جستجوی پیشرفته
بازدید
1832
آخرین بروزرسانی: 1396/01/26
خلاصه پرسش
آیا «عرفان شیعی» و «عرفان اسلامی» تفاوتی با هم دارند؟
پرسش
با سلام؛ کلمه «شیعی» در اصطلاح «عرفان شیعی»، احتراز از چه چیزی است؟ مراد از عرفان غیر شیعی چیست؟ آیا عرفان شیعی مقابل عرفان اسلامی، مطرح می‌شود؟ یا مقابل عرفان‌های غیر اسلامی از سایر ادیان؟ آیا می‌توان ادعا کرد عرفان شیعی در مقابل عرفان ابن عربی است؟
پاسخ اجمالی
در بیشتر موارد، محتوا و کلیات عرفان اسلامی(عرفان ابن عربی) با اصول معارف و مبانی اعتقادی شیعه بسیار نزدیک است.
یکی از شخصیت‌های مهم عرفانی قرن هشتم سید حیدر آملی است؛ اهمیت وی ناشی از نقشی است که او در ادغام و انطباق مکتب محی الدین با معارف شیعی داشته است. زمینه‌‌های جدی موجود در مکتب ابن عربی به تدریج سبب نزدیکی این مکتب فکری به مکتب اهل‌بیت(ع) شد و زمینه‌ساز گرایش شاگردان این مکتب به تشیع گردید. سرانجام با تلاش‌های سید حیدر آملی و پس از او صدرالدین شیرازی، این نزدیکی به ادغام و انطباق انجامید. از جمله‌ی مهم‌‌ترین این زمینه‌‌ها تعریف ابن عربی و پیروانش از انسان کامل است که تطابق حیرت‌‌آوری با معارف شیعی در مسئله امامت دارد. هم‌چنین مواضعی که ابن عربی در مسائلی؛ مانند مسئله‌ی «تشبیه و تنزیه» و «جبر و اختیار» بر می‌گزیند، به موضع کلامی مکتب تشیع بسیار نزدیک است.[1] 
البته این بدان معنا نیست که هر چه به عنوان عرفان اسلامی یا عرفان ابن عربی ادعا شده و در کتاب‌‌های عرفانی آمده است، با معارف شیعی کاملاً همخوان است؛ بلکه همان‌گونه که بیان شد مقصود کلیاتِ محتوای عرفان اسلامی است.
در ضمن، اصطلاح «عرفان شیعی» اصطلاحی است که اخیراً ابداع شده است و معنایش آن است که برخی عارفان شیعی تلاش کرده‌اند تا همخوانی‌های آموزه‌های مکتب شیعی با عرفان اسلامی را کشف کنند و نه آنکه عرفان جدیدی را در برابر «عرفان اسلامی» شکل دهند.

[1]. ر. ک: یزدان پناه، سید یدالله، مبانی و اصول عرفان نظری، ص 48 و 49، قم، مؤسسه امام خمینی، چاپ سوم، 1391ش؛ ر. ک: پاسخ‌های 4170، 7104،1223، 10088                و 6709.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925662 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616164 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548205 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452146 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439252 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    387847 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    384856 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376002 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338450 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326838 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...