جستجوی پیشرفته
بازدید
17075
آخرین بروزرسانی: 1387/06/09
خلاصه پرسش
چرا حضرت علی (ع) با خلفا همکاری می کرد؟
پرسش
چرا علی (ع) با عمر که از عوامل اصلی شهادت همسرش بود همکاری می کرد؟ در تاریخ هست که بارها عمر می گفت: "اگر علی نبود عمر هلاک می شد." با این دست آویز، برخی اهل سنت شهادت حضرت زهرا (س) را انکار می کنند. حتی شنیده ام امام حسن و امام حسین(ع) در جنگ های عمر علیه ایران شرکت داشتند. اگرمطالب فوق صحت دارد این همکاری ها را چگونه توضیح می دهید؟
پاسخ اجمالی

امام علی (ع) در همه مراحل زندگی خود برای مهم ترین مسأله یعنی حفظ اسلام و پیشرفت آن تلاش می کرد و تمام هستی خود را در این راه فدا کرد . همکاری آن حضرت با خلفا نیز در همین راستا بوده است تا جلوی سوء استفاده دشمنان اسلام گرفته شود و این به معنای تایید خلافت آنها نبود، بلکه آن حضرت در مواقع مناسب اعتراضات خود را به آنان ابلاغ می کردند. برخی از علل همکاری امام علی (ع) با خلفای سه گانه عبارتند از: 1- جلوگیری از تضییع حقوق مردم. 2-معرفی اسلام واقعی. 3- ایجاد وحدت در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی.

پاسخ تفصیلی

ایثار و از خود گذشتگی امام علی(ع) برای حفظ اسلام برای همه ثابت شده است. با وجود این که پذیرش اسلام در روزهای آغازین دعوت پیامبر گرامی اسلام (ص) کار آسانی نبود و انواع تهدیدها ، خطرات و تحریم ها را به دنبال داشت، او نخستین فردی بود که در سنین نوجوانی اسلام را پذیرفت و در همه سختی ها و مشکلات آغاز بعثت در کنار پیامبر (ص) بود. در شب هجرت در رختخواب رسول خدا (ص) خوابید تا توطئه ترور آنحضرت خنثی شود. بعد از گرایش مردم به اسلام نیز در جنگ های مختلف با دشمنان اسلام شرکت کرد و با جان فشانی ­از اسلام دفاع کرد و تا پایان عمر خویش در راه اعتلای اسلام و گسترش آن از هیچ کوششی دریغ نکرد.

همکاری حضرت علی (ع) با خلفا را باید با توجه به این ویژگی های او بررسی نمود.

با توجه به این که فلسفه امامت تنها حکومت کردن نیست و حفظ اسلام و جلوگیری از نابودی و یا انحراف آن و هدایت مردم و مرجعیت دینی و علمی مسلمانان از وظایف مهم امام است، امام علی (ع) خود را موظف می­دانست که از دین اسلام محافظت کند؛ در این راستا امام از ظلم هایی که بر خود ایشان صورت گرفته بود، چشم پوشی می کرد. خود حضرت می فرمود: «سوگند به خدا که تا زمانی که امور مسلمانان به سامان باشد و ظلم و ستمی متوجه آنان نباشد تسلیم هستم و از ظلم بر خود چشم پوشی می کنم». [1]

برخی از علل همکاری امام علی (ع) با خلفای سه گانه عبارت بودند از:

1- جلوگیری از تضییع حقوق مردم:

در بسیاری از موارد وقتی حضرت علی (ع) می دید در اثر قضاوت یا اجتهاد نادرست، حق دیگران تضییع می شود، وارد صحنه شده و از تضییع حقوق مسلمانان جلوگیری می کرد. به عنوان مثال در موردی عمر به سنگسار کردن زن زنا کاری که حامله بود حکم کرد.! هنگامی که حضرت علی (ع) باخبر شد به عمر فرمود: تو حق کشتن جنین این زن را نداری و از سنگسار شدن آن زن و در نتیجه از کشته شدن جنین وی جلوگیری کرد. عمر گفت «اگر علی نبود عمر هلاک می شد» [2] . اگر در این جریان و رویدادهای مشابه این، امام علی وارد نمی شد، بیگناهی در اثر قضاوت نادرست کشته می شد.

2-معرفی اسلام واقعی:

با تذکر حضرت امیر المؤمنین و موضع گیری آن حضرت در امور قضایی و...، اسلام حقیقی و احکام صحیح اسلامی به مردم شناسانده می شد.

3- ایجاد وحدت در برابر تهدیدهای داخلی و خارجی:

حضرت امیر المؤمنین علی (ع) بیش از آن که به فکر حقوق شخصی خویش باشد به فکر اسلام و جامعه اسلامی بود. بعد از رحلت پیامبر اکرم (ص) دین اسلام با تهدیدهای خارجی و داخلی مواجه بود. خارج از مرزهای اسلامی خطر هجوم امپراطوری روم و ایران و از داخل خطر توطئه های منافقان وجود داشت. این تهدیدها اساسی بود و می توانست به دین نوپای اسلام ضربه بزند. از این رو می کوشید تا از تفرقه در جامعه اسلامی جلوگیری کرده و وحدت را استوار سازد. امام علی (ع) در نامه ای به ابوموسی اشعری می نویسد: «بدان که در فراهم ساختن امت پیامبر و یکپارچگی آنها با یکدیگر کسی از من حریص تر نیست». [3]

به همین جهت برای حفظ وحدت با خلفا همکاری می کرد و به آنها مشاوره می داد. خود حضرت در نامه ای علت همکاری خود را با دستگاه حکومتی زمان این چنین بیان می کند: «به خدا سوگند هرگز فکر نمی‌کردم و به خاطرم خطور نمی‌کرد که عرب بعد از پیامبر، امر امامت و رهبری را از اهل بیت او بگردانند (و در جای دیگر قرار دهند و باور نمی‌کردم) آنها آن را از من دور سازند! ... دست بر روی دست گذاردم تا این که با چشم خود دیدم گروهی از اسلام بازگشته و می‌خواهند دین محمد (ص) را نابود سازند. (در این جا بود) که ترسیدم اگر اسلام و اهلش را یاری نکنم، شاهد نابودی و شکاف در اسلام باشم که مصیبت آن برای من از رها ساختن خلافت و حکومت بر شما بزرگ‌تر بود؛ چرا که این بهره دوران کوتاه زندگی دنیا است که زایل و تمام می‌شود. همان طور که «سراب» تمام می‌شود و یا هم چون ابرهایی که از هم می‌پاشند. پس برای دفع این حوادث به پا خاستم تا باطل از میان رفت و نابود شد و دین پا برجا و محکم گردید» [4] .

از این کلمات استفاده می شود که در همین راستا در جنگ هایی که برای دفاع از اسلام و برای گسترش آن در زمان خلفا صورت گرفت چون پای حیات اسلام در کار بود امام علی در مسائل کلی جهاد به آنان مشاوره می داد و در مواردی فرزندان خود را به میان نبرد می فرستاد که در منابع تاریخی ذکر شده است. [5] البته در خصوص شرکت امام حسن (ع) و امام حسین (ع) در نبرد با ایرانیان دلیل معتبری در دست نیست. با همه این همکاری ها اما آن حضرت در مواقع مناسب اعتراضات و نا رضایتی های خود را به آنان ابلاغ می کردند.

نمایه های مرتبط:

1. امام علی (ع) و لشکرکشی خلفا به سایر کشورها، سؤال 512 (سایت: 557) .

2. سکوت و عدم مخالفت علی(ع) در زمان زمامداری، سؤال 1585 (سایت: 2851) .



[1] . عاملی، سید جعفر مرتضی، تحلیلی از زندگانی سیاسی امام حسن مجتبی(ع)، ترجمه محمد سپهری، چاپ پنجم، قم، مؤسسه بوستان کتاب، 1385ش.

[2] . علامه حلی، کشف المراد، ص 512، چاپ دهم، مؤسسة النشر الاسلامی، قم، 1425ه.ق.

[3] . نهج البلاغه، نامه 78.

[4] . نهج البلاغه، نامه 62.

[5] . دحلان، الفتوحات الاسلامیه، ج 1، ص 175، ناشر مصطفی محمد، مصر.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • در پاسخ‌های قبل گفتید که خلاقیت صفت ذاتی خداوند است، آیا پذیرش این موضوع، موجب آن نمی‌شود که پروردگار، فاعلی غیر ارادی باشد؟
    15172 هدف آفرینش
    1. این سؤال که هدف خداوند از خلقت انسان چه بود؟ دارای چند پیش فرض است و سؤال کننده با توجه به آن پیش فرض‌ها و قبول آنها این سؤال را مطرح می‌کند و آن پیش‌ فرض‌ها عبارت‌اند از: الف. وجود خداوند تبارک و تعالی با تمام خصوصیات، ...
  • راه ملاقات با حضرت ولی عصر(ع) و رؤیت چهره زیبای ایشان چیست؟
    76159 ملاقات با مهدی
    در بین زیارات و ادعیه معتبر دعاهایی وجود دارد که با آنها در خواست زیارت و رؤیت چهره ی زیبای امام زمان (ع) شده است. در فرازی از دعای عهد می خوانیم :«اللَّهُمَّ أَرِنِی الطَّلْعَةَ الرَّشِیدَةَ وَ الْغُرَّةَ الْحَمِیدَةَ وَ اکْحُلْ نَاظِرِی بِنَظْرَةٍ مِنِّی ...
  • تعداد و ویژگی‌های «افعال مقاربه» را بیان کنید؟
    6171 صرف و نحو
    «افعال مقاربه» - در «علم نحو» - نامی است برای دسته‌ای از افعال که دلالت بر «نزدیکی وقوع رخداد» دارند. البته نام‌گذاری تمام این افعال به «افعال مقاربه» از باب تغلیب است؛ زیرا فقط برخی از آنها دلالت بر نزدیکی وقوع رخداد دارند. بیان مطلب آن است که در ...
  • تناقض آیات 101 سوره مؤمنون و 27 و 50 از سوره صافات را چگونه برطرف می نمایید؟
    10556 معاد و قیامت
    هیچ تناقض و تضادی بین آیات قرآن به طور اعم و آیات ذکر شده در سؤال به طور اخص وجود ندارد ؛ زیرا آیاتی که می فرماید در آن روز هیچ فردی از دیگری تقاضای کمک و سؤال نمی نماید،اشاره به مراحل نخستین رستاخیز دارد و این ...
  • چرا برداشتن ابرو برای دختران جایز نیست؟
    15405 روابط مرد و زن و خانواده
    پاسخ مراجع محترم تقلید درباره حکم برداشتن ابرو توسط دختران به این شرح است: همه مراجع: این کار فى نفسه براى آنان اشکال ندارد (هر چند زیبنده نیست) ولى باید صورت را از نامحرم بپوشانند.[1] پس اصل این کار اشکال ...
  • آیا تکرار عمدی مبطلات روزه موجب تکرار کفاره خواهد بود؟
    4000 قضای روزه و کفارات
    در ابتدا گفتنی است؛ چنانچه روزه‌دار در ماه رمضان، عمداً و بدون عذر روزه خود را باطل کند، علاوه بر آنکه قضا و کفاره[1] بر عهده‌اش خواهد بود، واجب است ادامه آن‌روز را هم امساک کند؛ یعنی جایز نیست، اکنون که روزه‌اش باطل شده، ...
  • چه کسی اسم اعظم را می دانست؟
    29534 مقامات ذات
    اسم اعظم صرف دانستن و گفتن یک لفظ نیست بلکه فراتر از لفظ دارای حقیقتی است که در اثر خود سازی، تهذیب نفس، عبادت و توفیقات الهی در وجود افراد پیدا می شود و در پرتو این حالت خداوند چنان قدرت و مقام والایى به آنها خواهد داد. در آیات و ...
  • چگونه خداوند علم به عمل انسان ها قبل از انجام آن دارد؟
    12157 صفات ذاتیه
    آنچه سبب شده است که چنین سؤالی برای ما به وجود آید، این است که فهم درستی از رابطه خدا با زمان نداشته‌ایم. خداوند سرمدی است و زمان‌بردار نیست؛ یعنی خدا محیط بر زمان است، نه محدود به آن. اساسا این درست نیست که بگوییم چگونه خدا ...
  • چرا خون انسان بعد از بیرون آمدن از بدن نجس می‌شود؟
    18611 بیشتر بدانیم
    آنچه بر ما واجب است عمل به تکالیف شرعیّه است، اما دانستن فلسفه تمام احکام، لازم و ضروری نیست. در عین حال با ملاحظه حکمت‌‌های بسیارى از احکام، درمی‌یابیم که تعالیم این دین، بر اساس حفظ و تأمین مصالح یا دفع مفاسد است.[1] نجاست ...

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    635076 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    466457 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    462577 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    415326 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    393261 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390890 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    350003 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335990 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    321129 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309360 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...