جستجوی پیشرفته
بازدید
1317
آخرین بروزرسانی: 1396/01/26
خلاصه پرسش
آیا «عرفان شیعی» و «عرفان اسلامی» تفاوتی با هم دارند؟
پرسش
با سلام؛ کلمه «شیعی» در اصطلاح «عرفان شیعی»، احتراز از چه چیزی است؟ مراد از عرفان غیر شیعی چیست؟ آیا عرفان شیعی مقابل عرفان اسلامی، مطرح می‌شود؟ یا مقابل عرفان‌های غیر اسلامی از سایر ادیان؟ آیا می‌توان ادعا کرد عرفان شیعی در مقابل عرفان ابن عربی است؟
پاسخ اجمالی
در بیشتر موارد، محتوا و کلیات عرفان اسلامی(عرفان ابن عربی) با اصول معارف و مبانی اعتقادی شیعه بسیار نزدیک است.
یکی از شخصیت‌های مهم عرفانی قرن هشتم سید حیدر آملی است؛ اهمیت وی ناشی از نقشی است که او در ادغام و انطباق مکتب محی الدین با معارف شیعی داشته است. زمینه‌‌های جدی موجود در مکتب ابن عربی به تدریج سبب نزدیکی این مکتب فکری به مکتب اهل‌بیت(ع) شد و زمینه‌ساز گرایش شاگردان این مکتب به تشیع گردید. سرانجام با تلاش‌های سید حیدر آملی و پس از او صدرالدین شیرازی، این نزدیکی به ادغام و انطباق انجامید. از جمله‌ی مهم‌‌ترین این زمینه‌‌ها تعریف ابن عربی و پیروانش از انسان کامل است که تطابق حیرت‌‌آوری با معارف شیعی در مسئله امامت دارد. هم‌چنین مواضعی که ابن عربی در مسائلی؛ مانند مسئله‌ی «تشبیه و تنزیه» و «جبر و اختیار» بر می‌گزیند، به موضع کلامی مکتب تشیع بسیار نزدیک است.[1] 
البته این بدان معنا نیست که هر چه به عنوان عرفان اسلامی یا عرفان ابن عربی ادعا شده و در کتاب‌‌های عرفانی آمده است، با معارف شیعی کاملاً همخوان است؛ بلکه همان‌گونه که بیان شد مقصود کلیاتِ محتوای عرفان اسلامی است.
در ضمن، اصطلاح «عرفان شیعی» اصطلاحی است که اخیراً ابداع شده است و معنایش آن است که برخی عارفان شیعی تلاش کرده‌اند تا همخوانی‌های آموزه‌های مکتب شیعی با عرفان اسلامی را کشف کنند و نه آنکه عرفان جدیدی را در برابر «عرفان اسلامی» شکل دهند.

[1]. ر. ک: یزدان پناه، سید یدالله، مبانی و اصول عرفان نظری، ص 48 و 49، قم، مؤسسه امام خمینی، چاپ سوم، 1391ش؛ ر. ک: پاسخ‌های 4170، 7104،1223، 10088                و 6709.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    904674 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    568907 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    500238 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    428711 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    407981 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374852 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    362031 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    347862 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    326859 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    316818 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...