بازدید
1323
آخرین بروزرسانی: 1397/06/02
خلاصه پرسش
«اى کاش درندگان مرا تکه تکه می‌کردند و اسم جهنم را نمی‌شنیدم». آیا دوزخی نشدن آن‌قدر دشوار است که امام علی(ع) نیز این‌گونه مناجات می‌کند؟!
پرسش
سلام؛ آیا به جهنم نرفتن آن‌قدر سخت است که امام علی(ع) در مناجاتشان می‌گویند: «اى کاش درندگان مرا تکه تکه می‌کردند و اسم جهنم را نمی‌شنیدم»؟!
پاسخ اجمالی
در ارتباط با این پرسش، ابتدا باید دید آنچه که سبب بهشتی و دوزخی‌شدن انسان می‌شود دشوار است و یا آسان؟
قبل از هر سخنی باید به این نکته توجه داشت که ذات و فطرت انسان، گرایش به سوی توحید دارد و انسان بر فطرت توحیدی خلق شده است: «قَالَ رَسُولُ الله(ص) کُلُّ مَوْلُودٍ یُولَدُ عَلَى الْفِطْرَة».[1] و این می‌تواند زمینه دور شدن از جهنم و یا رفتن به بهشت را برای انسان تا حدی آسان کند، اما بی‌گمان انسان به توشه‌ای به نام ایمان و عمل صالح نیاز دارد که به دست آوردن آن تا حدودی دشوار است؛ چرا که انسان برای به دست آوردن ایمان و عمل صالح باید به صورت مستمر به مبارزه با شیطان و هوای نفس بپردازد، و این مبارزه بسیار سخت است؛ و به همین دلیل در تعالیم دینی از آن به جهاد اکبر تعبیر شده است؛ یعنی جهادی که از نبرد در جبهه‌های جنگ به مراتب دشوار‌تر است:
«رسول خدا(ص) گروهى از مسلمانان را به جنگی فرستاد، وقتى بازگشتند، فرمود: مرحبا به مردمى که‏ جهاد اصغر را انجام داده و جهاد اکبر بر عهده آنها است. سؤال شد، ای رسول خدا جهاد اکبر کدام است؟ فرمود جهاد با نفس».[2]
اهمیت جهاد با نفس از آن‌رو است که جهاد با دشمن خارجی دایره آن محدود و مشخص است، و انسان دشمن مقابلش را می‌شناسد و رو در رو با آن به نبرد می‌پردازد، اما جهاد و مبارزه با هوای نفس و شیطان، گستره‌اش فراتر از آن است که به شماره آید؛ زیرا که شیطان از راه‌های مختلف و با حیله‌های گوناگون وارد می‌شود، و زشتی‌ها را در نظر انسان زیبا جلوه می‌دهد: «قالَ رَبِّ بِما أَغْوَیْتَنی‏ لَأُزَیِّنَنَّ لَهُمْ فِی الْأَرْضِ وَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعین».[3]
در همین راستا، مبارزه با خواسته‌های نفس که راه ورود به بهشت است، اگرچه بسیار دشوار بوده، اما اگر همراه با لطف و رحمت خدا باشد، بسیار آسان است، چنان‌که اولیای الهی چنین بودند: «لَسْتُ أَتَّکِلُ‏ فِی النَّجَاةِ مِنْ عِقَابِکَ عَلَى أَعْمَالِنَا بَلْ بِفَضْلِکَ عَلَیْنَا»؛[4] من کسی نیستم که در راه نجات خویش بر اعمالم تکیه کنم، بلکه تکیه‌گاه ما فضل و رحمت تو است.
بنابر این، از دو منظر می‌توان به این موضوع نگاه کرد:
الف). از منظر لیاقت ورود به بهشت بر اساس رفتار خود انسان، که بسیار دشوار است که انسان تنها با تکیه بر اعمال خود به بهشت برود، چنان‌که در روایت بالا در سخن امام سجاد(ع) بدان اشاره شد.
ب) از منظر رحمت خدا؛ یعنی اگر انسان کاری کند که رحمت خدا - حتی در مقیاس حداقلی - را  به خود جلب کند، بهشت رفتن بسیار آسان خواهد بود؛ مانند توسل به اهل‌بیت(ع) و دعا و ذکر.[5]
 

[1]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج ‏2، ص 13، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[2]. «أَنَّ النَّبِیَّ ص بَعَثَ بِسَرِیَّةٍ فَلَمَّا رَجَعُوا قَالَ مَرْحَباً بِقَوْمٍ قَضَوُا الْجِهَادَ الْأَصْغَرَ وَ بَقِیَ الْجِهَادُ الْأَکْبَرُ قِیلَ یَا رَسُولَ اللَّهِ ص وَ مَا الْجِهَادُ الْأَکْبَرُ قَالَ جِهَادُ النَّفْسِ». کافی، ج 5، ص 12.
[3]. حجر، 39. «گفت: پروردگارا! چون مرا گمراه ساختى، من (نعمت هاى مادّى را) در زمین در نظر آنها زینت می ‏دهم، و همگى را گمراه خواهم ساخت».
[4]. شیخ طوسی، محمد بن حسن، مصباح المتهجد و سلاح المتعبّد، ج 2، 585، بیروت، مؤسسة فقه الشیعة، چاپ اول، 1411ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897119 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559846 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    464673 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422075 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399950 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372498 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    354587 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    336438 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321756 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313743 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...