جستجوی پیشرفته
بازدید
6966
آخرین بروزرسانی: 1393/06/16
خلاصه پرسش
چرا اساساً تمام خطاهای انسان به خود او منتهی می‌گردد؟
پرسش
چرا اساساً تمام خطاهای انسان به خود او منتهی می‌گردد؟
پاسخ اجمالی

از میان همه موجودات و مخلوقات خدا، انسان تنها موجودى است که آزاد آفریده شده است. در قرآن کریم صدها آیه بر مختار و آزاد بودن انسان تأکید دارد، و این آزاد بودن جزء خلقت و هستى اوست و امرى است که به هیچ وجه از انسان جدا نمى‏گردد. پس خود انسان است که اراده مى‏کند، چه کارى را انجام دهد و چه کارى انجام ندهد.
خداوند از تمام اعمال و کارها و حتی نیت های بندگان آگاه است، اما این علم موجب جبر آنها بر کارهایشان نمی شود؛ بنابر این؛ زندگی در این دنیا زندگی در مدرسه اراده است و سعادت و شقاوت هر کس بدست خود اوست. و اوست که باید حرکت کند و از خدا طلب هدایت و توفیق بیشتر نماید. و از این جهت مسئولیت گناه انسان و خطاهایش متوجه خود اوست.

 

پاسخ تفصیلی

برای روشن شدن پاسخ توجه به دو نکته ضروری است:

 

1. انسان به عنوان مخلوق و مملوک خدا از میان همه موجودات، تنها موجودى است که آزاد آفریده شده، و در قرآن کریم صدها آیه بر مختار و آزاد بودن انسان تأکید دارد، و مى‏فرماید: "و بگو حق از سوى پروردگارتان است، هر کس مى‏خواهد ایمان بیاورد (و این حقیقت را پذیرا شود) و هر کس مى‏خواهد کافر گردد." [1] و باز مى‏گوید: "ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد و یا ناسپاس." [2] پس خود انسان است که اراده مى‏کند، چه کارى را انجام دهد و چه کارى انجام ندهد.

 

این که گویى این کنم یا آن کنم       این دلیل اختیار است اى صنم [3]

 

و این آزاد بودن جزء خلقت و هستى اوست و امرى است که به هیچ وجه از انسان جدا نمى‏گردد. [4]

 

2. خداى بزرگ که خالق و مالک همه موجودات است نیرو و توان انتخاب و انجام کار را به انسان بخشیده است و از تمام اعمال و کارها و حتی نیت های بندگان آگاه است، اما این علم موجب سلب اختیار از آنها و مجبور کردن آنان به انجام یا ترک کاری نمی شود؛ در حقیقت"خدا به طاعت و معصیت بندگان علم دارد و این علم کاشف کردار بندگان است" [5] ؛ زیرا خداوند اراده کرده است که انسان در کارهاى اختیاریش با اراده خود منشاء اثر باشد به صورتی که اگر براى تحقق یک حادثه مثلاً پنج شرط و علت نیازمند باشد، یکى از آن علت‏ها اختیار و اراده انسان است، همانطوری که برای روشن شدن یک چراغ باید علاوه بر اینکه تمام وسایل لازم، از جمله: کلید، سیم، لامپ، کنتور برق، اتصال سیم به کارخانه و منبع تولید برق و جریان برق در سیم‏ها سالم و مهیا باشد. فشار دادن کلید برق نیز اتفاق بیفتد تا لامپ روشن شود، در در کارهاى اختیارى ما نیز علاوه بر مهیا بودن همه مقدمات و شروط است باید کلید که همان اختیار ماست زده شود تا کار به انجام برسد و خداوند خواسته است که انسان با اختیار خودش کلید برق حادثه‏اى را نزند. [6] ولی خداوند می داند که اراده این انسان به انجام تعلق می گیرد یا به عدم انجام را؟ اما این علم هیچ منافاتی با اختیار بندگان ندارد.

 

علاوه بر این که خدا برای هدایت انسان پیامبر درونی (عقل سالم و فطری) و پیامبر بیرونی (انبیاء و ائمه (ع) و کتاب و علمای ربانی) را تدارک دیده است تا کسی به بیراهه نرود.  با این حال مقصر کیست؟ آنکه صدها چراغ دارد و بیراهه می رود؟ یا آنکه از عاقبت کار چنین افرادی آگاه است؟

 

بدون شک مقصر آن کسی است که علیرغم صدها چراغ هدایت، برای رسیدن به سر منزل سعادت با اختیاری که خداوند به وی داده است بیراهه را انتخاب کرده و با گناه و نافرمانی شقاوت ابدی را بر می گزیند.

 

بنا بر این؛ زندگی در این دنیا زندگی در مدرسه اراده است و سعادت و شقاوت هر کس بدست خود اوست. و اوست که باید حرکت کند و از خدا طلب هدایت و توفیق بیشتر نماید. [7] از این جهت اساسا خطاها و   مسئولیت گناهان انسان متوجه خود اوست و باید خود پاسخ گو باشد. و هر کس نتیجه عمل خود را ببیند و اگر غیر از این باشد خلاف عدالت خداوند متعال است.

 

برای آگاهی بیشتر رجوع شود به:

 

نمایه: علم خداوند و اختیار انسان، سؤال 2084 (سایت: ۲۱۳۵) .

 

نمایه: جبر و اختیار، سؤال 2035 (سایت: ۲۰۸۵).

 

نمایه: اختیار انسان و هدایت الهی، سؤال 217 (سایت: ۲۱۱۲) .

 

نمایه: علم خداوند و خلقت انسانهای بد، سؤال 225 (سایت: ۱۸۱۵) .

 

 

[1] کهف، 29.

[2] انسان، 3.

[3] مولوى، مثنوى معنوى.

[4] اقتباس از سؤال 56 (سایت: ۲۹۲) نمایه: هدایت الهى و اختیار.

[5] طوسی، خواجه نصیر الدین طوسی، کشف المراد، ، ص 230.

[6] اقتباس از سؤال 51 (سایت: ۲۸۷)، نمایه انسان و اختیار.

[7] اقتباس از سؤال 2084 (سایت: ۲۱۳۵) نمایه: علم خداوند و اختیار انسان.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    932300 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    628040 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    567016 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455983 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    450278 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    401531 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388582 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    384234 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341552 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    333012 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...