جستجوی پیشرفته

اصطلاحات و مدخل ها (گروه اصطلاح:اصطلاحات فقهی - اصولی)

  • ابن السبیل
    1264 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «سبیل» به معنای راه است و «ابن السّبيل» اگرچه معنای اولیه‌اش «فرزند راه» است، اما آنچه در قرآن و روایات و دیگر منابع دینی به این اصطلاح اشاره شده است، مراد از آن، مسافری است که در راه مانده و نيازمند ...

  • اجماع
    789 اصطلاحات فقهی - اصولی

    اجماع در لغت از مادّه «جمع» به دو معنا آمده است: 1. اتفاق و انضمام چیزى به چیز دیگر. 2. عزم. اما اجماع در اصطلاح فقهی و اصولی؛ به معنای اتفاق نظر گروهی خاص است که این اتفاق نظر آنان در اثبات حکم شرعى ...

  • اجماع بسیط
    693 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک نگاه، «اجماع» به دو نوع «اجماع بسیط» و «اجماع مرکّب» تقسیم می‌شود. اتفاق‌نظر همه فقها در یک مسئله؛ «اجماع بسیط» است، چون اجماع آنان ...

  • اجماع تحقیقی
    677 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک نگاه، «اجماع» به دو گروه «اجماع تحقیقی» و «اجماع تقدیری» تقسیم می‌شود. معنای «اجماع تحقیقی» آن است که اتفاق نظرعلما بدون هیچ‌گونه ...

  • اجماع تشرّفی
    588 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «اجماع تشرّفی» در جایى است که فقیهى در زمان غیبت امام معصوم(ع) خدمت آن‌حضرت مشرّف شود و رأى و نظر ایشان را در مسئله‌اى بشنود، ولى با توجه به اینکه در زمان «غیبت کبرى»، ادعای ملاقات با امام زمان(عج) ...

  • اجماع تضمّنی
    610 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید: «اجماع حسّی».

  • اجماع تعبدی
    686 اصطلاحات فقهی - اصولی

    یکی از تقسیم‌بندی های مرتبط با «اجماع»، تقسیم آن به «اجماع تعبّدی» و «اجماع مدرکی» است. «اجماع تعبدى» به اجماعى می‌گویند که براى مسئله ...

  • اجماع تقدیری
    635 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک نگاه، «اجماع» به دو گروه «اجماع تقدیری» و «اجماع تحقیقی» تقسیم می‌شود. معنای «اجماع تقدیری» آن است که اجماع علما در مسئله‌اى خاص ...

  • اجماع حدسی
    578 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک منظر، «اجماع» را می‌توان به «اجماع حدسی» و «اجماع حسی» تقسیم کرد. «اجماع حدسى» در مواردی است که نتوان با قطعیت گفت که امام معصوم(ع) ...

  • اجماع حسّی
    713 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک منظر، می‌توان «اجماع» را به «اجماع حسّی» و «اجماع حدسی» تقسیم کرد. «اجماع حسّی» زمانی به دست می‌آید که این اطمینان حاصل شود که امام ...

  • اجماع دخولی
    564 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید: «اجماع حسّی».

  • اجماع سکوتی
    651 اصطلاحات فقهی - اصولی

    یکی از اقسام «اجماع»، اجماع سکوتی است. به فتوایى که توسط یک فقیه و یا گروهی از فقها صادر شده، سپس آن فتوا در میان فقهاى عصر منتشر شود، و بعد از گذشت مدتی قابل توجه، هیچ‌ ...

  • اجماع عملی
    598 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع عملی» و «اجماع قولی» تقسیم می‌شود. اگر تمام مجتهدان در مقام عمل، به قاعده‌ای مانند «استصحاب» عمل کنند، حتی ...

  • اجماع قولی
    596 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع قولی» و «اجماع عملی» تقسیم می‌شود. «اجماع قولی» زمانی رخ خواهد داد که تمام فقها به موضوعی معتقد باشند و این ...

  • اجماع محصّل
    475 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع محصّل» و «اجماع منقول» تقسیم می‌شود. «اجماع محصّل» اجماعى است که فقیه، خودش از راه جستجو و بررسی آراى تمام ...

  • اجماع مدرکی
    650 اصطلاحات فقهی - اصولی

    یکی از تقسیم‌بندی های مرتبط با «اجماع»، تقسیم آن به «اجماع مدرکی» و «اجماع تعبّدی» است. «اجماع مدرکی» به مواردی گفته می‌شود که در موضوع ...

  • اجماع مرکّب
    589 اصطلاحات فقهی - اصولی

    از یک نگاه، «اجماع» به دو نوع «اجماع مرکّب» و «اجماع بسیط» تقسیم می‌شود. اگر گروهى از فقها به حرمت چیزى نظر داده و برخى نیز به کراهت آن ...

  • اجماع منقول
    589 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «اجماع» از یک نگاه به «اجماع منقول» و «اجماع محصل» تقسیم می‌شود. «اجماع منقول» اجماعى است که در آن، فقیه شخصاً به اجماع علما در یک مسئله ...

