فرشتگانی را گماشته تا به صورت ویژه از اعمال او مراقبت ‌کنند، انگیزه­اش برای دوری از  گناه بیشتر می­شود.
شخصى از امام صادق(ع) پرسید: علت وجود فرشتگان مأمور ثبت اعمال نیک و بد انسان‌ها چیست، در حالى‌که می‌دانیم خداوند: «عَالِمُ السِّرِّ وَ مَا هُوَ أَخْفَى‏» است؛ یعنى هر چیزى را که از آن مخفی‌تر نیست می‌داند؟! امام(ع) در پاسخ فرمود: «خداوند این فرشتگان را به عبادت خود دعوت کرد و آنها را شهود بر بندگانش قرار داد، تا بندگان به خاطر مراقبت آنان، بیشتر مراقب اطاعت الهى باشند، و از عصیان او بیشتر ناراحت شوند، و چه بسیار بنده‌اى که تصمیم به گناه می‌گیرد سپس به یاد فرشته می‌افتد و خوددارى می‌کند، می‌گوید: پروردگارم مرا می‌بیند، و فرشتگان حافظ اعمال نیز گواهى می‌دهند. علاوه بر این، خداوند به رحمت و لطفش اینها را مأمور بندگان کرده، تا به فرمان خدا شیاطین سرکش را از آنها دور کند، و همچنین جانوران زمین و آفات بسیار را که آنها نمی‌بینند، تا آن زمان که فرمان خدا و مرگ آنها فرا رسد».[7] از این روایت به خوبى استفاده می‌شود که آنها علاوه بر مأموریت ثبت اعمال، مأمور حفظ انسان از حوادث ناگوار و آفات و وسوسه‌هاى شیاطین نیز هستند.[8]
دو. از آن‌جا که نظام عالم بر اساس اسباب و مسببات شکل گرفته است، برخی فرشتگان نیز اسبابی برای ثبت و ضبط اعمال انسان‌ها هستند‏.[9]
بنابراین، علاوه بر احاطه علمی خداوند بر ظاهر و باطن انسان دو فرشته نیز مراقب اعمال اویند که از طرف راست و چپ از او مراقبت می‌کنند، پیوسته، ‌با او هستند و لحظه‌ای از او جدا نمی‌شوند.
 

[1]. انفطار، 10 – 12.
[2]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، با مقدمه: شیخ آقابزرگ تهرانی، تحقیق: قصیرعاملی، احمد، ج ‏10، ص 292، دار احیاء التراث العربی، بیروت، بی‌تا؛ مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏26، ص 224، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، 1374ش.
[3]. ق، 18: «ما یَلْفِظُ مِنْ قَوْلٍ إِلاَّ لَدَیْهِ رَقیبٌ عَتید». ر.ک: «منظور از رقیب و عتید»، سؤال 37066؛ «تعداد فرشتگان ثبت اعمال»، سؤال 35508.
[4]. ق، 17: «إِذْ یَتَلَقَّى الْمُتَلَقِّیانِ عَنِ الْیَمینِ وَ عَنِ الشِّمالِ قَعیدٌ».
[5]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏20، ص 226، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، 1417ق.
[6]. اسراء، 14: «اقْرَأْ کِتابَکَ کَفى‏ بِنَفْسِکَ الْیَوْمَ عَلَیْکَ حَسیباً».
[7]. طبرسی، احمد بن علی، الاحتجاج علی أهل اللجاج، محقق و مصحح: خرسان، محمد باقر، ج ‏2، ص 348، نشر مرتضی، مشهد، چاپ اول، 1403ق.
[8]. تفسیر نمونه، ج ‏26، ص 226.
[9]. ر.ک: المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏18، ص 347 – 348.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا عقل و جهل دو موجود زنده و از جنود سپاهیان پروردگار و لشگریان شیطان هستند؟
    525 حدیث
    بر اساس آنچه در روایات از پیشوایان دین به ما رسیده است، عقل و جهل از آفریده‌های خدای تعالی هستند که از شعور برخوردارند و هنگام آفرینش مخاطب خدای تعالی قرار گرفته و خدای تعالی به آنها نیروهایی داده است. البته، همان‌گونه که ...
  • سید قطب که بود؟ و آیا تفسیر قرآنش مورد اعتماد و قابل استناد است؟
    9453 تاريخ بزرگان
    سیّد قطب بن ابراهیم در سال 1324ق، در روستای موشه در مصر به دنیا آمد و در محیطى اسلامى رشد کرد، و برای تحصیل از زادگاهش به قاهره هجرت نمود و در نظام آموزش و پرورش مصر تحصیل کرد. وی به عنوان نویسنده و منتقد، اغلب اوقاتش را ...
  • میان زهد(ساده‌زیستى) و پیش‌رفت چه ارتباطى است؟
    9806 فضایل اخلاقی
    زهد و ساده‌زیستى از جمله کمالات اخلاقى است و در متون دینى ما در باب دل نبستن به تمنّیات و آرزوهای دنیوى تأکیدات فراوانى شده است. اما افراط و تفریط در تفسیر زهد در طول تاریخ و نادیده گرفتن سنت و سیره حضرات معصومین(ع) چهره زیباى زهد و ...
  • آیا تفاوت گذاشتن بین فرزندان در ارث و کمک های مالی گناه است؟
    70057 ارث
    میزان ارث توسط افراد قابل تغییر نیست؛ از این رو، پدر و مادر نمی توانند میان فرزندان به سلیقه خود در ارث تفاوت گذاشته و یا فرزندان خود را از ارث محروم کنند. البته تفاوت میان فرزندان در کمک های مالی (غیر از ارث) به جهت مزیّت ...
  • آیا «حجت خدا» با «خلیفه خدا» به یک معنا بوده و یا تفاوتهایی با هم دارند؟
    3437 اصطلاحات
    1. حجت حجّت در لغت؛ چیزى است که به وسیله آن پیروزى در مقابل مخالف به دست می‌آید.[1] دانشمندان علوم مختلف، بر اساس معنای لغوی، اصطلاح حجّت را در مصادیق مناسب آن دانش به کار می‌برند؛ به عنوان مثال در منطق، برهان یا حد ...
  • با فرض ممانعت والدین شرایط وجوب ازدواج چیست؟
    16994 بیشتر بدانیم
    کسی که  با ترک ازدواج به گناه می افتد و با انجام آن از گناه دور می شود، ازدواج بر وی واجب است، امّا اگر بتواند  در مقابل فشار های غریزه جنسی خود ر ا حفظ کند و به گناه نیفتد ازدواج بر او واجب نیست.
  • آیا حوا همسر آدم، اولین زنی بود که عادت زنانه شد؟
    14359 گوناگون
    امام صادق(ع) در جواب این پرسش می‌فرماید: «إِنَّ أَوَّلَ دَمٍ وَقَعَ عَلَى الْأَرْضِ دَمُ حَوَّاءَ حِینَ حَاضَت‏»؛‏[1] اولین خونی که بر زمین ریخت، خون حوا است زمانی که حیض شد. این پاسخ در برابر یهودی‌هایی است که از پیامبر اسلام(ص) و ...
  • معنای «لیلة الجهنی» چیست؟
    10056 شب قدر
    یکی از شب‌هایی که احتمال دارد شب قدر باشد و شب زنده‌داری و احیاء آن در روایات مورد تأکید قرار گرفته، شب بیست و سوم ماه مبارک رمضان است، و به جهت روایتی که به آن اشاره می‌کنیم به شب جهنی شهرت یافته است: عبد اللَّه بن بکیر، ...
  • حکم ارتباط و صحبت با دختر نامحرم قبل از ازدواج چیست؟
    49077 روابط نامزدها
    از نظر شرع مقدس اسلام، هر گونه ارتباط بین دختر و پسر، قبل از ازدواج، اعم از ارتباط مستقیم و غیر مستقیم، حتی در حد گفت و شنودهای عاشقانه اگر با قصد لذت (جنسی) باشد یا خوف فتنه ...
  • لطفاٌ خلاصه‌ای از زندگی‌نامه حضرت نوح(ع) را بیان کنید؟
    7011 نوح
    نام نوح(ع) بر اساس برخی گزارش‌های تاریخی، نوح نبی(ع) پسر «لمک»، پسر «متوشلخ(متوشلح)»، و مادرش «قینوش» دختر براکیل بود.[1] گفته شده که حضرتشان 126 سال بعد از وفات و 1056 سال پس از هبوط حضرت آدم(ع) به دنیا آمد.

پربازدیدترین ها