  • الضرورات تبیح المحظورات
    525 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید: «قاعده اضطرار».

  • امتثال
    594 اصطلاحات فقهی - اصولی

    معنای لغوی «امتثال» پیروی  است و در فقه و اصول به «موافقت عملى با شارع که با قصد قربت انجام شده» امتثال می‌گویند. در دانش اصول فقه، چهار نوع از «امتثال» مورد بررسی قرار گرفته است: «امتثال علمى تفصیلى». ...

  • امر ارشادی ، نهی ارشادی
    714 اصطلاحات فقهی - اصولی

    اوامر و نواهی ارشادى به توصیه‌هایی از جانب شارع گفته مى‌شود که جنبه تشریع و قانون‌گذاری نداشته، بلکه تنها نوعی آگاهی دادن به مکلّف می‌باشد. به عنوان نمونه اگر توصیه‌ای وجود داشته باشد که «هنگام فلان ...

  • امر مولوی ، نهی مولوی
    747 اصطلاحات فقهی - اصولی

    اوامر و نواهی مولوی، به آن دسته از فرمانهای الاهی گفته می‌شود که به عنوان یک دستور شرعی صادرشده باشد و در آن «بعث حقیقی» وجود داشته باشد؛ مانند امر به نماز و روزه و نهی از نوشیدن شراب که عمل به آنها ...

  • بعث حقیقی
    556 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «بعث» به معنای برانگیختن و تشویق می‌باشد..اگر آمر(دستور دهنده)، حقیقتاً خواستار آن باشد که دستور او به عنوان یک قانون به مرحله اجرا برسد، «بعث حقیقی» در دستور او وجود خواهد داشت و از این رو گفته می‌شود ...

  • دلیل اخص از مدعا
    777 اصطلاحات فقهی - اصولی

    اگر دلیلی که برای اثبات مدعا اقامه می‌شود، تنها بخشی از آن را ثابت کند؛ گفته می‌شود که «دلیل اخص از مدعاست».

  • دلیل اعم از مدعا
    526 اصطلاحات فقهی - اصولی

    اگر دلیلی که اقامه می‌شود، علاوه بر آنکه مدّعا را ثابت کرده،  اثبات‌کننده موارد دیگری غیر از مدعا نیز باشد، گفته می‌شود که «دلیل اعم از مدعاست».

  • فحوای خطاب
    544 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «فحوای خطاب» به معنای دلالت لفظ بر یک معناست بدون آنکه صریحاً از آن نامی برده شود و به عبارت دیگر، فحوای خطاب، «مدلول مطابقی» یک لفظ نبوده، بلکه «مدلول التزامی» آن است. مانند آنکه اگر خدا توصیه کند ...

  • قاعده استطاعت
    417 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید: «قاعده میسور».

  • قاعده میسور
    573 اصطلاحات فقهی - اصولی

    در مواردی اگر انجام تکلیفى به صورت کامل، دشوار یا ناممکن بوده، اما به‏‌جا آوردن بخشى از آن امکان‌پذیر باشد، باید تا همان اندازه که ممکن است به تکلیف عمل شود. این اصل در فقه و اصول به «قاعده میسور» شهرت ...

  • ما لا یدرک کلّه لا یترک کلّه
    532 اصطلاحات فقهی - اصولی
  • مسائل مستحدثه
    513 اصطلاحات فقهی - اصولی

    مسائل مستحدثه مسائلی است که یا در آثار فقهی کهن به آنها پرداخته نشده باشد و یا به آن گونه که می بایست مطرح شود، از آنها بحث نشده و طبیعتاً نیاز به نگاه و تحقیق مجدد دارد.

  • مصادره به مطلوب
    568 اصطلاحات فقهی - اصولی

    وقتی مشخص شود که برای اثبات یک چیز به  خود آن چیز - و لو با عبارتی دیگر - استدلال شده است، می‌گوییم این «مصادره به مطلوب» است. مانند آنکه در اثبات گرمای هوا گفته شود که «چون هوا خنک نیست، پس گرم اس

  • وضع تخصّصی
    385 اصطلاحات فقهی - اصولی

    گاهى در ابتدا یک لفظ و یا عبارت براى معنایی وضع نشده است، ولى در آن معنا (بدون آنکه واضعی آن را وضع کرده باشد)، به اندازه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد که به تدریج مختص همان معنا شده و مورد استفاده عموم ...

  • وضع تخصیصی
    393 اصطلاحات فقهی - اصولی

    «وضع تخصیصى»، آن است که فرد وضع‌کننده لغت یا اصطلاح، صریحاً لفظ و یا عبارتی را براى دلالت بر معناى خاصّى مشخص و ارائه کند. نام دیگر این وضع، «وضع تعیینی» بوده و در مقابل آن، «وضع تخصصی» قرار دارد.<

  • وضع تعیّنی
    382 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید: «وضع تخصّصی».

  • وضع تعیینی
    369 اصطلاحات فقهی - اصولی

    رجوع کنید : «وضع تخصیصی».

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها